Lydia Koidula
 

Hayatı :
Asıl adı , Lydia Emilie Florentine Jannsen olan Koidula , 24 aralık 1843'te , Vandra'da dünyaya gelir.Babası , yazar ve öğretmen olan Johann Woldemar Jannsen'dir. 7 yaşına geldiğinde , ailesiyle bu şehirden ayrılarak , Parnu'ya yerleşir.Annesi Emilie sık sık hasta olduğu için , okula başlayıncaya kadar , yorucu ev işleriyle uğraşmak zorunda kalır.
Koidula , o çağda , Rus İmparatorluğunda genç bir kızın alacağı en iyi eğitimi alarak yetişir.11 yaşındayken , Almanca eğitim veren bir okulda orta öğrenime başlar.1861'de , okulu en iyi dereceyle bitirerek , doğuştan gelen zekasını ve yeteneğini açığa çıkarmış olur.Okulda aldığı eğitim , lise öğrenim programına yakın bir programdır ve bu da , Rusya'da kızların almasına izin verilen en yüksek eğitimdir.
1862 yılında , Tartu'da , özel bir öğretmenin sınavından geçtikten sonra , küçük kardeşlerine ders vermeye başlar.Bu arada , ailesi de , 1863'te Tartu'ya taşınır.Babası , Parnu'da çıkardığı , "Parnu Postası ya da Haftalık Gazete" adlı gazetesini bu şehre taşımıştır.Ancak , gazetenin adını değiştirmiş ve "Estonya Postası" yapmıştır.Koidula , gazetedeki işlere yardım etmeye başlar.Fransızca , Almanca , İtalyanca ve Rusça bilen yazar , çok geçmeden , gazetenin sadece sekreteri değil ; aynı zamanda , çevirmeni ve yazarı da olur.Ayrıca , 2000'den fazla aboneye ; gazetenin gönderilmesi ,abonelerle yazışmalar ve muhasebe işleri de onun görevidir.Koidula , ilk yazılarını gazetede yazar.
Koidula , eserlerini ardı ardına vermeye başlayınca , edebiyat dünyasında tanınmaya başlar.Bu arada , ünlü yazar Kreudzwald da , kendisiyle yakından ilgilenmiş ve onunla mektuplaşmıştır.Koidula , babasıyla arası açık olan Kreudzwald'dan hoşlanmış ve aralarında platonik bir aşk başlamıştır.Ancak Kreudzwald evlidir ve karısı , onun Koidula ile mektuplaşmalarından rahatsızdır.1868'de , Koidula , Kreudswald'ı Voru'daki evinde ziyaret eder.Ancak karısı ona evi terketmesini söyler.Böylece , mektuplaşmalarındaki romans da ortadan kalkmış olur.
Koidula , bir süre sonra evlenir.1873 yılında , kocası Kronstadt'a askeri doktor olarak atanınca ; o da , onunla birlikte bu şehire gelir.Ancak , uzaktan da olsa , "Estonya Postası" 'nı izlemektedir.Kendisini ailesine adayan Koidula , 1886'da , 43 yaşındayken kansere yakalanır ve bu şehirde ölür.

Lydia Koidula
 

Eserleri :
Önceleri , "Estonya Postası" için hoş öykü uyarlamaları yapan Koidula ; daha sonra , kendisi de yazmaya karar verir.İkinci öyküsü olan "Değirmenci ve Gelini" , 1863 yılında kitap olarak yayınlanır.Ancak , yeni ve güzel olan bu öykü pek tutulmamıştır.Öykü , Fince'ye çevrilmiş ; Alman yazar Würdig de , bir uyarlamasını yapmıştır.
Jannsen adıyla , birkaç deneme yazdıktan sonra , iki anonim şiir kitabı yayınlar.Bunlar , 1866'da çıkan "Kır Çiçekleri" ve 1867'de çıkan "Emajögi Bülbülü" 'dür."Kır Çiçekleri" , genellikle öğretici ve ahlakçı Alman öyküleri uyarlamaları içerir.Kitapta , doğa güzelliklerini ve vatan sevgisini anlatan bir kaç şiir daha vardır.
"Emajögi Bülbülü" ise , sadece yazarın kendi şiirlerinden oluşur.Eser , Tartu şehrinden geçen Emajögi ırmağı kıyılarında , şairin romantik çığlıklarını duyurur bize.Kitapta , vatan sevgisinin egemen olduğu şiirler çokluktadır.Eser , neredeyse Estonya'ya adanmıştır.Vatan için duyulan kaygılar , halkın yüzyıllar boyunca sürmüş olan köleliğine duyulan tepki , ülkenin gelişimine ve başarısına duyulan inanç ve Eston diline duyulan tutku ; kitabın ana temalarını oluşturmaktadır."Vatanım Aşkımdır" , "Son Nefesime Kadar" , "Estonya Toprağı" , "Estonya Kalbi" ; müzikalite olarak zengin olan , vatanseverlik şiirlerine örnektir.
Kitabın diğer bir bölümü ; anneye duyulan sevgi , aşk sevinçleri , yalnızlık acıları , ilk baharın gelişinde duyulan coşku gibi , özel duyguları anlatan şiirlere ayrılmıştır."Uç Haydi !" , doğa üzerine yazılmış şiirlere bir örnektir.Kitap , anonim olarak çıkar.Ancak , daha sonra kitabın derleyicisi Carl Robert Jacobson ; yazarı , Koidula adıyla tanıtır.Bu ad , Estoncada , "Kkoidulaulik" 'in karşılığı olan , "Şafak Şarkıcısı" anlamına gelmektedir.Yazara yakıştırılan diğer bir ad ise , "Emajögi Bülbülü" 'dür.Saf duygular , güçlü şiirsel dil , zengin imgelem ve anlatım çeşitliliği ; şiirleri ölümsüz kılmaktadır.Bu şiirler , orta öğrenim programına alınmıştır.Ayrıca , 1869 yılındaki şiir bayramında da okunmuştur.
Yazarın ayrıca , Alman yazar Körner'den uyarladığı ve 1870 yılında sahneye koyduğu , " Kuzen Saaremaa" adlı bir komedisi de vardır.Bu eser , Eston tiyatrosunun doğuşunu müjdeler.Yine aynı yıl , "Evlilik Adayı" adlı oyunu yazar.1871'de yazdığı , "Yüz Kova Tuz" adlı oyunu ise , büyük başarı kazanır.
Sanatı :
Koidula ; şiir , öykü ve tiyatro dalında eserler vermiştir.Eston edebiyatında , 1860-1885 yılları arasındaki yükselme devrinin en iyi yazarıdır.Öyküleri , köylülerin hayatlarını ve hayat şartlarını akıcı bir şekilde yansıtır.Şiirleri ise , günümüzde bile , halkının gözünde önemli bir yer tutar.
Koidula , Kreudzwald'a çok şey borçludur.Onun düşünceleri ve zekası sayesinde , babasından daha ilerici bir karaktere sahip olmuştur.Onun etkisiyle , kullandığı yazım kurallarını bile değiştirmiştir.Yurtseverlik anlayışı da , babasının sakınımlı yorumlarından daha gerçek ve güncel bir anlayışa dönüşmüştür.
Kaynakça :
-Estonian Literature Loone Ots/1998
-Brave İntroduction a I'histoire de la
Litterature Estonienne Antoine Chalvin
-Le Nouveau Dictionnaire des Oevres
Laffont-Bompiani/1994
-Türk ve Dünya Edebiyatçıları Aziz Çalışlar
Remzi Kitabevi 1987
-Büyük Larousse Gelişim Yayınları/1986