Tarihte Osmanlı Rus İlişkileri Nasıldır?

Tarihte Osmanlı Rus İlişkileri Nasıldır?

Osmanlı Devleti ve İsveç’le mücadele etmiştir [*]İsveç’e saldıran Rus orduları karşısında ba*şarısız olan İsveç kralı Osmanlı Devleti’ne sı*ğınınca Osmanlı-Rusya Savaşı başlamış ve savaş 1711 Prut Antlaşması ile sona erdirilmiştir [/list]II-1736-1739 SAVAŞLARI BELGRAD ANTLAŞMASI:

• 1736-1739 savaşları sonucunda 1739′da Belgrad Antlaşması imzalanmış ve bu antlaşma ile;
• Karadeniz’de donanma ve ticaret gemisi bulunduramayacaklardır
• Azak Kalesi yıkılmak koşuluyla Ruslar’a bırakılmıştır

UYARI: Osmanlı Devleti’nin Karadeniz’de Ruslar’a karşıüstünlüğünü vurgulayan son antlaşma Belgrad Antlaşması‘dır
III-1768-1774 OSMANLI-RUS SAVAŞLARI VE KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI:

• Rusların saldırdığı Lehlerin Osmanlıya sı*ğınması ve onları takip eden Rus ordularının Osmanlı topraklarına girmesiyle başlamıştır
• Ruslar Akdeniz’e açılarak 1770′de Çeşme’de Osmanlı donanmasını yakacaklar ve büyük bir üstünlük sağlayacaklardır
• Savaş 1774′te Küçük Kaynarca Antlaş*masının imzalamasıyla sona erecektir Bu antlaşmaya göre;

a) Kırım’ın bağımsızlığı tanınmıştır
b) Kırım halkı dini açıdan Osmanlı halifesine bağlı sayılmıştır
c) Ruslar Osmanlı ülkesinde yaşayan Ortodoksların koruyuculuğunu üstlenmiştir

UYARI: Rusya Osmanlı Devleti’nin içişlerine
müdahale şansını elde etmiştir
d) Ruslara ilk defa kapitülasyonlar ve savaş tazminatı verilmiştir
IV-1787-1792OSMANLI-RUS SAVAŞLARI VE YAŞ ANTLAŞMASI

• Rusların 1783′te Kırım’ı kendilerine bağlama*ları üzerine Osmanlı-Rus savaşı başlamıştır
• Osmanlı Devleti savaşta çok toprak kaybet*mesine rağmen Rusya İle Yaş Antlaşması’nı imzalamıştır(1792)
• Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunu onaylamıştır Rusya ise savaşta elde ettiği toprakları Osmanlı Devleti’ne geri vermiştir

UYARI: Osmanlı topraklarında halkı tümüyle Müslüman olan bir bölge ilk kez birbaşka devletin egemenliğine girmiştir

V-1812-1829 ARASI OSMANLI-RUS İLİŞKİLERİ

• Ruslar Sırpları kışkırtarak isyan çıkarmıştır
• Osmanlı Devleti 1812′de Rusya ile Bükreş Antlaş*ması‘™imzalanmak zorunda kalmıştır
• Antlaşmaya göre Ruslar Boğazlar’dan yarar*lanacak (ticari açıdan) Sırbistan’a da ayrıcalıklar tanınacaktı
• Rusların kışkırtmasıyla ve ulusçuluk düşüncesinin de etkisiyle Yunanlılar ayaklandılarBunun üzerine Osmanlı Rus ilişkileri bozulduÇıkan savaş sonucunda Edirne Antlaşması (1829) imzalanmıştır
• Rusya ile imzalanan bu antlaşmaya göre Yunanistan’a bağımsızlık verilmiştir

• Edirne Antlaşması’na Rus ticaret gemilerinin Boğazlardan yararlanma hakkı Osmanlılar’ın tazminat ödemesi ve Sırbistan’a özerklik tanı*ması gibi maddeler konulmuştur

VI- KIRIM SAVAŞI (1853-1856)

• Rusya “hasta adam” olarak nitelediği Osmanlı Devleti’nin paylaşılmasını İngiltere’ye önermiştir
• İngiltere’den ret cevabı alan Rusya kutsal yerler sorununu bahane ederek 1853′te Sinop baskını’nı gerçekleş*tirmiş Osmanlı donanmasını yakmıştır
• Bunun üzerine İngiltere Fransa Piyemonte Devletleri Osmanlı Devleti’nin yanında ya alarak; Kırım’da Rusya’yı yenmeyi başarmış*lardır

UYARI: İlk dış borç bu savaştan dolayı gereksinimleri karsılamak içinalınmıştır

• -Paris Antlaşması (1856)
• Kırım Savaşı’ndan sonra savaşan taraflar Pariste toplandı
• UYARİ: Osmanlı Devleti Paris Antlaşması’nda iyi koşullar elde edebilmek için Islahat Fermanı‘nıantlaşma öncesi kabul ederek azınlıklara geniş haklar vermiştirParis Antlaşmaya göre:
• Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılacak*tır (Bu ilk kez kabul edilmiştir)
• Osmanlı Devleti ulusal bütünlüğünü kendisi*nin koruyamayacağını kabul ederek Avrupa devletlerinin korumasını istemiştir (Osmanlı Devleti ilk kez kendi bağımsızlığını koruya*mayacağını kabul etmiştir)
• Karadeniz uluslararası olarak kabul edilmiş*tir Osmanlılar ve Ruslar bu denizin kıyısında tersane yapamayacaklardı (Savaşı Osmanlı Devleti kazanmasına karşın bu maddeyle yenik devlet statüsüne düşmüştür)

NOT: Bu antlaşma bu yüzyıldaki iyi antlaşma sayılır
En önemli yanıRusların Osmanlı Devleti’ne 20 yıl
kadar saldırmasınıönlemiş olmasıdır
VII-1877-1878 OSMANLI RUS SAVAŞLARI (93 HARBİ)
ü Rusların Panislavizm ideolojisi(Slav ırkından olan milletleri kendi hakimiyetine alma) ve Ortodoks inancıyla yaptıkları kışkırtıcı hareketlerin sonucu 1875′te Hersek’te isyan başlamıştır
ü Osmanlı Devleti isyanı bastırınca bütünAvrupa ülkeleri harekete geçerek 1876′da İstanbul Konferansı(Tersane Konferansı) arkasından da Londra Konferansı’nı düzenlemişlerdir
Bu konferansta;
ü Osmanlı Devleti’nin parçalanması gündeme gelmiş
ü Balkanlar’da özerk ve bağımsız devletlerin kurulması kararları alınmıştır
ü Osmanlı Devleti konferans önerilerini kabul etmeyince Ruslar saldırıya geçmiştir
ü Kafkasya’da Ahmet Muhtar Paşa Balkan*lar’da Gazi Osman Paşa büyük çaba harca*malarına rağmen yenilgiyi önleyememişlerdir
ü Bunun sonucunda Ayastefanos Antlaşması imzalanmıştı
NOT: Avrupa devletleri Rusya’nın lehine olan bu antlaşmayı kabul etmemişler antlaşmanın yürür*lüğe girmesini önlemişlerdir Yerine Berlin Antlaş*masının (1878)imzalanmasını sağlamışlardır