Lydia Koidula

Hayatı :
Asıl adı , Lydia Emilie Florentine Jannsen olan Koidula , 24 aralık 1843'te , Vandra'da dünyaya gelirBabası , yazar ve öğretmen olan Johann Woldemar Jannsen'dir 7 yaşına geldiğinde , ailesiyle bu şehirden ayrılarak , Parnu'ya yerleşirAnnesi Emilie sık sık hasta olduğu için , okula başlayıncaya kadar , yorucu ev işleriyle uğraşmak zorunda kalır
Koidula , o çağda , Rus İmparatorluğunda genç bir kızın alacağı en iyi eğitimi alarak yetişir11 yaşındayken , Almanca eğitim veren bir okulda orta öğrenime başlar1861'de , okulu en iyi dereceyle bitirerek , doğuştan gelen zekasını ve yeteneğini açığa çıkarmış olurOkulda aldığı eğitim , lise öğrenim programına yakın bir programdır ve bu da , Rusya'da kızların almasına izin verilen en yüksek eğitimdir
1862 yılında , Tartu'da , özel bir öğretmenin sınavından geçtikten sonra , küçük kardeşlerine ders vermeye başlarBu arada , ailesi de , 1863'te Tartu'ya taşınırBabası , Parnu'da çıkardığı , "Parnu Postası ya da Haftalık Gazete" adlı gazetesini bu şehre taşımıştırAncak , gazetenin adını değiştirmiş ve "Estonya Postası" yapmıştırKoidula , gazetedeki işlere yardım etmeye başlarFransızca , Almanca , İtalyanca ve Rusça bilen yazar , çok geçmeden , gazetenin sadece sekreteri değil ; aynı zamanda , çevirmeni ve yazarı da olurAyrıca , 2000'den fazla aboneye ; gazetenin gönderilmesi ,abonelerle yazışmalar ve muhasebe işleri de onun görevidirKoidula , ilk yazılarını gazetede yazar
Koidula , eserlerini ardı ardına vermeye başlayınca , edebiyat dünyasında tanınmaya başlarBu arada , ünlü yazar Kreudzwald da , kendisiyle yakından ilgilenmiş ve onunla mektuplaşmıştırKoidula , babasıyla arası açık olan Kreudzwald'dan hoşlanmış ve aralarında platonik bir aşk başlamıştırAncak Kreudzwald evlidir ve karısı , onun Koidula ile mektuplaşmalarından rahatsızdır1868'de , Koidula , Kreudswald'ı Voru'daki evinde ziyaret ederAncak karısı ona evi terketmesini söylerBöylece , mektuplaşmalarındaki romans da ortadan kalkmış olur
Koidula , bir süre sonra evlenir1873 yılında , kocası Kronstadt'a askeri doktor olarak atanınca ; o da , onunla birlikte bu şehire gelirAncak , uzaktan da olsa , "Estonya Postası" 'nı izlemektedirKendisini ailesine adayan Koidula , 1886'da , 43 yaşındayken kansere yakalanır ve bu şehirde ölür

Eserleri :
Önceleri , "Estonya Postası" için hoş öykü uyarlamaları yapan Koidula ; daha sonra , kendisi de yazmaya karar verirİkinci öyküsü olan "Değirmenci ve Gelini" , 1863 yılında kitap olarak yayınlanırAncak , yeni ve güzel olan bu öykü pek tutulmamıştırÖykü , Fince'ye çevrilmiş ; Alman yazar Würdig de , bir uyarlamasını yapmıştır
Jannsen adıyla , birkaç deneme yazdıktan sonra , iki anonim şiir kitabı yayınlarBunlar , 1866'da çıkan "Kır Çiçekleri" ve 1867'de çıkan "Emajögi Bülbülü" 'dür"Kır Çiçekleri" , genellikle öğretici ve ahlakçı Alman öyküleri uyarlamaları içerirKitapta , doğa güzelliklerini ve vatan sevgisini anlatan bir kaç şiir daha vardır
"Emajögi Bülbülü" ise , sadece yazarın kendi şiirlerinden oluşurEser , Tartu şehrinden geçen Emajögi ırmağı kıyılarında , şairin romantik çığlıklarını duyurur bizeKitapta , vatan sevgisinin egemen olduğu şiirler çokluktadırEser , neredeyse Estonya'ya adanmıştırVatan için duyulan kaygılar , halkın yüzyıllar boyunca sürmüş olan köleliğine duyulan tepki , ülkenin gelişimine ve başarısına duyulan inanç ve Eston diline duyulan tutku ; kitabın ana temalarını oluşturmaktadır"Vatanım Aşkımdır" , "Son Nefesime Kadar" , "Estonya Toprağı" , "Estonya Kalbi" ; müzikalite olarak zengin olan , vatanseverlik şiirlerine örnektir
Kitabın diğer bir bölümü ; anneye duyulan sevgi , aşk sevinçleri , yalnızlık acıları , ilk baharın gelişinde duyulan coşku gibi , özel duyguları anlatan şiirlere ayrılmıştır"Uç Haydi !" , doğa üzerine yazılmış şiirlere bir örnektirKitap , anonim olarak çıkarAncak , daha sonra kitabın derleyicisi Carl Robert Jacobson ; yazarı , Koidula adıyla tanıtırBu ad , Estoncada , "Kkoidulaulik" 'in karşılığı olan , "Şafak Şarkıcısı" anlamına gelmektedirYazara yakıştırılan diğer bir ad ise , "Emajögi Bülbülü" 'dürSaf duygular , güçlü şiirsel dil , zengin imgelem ve anlatım çeşitliliği ; şiirleri ölümsüz kılmaktadırBu şiirler , orta öğrenim programına alınmıştırAyrıca , 1869 yılındaki şiir bayramında da okunmuştur
Yazarın ayrıca , Alman yazar Körner'den uyarladığı ve 1870 yılında sahneye koyduğu , " Kuzen Saaremaa" adlı bir komedisi de vardırBu eser , Eston tiyatrosunun doğuşunu müjdelerYine aynı yıl , "Evlilik Adayı" adlı oyunu yazar1871'de yazdığı , "Yüz Kova Tuz" adlı oyunu ise , büyük başarı kazanır
Sanatı :
Koidula ; şiir , öykü ve tiyatro dalında eserler vermiştirEston edebiyatında , 1860-1885 yılları arasındaki yükselme devrinin en iyi yazarıdırÖyküleri , köylülerin hayatlarını ve hayat şartlarını akıcı bir şekilde yansıtırŞiirleri ise , günümüzde bile , halkının gözünde önemli bir yer tutar
Koidula , Kreudzwald'a çok şey borçludurOnun düşünceleri ve zekası sayesinde , babasından daha ilerici bir karaktere sahip olmuşturOnun etkisiyle , kullandığı yazım kurallarını bile değiştirmiştirYurtseverlik anlayışı da , babasının sakınımlı yorumlarından daha gerçek ve güncel bir anlayışa dönüşmüştür
Kaynakça :
-Estonian Literature Loone Ots/1998
-Brave İntroduction a I'histoire de la
Litterature Estonienne Antoine Chalvin
-Le Nouveau Dictionnaire des Oevres
Laffont-Bompiani/1994
-Türk ve Dünya Edebiyatçıları Aziz Çalışlar
Remzi Kitabevi 1987
-Büyük Larousse Gelişim Yayınları/1986