Tevhid Bir İken Yollar Neden Çok?

Tevhid Bir iken Yollar Neden Çok?



Yol, varolanların sayısı kadardır Tevhîd ise Insan-ı Kâmil noktasıdır Ne var yolları ayrı ise hep her biri bir yol ile gülizâra giderler

Bir de temrinleri açısından on iki temel yol vardır Bunun nedeni, insanların doguştan taşıdıkları (mazhar oldukları) hâkim “esma-i sıfât”tır İnsanların yasamdaki eğilimleri bu gâlip esma (dominant karakter) üzeredir Buna ‘isti’dât’ denir Istidâtlar, mizâçlara, mizâçlar da meşrebleri belirlerTasavvûfta kişi, istidatı, mizâca ve meşrebi üzere eğitilir

Örneğin, doğasında içe kapanık bir kişi “zikr-i hafî” ile, dışa dönük olan da “zikr-i cehrî” ile terbiye edilir Kimi “hâlvet” ile kimi “celvet” ile vb Ancak, tevhîd-noktası İnsan-ı Kâmil’dir ki, O, tüm mizâçlara hâkimdir Zâten İnsan-ı Kâmil, yoldan müstasnidir O, bütün istidat ve esmâ-i ilâhînin mazharı olduğundan, her mîzaçtaki kişi kendini onda bulur ve böylece farklılıklar cem olur Zâten, yolların amacı da İnsan-ı Kâmil’e mülâki olmaktırInsan-ı Kâmil, orkestra Şefine benzer! Farklı saz ve seslerden birlik (vahdet), uyum (armoni; âhenk) üretir yâni, farlılıklara tevhîd eder