Fric

Hayatı:
Fric, 5 eylül 1829’da, Prag’da doğarAvukat olan babası, Çek direniş hareketini desteklediği için, evini bu direnişin merkez üssü haline getirmiştirFric, bu direniş ortamında yetişirOkulda felsefe eğitimi alırken, Çek Öğrenciler Birliği başkanlığını da yürütürBu radikal öğrencilerin, aynı zamanda sözcülüğünü de yapmaktadırNefreti ve serüvenci kişiliğiyle, aldığı eğitimi yarıda bırakır1846’da; Hamburg, Londra ve Paris’e giderBurada, Polonyalı göçmenlerle iletişim kurarDaha sonra, ülkesine döner ve Sabina’dan dersler almaya başlar
1848 haziranında devrim başlayınca; Fric, radikal arkadaşlarıyla, üniversitenin önünde barikat kurarBunun üzerine, mareşal Windigretz olaya el koyarGünün sonunda, bir grup öğrenci barikattan ayrılınca, isyancılar zor duruma düşerek, Podskali’ye çekilirlerErtesi gün, bu şiddetten uzak duran Yeniden Doğuşçular’ın 2 lideri Palacky ve Safarik; Bohemya valisi Leon Thun ile konuşarak, ateşin durması ve mareşalin uzaklaştırılması için ricada bulunurlarAyrıca, birkaç gün içinde; Viyana’dan, bu iş için görevlendirilen bir grup hükümet görevlisi, isyanı yatıştırmak için gelir
2 gün içinde, devrimin ateşi sönerAncak, 15 haziranda; hükümet görevlileri, silahların bırakılmasını isteyince, gerginlik artarMareşal Windigretz, Prag’ın terk edilmemesi durumunda, topçuların barikatları bombalayacağı haberini gönderirBunun üzerine, Fric, Prag’ı terk ederDiğer isyancılara, Yeniden Doğuşçular öğüt verirler16 haziranda, mareşal, şehri top ateşine tutarİsyancılar yeni barikatlar kurarAncak, ayın 17’sinde, askerler şehri ele geçirirEvler aranırİsyana katılanlar hiç bağışlanmaz ve tutuklanırIlımlı olan Palacky ve Safarik de neredeyse tutuklanacaktır
Devrim başarısızlıkla sonuçlandıktan sonra, Fric, Prag’a dönerMacarlara karşı mücadele eden Slovak devrimcilere katılırDaha sonra, 1849’da, Dresden’e gider ve burada anarşizmin kurucusu sayılan, Rus düşünürü Bakunin ile tanışırOnunla birlikte, Prag’da ikinci bir devrim planı yaparAncak, bir avuç devrimciyle, silahları ele geçirmeyi amaçlayan bu plan, baştan ümitsizdirFric ve arkadaşı, gizlice Prag’a gelirAncak, plan açığa çıkarYargılanırlar ve Fric, yaşı 20’nin altında olduğu için idamdan kurtulurMacaristan’da, Komarno şehrindeki hapse atılır1854’te, imparator Franz Josef’in düğünü nedeniyle ilan edilen genel af sonucunda, hapisten çıkarAncak, sürekli polis gözetimindedir
Fric, hapisteyken edebiyat çalışmalarına eğilme fırsatı bulmuşturHapisten sonra, bir grup genç edebiyatçıyı çevresinde toplayarak, manifesto niteliğindeki “Lada Niola”’yı yayınlarAma, onu izleyen polis, Fric’in edebiyatla uğraşmasından bile rahatsız olur ve yazar 1858’de, Transilvanya’ya sürgüne gönderilirBuradan, sırasıyla Saint-Petersburg, Paris, Berlin ve Pest’e sürgün gönderilen yazar; 1879’da, yeniden Prag’a gelirBundan sonra; edebiyat, sanat ve politikayla iç içe olan Fric, 14 ekim 1890’da hayata veda eder

Eserleri:
Fric’in ilk eseri, “Vampir” adını taşımaktadırEserin yoğun yapısına ve tartışılmaz başarısına rağmen; eserde, destansı karanlık gücün, vahşi romantik tadı yokturEserdeki tüm unsurlar, Karel Hynek Macha’nın derinliğinden ve tatlı büyüsünden bir hayli uzaktırYazar, 1861’de, “Şiirler Seçkisi” adlı eserini kaleme alır1867’de, “Edebi, Görkemli ve Tarihi Bohemya” adlı eserini yazarBu eseri, genç Slav Louis Leger’le birlikte yazmışlardır ve eser, Paris’te, Fransızca olarak yayınlanırEser, Çek yaşamından söz etmekte ve modern Çek ruhunu yansıtmaktadır
Fric, daha sonra, “Lada Niola”’yı yazarEser, tam anlamıyla edebi bir değere sahip değilse de; yazarın, Byron ve Heine’a duyduğu hayranlığı yansıtırGenç Almanya’nın ruhu, eserde yankılanırKoubek ve Nebesky tarafından etkilenmiş gençlik ise; onun, eski edebi geleneğine, çekinceli tavır koymuşlardırFric, hayatının sonuna doğru, “Anılar”’ı kaleme alırEserde, devrim yıllarının olayları ve insanları hakkında, birçok gereksiz anekdot ve ayrıntı vardırBu da, eserin değerini düşürmektedir
Fric, çok sayıda tarihsel trajedi de yazmıştırAncak, bu tiyatro oyunları başarısızdırYazar, ayrıca; yazdığı bazı şiirlerini, Jaroslav Vrchlicky’e vererek, bunların ölümünden sonra yayınlanmasını vasiyet etmiştir”Siperden Şarkılar” adını taşıyan bu eserde, yazar; ateşli bir devrimciden fazlası değildir

Sanatı:
Polonyalı eleştirmen Zdziechowski, Fric için, edebi ve politik radikalizmin Don Kişot’u demektedirOna göre, Fric, Byron’ı çok iyi anlamış bir Çek şairidirRomantik düşçülüğü, sınır tanımayan başkaldırısı, şeytani tutku atılımı, devrimci ruhu; kuşkusuz ki, eleştirmeni etkilemiştirGerçekten de, Fric’in tutkuları; daima, yeteneğinin gerçek ölçüsünü geride bırakmıştırFric’in tüm yaşamı; kendini, dramatik bir şair olarak gören birinin duygularını yansıtırFric’in, birçok eleştirmen tarafından gözden kaçmış bir değeri daha vardırO da, Avrupa’nın ilgisini, Çek ulusunun davasına çekmek olduğunu söyleyen ilk yazar olmasıdırBu nedenle, Fransa’da bir Çek gazetesi yayınlamıştır

Kaynakça:
- Histoire de la Litterature Tcheque H Jelinek/1930
- Dictionnaire des Litteratures Philippe Van Tieghem/1984
-The Revolution of 1848 Peter Casper/1998