Viral Hepatitler |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Viral HepatitlerViral Hepatitler VİRAL HEPATİTLER Hepatit kelime olarak "karaciğer iltihabı" anlamına gelir ve virüslere bağlı olarak gelişir ![]() Genellikle karaciğerde büyümeye, hassasiyete ve bazen kalıcı hasar oluşmasına neden olur ![]() Hepatit virüsler dışında çeşitli kimyasal maddeler, ilaçlar ve ***** alımı nedeniyle de oluşabilir ![]() Viral hepatit, karaciğere yerleşen çeşitli virüslerin neden olduğu en sık görülen bulaşıcı hastalıktır ![]() Özellikle Hepatit B virüsü enfeksiyonu gerek Türkiyede, gerekse dünyada yaygın ve ciddi sağlık sorunlarının başında gelmektedir Sadece Hepatit B değil başta A ve C olmak üzeretüm hepatit çeşitleri sağlığımız açısından tehlike oluşturmaktadır ![]() VİRAL HEPATİTİN FARKLI TİPLERİ NELERDİR? Her biri farklı bir virüs tarafından oluşturulan en az sekiz tip viral hepatit bulunmaktadır ![]() Hepatit A: Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde en çok çocuklarda, gelişmiş ülkelerde ise erişkinlerde görülmektedir ![]() Hepatit B: Hepatitin en sık görülen türüdür Dünyada 350 milyon, Türkiyede ise 4-5 milyon Hepatit Bvirüsü taşıyıcısı vardır ![]() Hepatit C: En tehlikeli olanıdır Hastaların yarısında siroz hastalığına yol açar![]() Hepatit D: Esas itibariyle hepatit B virüs taşıyıcısı olan ve damar içi ********** kullananlarda görülür ![]() Hepatit E: Bu hastalığın belirtileri hepatit Aya benzer Sıklıkla Hint Okyanusu bölgesinde, Afrikada vegelişmiş ülkelerde görülmektedir ![]() Yeni tanımlanan üç tane virüs hakkında çok az şey bilinmektedir Son zamanlarda viralhepatit etkeni olduğu sanılan beş yeni virüs daha tanımlanmıştır ![]() Karaciğeri iltihaplandırarak hepatit oluşturan diğer hastalıkların virüsleri ise şunlardır Soğukalgınlığı virüsü, su çiçeği virüsü, enfeksiyöz mononükleaziz virüsü ve sitomegalovirüs ![]() Hepatit A ve E: Hepatit A en sık görülen hepatit çeşididir Ağız yoluyla bulaşır Virüslebulaşık yiyecek ya da su alındığında ve tuvalet sonrası el yıkamama gibi basit temizlik kurallarına uyulmadığında görülür Ayrıca midye ve istiridye gibi deniz ürünlerinden de buvirüsü kapmak mümkündür ![]() Hepatit B : Bu virüs kan ve kan ürünlerinin nakli ile bulaşabildiği gibi, küçük kesiklerden, kulak delinmesi, dövme yaptırılması, diş tedavisi, manikür, pedikür veya cinsel ilişki sırasında da bulaşabilir Doğum esnasında annede virüs varsa, çocuğa geçebilir![]() Hepatit C : Bu hepatit virüsü, kirli enjektör kullanımı, kirli kan ve kan ürünlerinin nakli ile bulaşır Cinsel temas yoluyla ve anneden bebeğine geçtiği de bilinmektedir Ancak hastalarınüçte birinin hastalığı nereden ve nasıl aldığı saptanamamaktadır ![]() Hepatit D : Esas olarak virüs bulunduran kirli enjektör kullanımı veya kirli kan ve kan ürünlerinin nakli ile bulaşır Bu virüs sadece hepatit B virüsü bulaşmış insanlarda hastalıkyapmaktadır Muhtemelen hepatit B ve D taşıyıcılarından geçmektedir![]() Viral Hepatitin Belirtileri Nelerdir? En sık rastlanan belirtiler halsizlik, orta derecede ateş, kas ve eklem ağrıları, bulantı, kusma, dikkat azalması, müphrem karın ağrısı ve bazen "ishal"dir Birçok hastada belirtiler hafiftirveya yoktur; bu nedenle teşhis edilemeyebilir Hastaların küçük bir kısmında deride ve gözaklarında beliren sarılık, sarılığı takiben koyu renkte idrar ve açık renkte dışkı gözlenir Kaşıntıolabilir Sarılık ortaya çıktığında diğer belirtiler kaybolur Bazı hastalar, hastalık sırasında 2,5-5 kg zayıflayabilirler Hepatit Olduğunuzda Renginiz Sarıya Dönecek mi, yani sarılık olacak mısınız?Hayır, birçok viral hepatit hastasında sarılık ortaya çıkmaz ![]() Peki kimler risk altında? Risk gruplarını sağlık personeli, ********** bağımlıları, homo****üeller, çok sık cinsel partner değiştirenler, diyaliz hastaları, transplantasyon yaptıranlar ve ailesinde Hepatit B taşıyıcısı olanlar oluşturmaktadır Hepatit C çok sessiz ve sinsi bir enfeksiyon olarak tanınır Hepatit Bgibi bulaşmasına karşın, ****üel yolla bulaşma riski Bye göre daha düşüktür Aynı zamandataşıyıcı anneden bebeğe %1 gibi bir oranda geçme riski vardır Genellikle çok geç biraşamada fark edilir Hepatit C Hepatit Bye göre daha yavaş seyreder ve yine Hepatit Byegöre kronikleşme riski daha fazladır (vakaların yüzde 80i kronikleşir) Bu sebeple ilerikiaşamada kansere çevirme riski daha yüksektir Genellikle 20 yıl içersinde siroz gelişir vezamanla kansere dönüşebilir Ancak her iki virüs de bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerdeçok daha hızlı ilerler Özellikle kanser, AIDS ve diyaliz hastalarında hastalık çok daha hızlı birgelişim gösterir Hepatit C için sadece tarama testleri yapılabilir ve şimdilik aşısıbulunmamaktadır Ancak bilindiği gibi Hepatit B için aşı söz konusudur ve risk grubundakilerinhiç şüphesiz aşı olmaları gerekmektedir ![]() Ya risk altında olmayanlar? Hepatit B önlenebilir bir hastalıktır Bugün hastanelerde doğan tüm bebeklere hepatit aşısıyapılmaktadır Dünya Sağlık Örgütü 120 ülkede yeni doğanlara aşı yapılmasını şartkoşmuştur Ayrıca bebekler dışında aşı yaptırmak isteyenlerin aşı yaptırmasında da hiçbirsakınca bulunmamaktadır Dünyada 350 milyon kişinin Hepatit B taşıyıcısı olduğudüşünüldüğünde geç kalmadan aşı yaptırmanın önemi ortaya çıkar ![]() Tekrar Hepatit olur muyum? Evet, çünkü en az beş veya daha fazla hepatit virüsü vardır Bunlardan herhangi birini,herhangi bir zamanda alırsanız hepatit olursunuz Hastalığı geçirdikten ve virüse karşıbağışıklık oluştuktan sonra aynı virüsü daha sonra alsanız bile hastalık oluşmaz Bununlaberaber, bazen B, C ve D hepatit virüsler yeniden hastalık oluşturabilirler ![]() Yatakta yatmalı mıyım? Zorunlu değildir Kural şöyledir: Kendinizi iyi hissediyorsanız, kalkıp dolaşabilirsiniz, yorgunhissediyorsanız yatmanız doğru olacaktır ![]() Ben ve Ailem için tehlike nedir? Aynı evi paylaşan bireylerden birinde A, B, C veya E hepatit görülmesi diğer bireylere bulaşma riski doğurur Gerekli kurallara uyulması yanı sıra, evdeki bireylere A hepatit içingamma globülin, B hepatit için hiper immün gamma globülin, hepatit A ve B aşıları uygulanması koruyucudur ![]() Özel bir diyet uygulamam veya vitamin almam gerekli mi? Kolay sindirilen ve kaloriden zengin (çorba, komposto ve meyve suları) yiyeceklerin yenmesi yeterlidir Birçok hastada halsizlik ve bulantı olması nedeniyle hafif bir kahvaltı gün boyuncayeterli olmaktadır Öğünler arasında yukarıda belirtilen yiyeceklerin alınması uygun olur![]() Vitamin almanın etkisi henüz bilinmemektedir ![]() ***** alabilir miyim? Alacağınız ***** hasta karaciğerinizi daha da yoracaktır Alınmaması daha uygun olur![]() Cinsel hayatım devam edebilir mi? Cinsel hayatın sürmesi hastalığın gidişini etkilemez Ancak özellikle hepatit Byi eşinizegeçirme riski vardır C hepatit için bu risk düşüktür Prezervatif kullanırsanız bu tehlikeortadan kalkacaktır ![]() Yemek yapabilir miyim? Hepatit A ve E geçiriyorsanız bulaştırma riski olması yüzünden hem yemek yapmanız, hem de ailenizin yaptığınız yemekleri yemesi sakıncalıdır Hepatit B, C ve D için böyle sakınca yoktur![]() Bu hastalık ne kadar sürer? Belirtilerin aniden ortaya çıkışını takiben birkaç hafta, bir veya iki ay içerisinde hastalık belirtileri geriler Erişkin hastaların %90-95 kadarı %5-10 hastada kronik hepatit veyataşıyıcılık gelişir Hepatit C başlangıç döneminde bazen tanınmaz Hastalık, mikrobunalınışından aylar ile yıllar sonra ortaya çıkabilir Hepatit C hastalarının yarısından fazlasındabelirtiler ve serum bulguları devam eder ve kronik hepatit gelişir Hepatit B hastalarınıyakalayan D hepatit virüsü, hepatit Bden daha ağır bir hastalık tablosu oluşturur, ancak hastalık birkaç ay sonra iyileşir ![]() Doktorumu görmeye ne kadar zamanda bir gitmeliyim? Kan testleri hastalığın tamamen geçtiğini gösterinceye kadar doktorunuza gitmelisiniz Kantestlerindeki bozukluk 6 aydan fazla sürerse hastalığın kronikleşmesi söz konusu olduğundan dikkatli olunmalıdır ![]() Hepatitin komplikasyonları nelerdir? A, B, D, E hepatit hastaların çoğu tamamen iyileşirler Birkaç ay ara ile hafif alevlenmeatakları görülebilir Her atak ile öncekinden daha hafif geçer Ancak bu tekrarlanmalar, tamiyileşme olmayacağını göstermez Hepatit A nedeniyle ölüm oranı, D ve B hepatite göre dahaazdır E hepatite bağlı ölüm oranı ise bilinmemektedir Hepatit B hastalarını %5-10unda vehepatit C vakalarının %80den fazlasında kronik karaciğer hastalığı gelişir Kronik hastalıkhafif seyredebileceği gibi ilerleyerek siroza da neden olabilir Kronik persistan ve kronik aktifhepatit olarak tanımlanan ve hastalık aktivitesini gösteren iki tip kronik karaciğer hastalığı vardır; ancak hasta karaciğerde aynı anda farklı bölgelerde bu farklı tipler bulunabilir Kronikhepatit sonunda siroz ile sonuçlanır Genellikle hastalığın seyrini takip etmek için biyopsiyapılır Akut hepatit sonrasında kronik karaciğer hastalığı gelişiminin nedenleri henüzbilinmemektedir ![]() Hepatit, kanser nedeni olabilir mi? Kronik hepatit B taşıyıcılarında ve kronik hepatit C hastalarında karaciğer kanseri yüksek oranda görülmektedir ![]() Sonuç: Viral hepatitlerin bazı türleri ülkemizde çok sık görülmektedir Bazı türleri oldukça bulaşıcıolan bu hastalık, çoğunlukla farkına varmadan geçirilmektedir Hastaların bazıları ölmekte;bazıları da kronik hastalığa maruz kalmaktadır Virüsün bulaştığı insanların birçoğu dahastalanmayıp taşıyıcı olmakta ve kendilerinde bulunan virüs farkında olmadan başka insanlara bulaştırarak onların da hepatit veya hepatit taşıyıcısı olmalarına neden olmaktadır ![]() Hepatit B virüsünü taşıyan gebe annelerin, doğumu takiben çocuklarının aşı ve pasif bağışıklık ilk korunmaları gerekmektedir Hepatit B aşısının virüs bulaşmadan önceyapılmasının iltihabını ortaya çıkmasını önlemede yeterli ve güvenli olduğunu gösterilmiştir ![]() Bu aşıyı bütün çocuklara, işlerinde kan ile temas ihtimali olan insanlara ve birden fazla cinsel partneri olanlara öneriyoruz İnterferon tedavisi bazı hepatit B ve C hastalarında etkilidir![]() Hepatit B ve Cye karşı korunma yolları nelerdir? Hepatit B ve Cnin tedavisi oldukça güç olduğu için aslında en iyisi ve doğrusu bu hastalığa karşı korunmaktır ve korunmanın yollarını şu şekilde sıralanır: · Hepatit hakkında bilgi sahibi olmak ![]() · Aşı yaptırmak ![]() · Hijyen kurallarına dikkat etmek ![]() · Cinsel yolla bulaşmasını engellemek için prezervatif kullanmak ![]() · Kuaförlerde ve berberlerde kullanılan aletlerin steril olmasına dikkat etmek ![]() · Diş tedavilerinde gerekli önlemleri almak ![]() · Kan almada ve vermede kanın virüssüz olduğuna emin olmak ![]() · Hepatit riskinin olduğu yerlere seyahatte immoglobin yaptırmak Kaynak: Pediatriportal |
|
|
|