Babür İmparatorluğu Tarihi |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Babür İmparatorluğu TarihiHint Moğol İmparatorluğu Hükümdarları - Babür Siyas Tarihi - Babür İmparatorluğu Kuruluşu abür İmparatorluğu (Farsça: امپراتوری مغولی هند Empīrāturī-ye Moġolī-ye Hend (Hint Moğol Emirliği[1]) ya da سلطنت مغولی هند Soltanat-e Moġulī-ye Hend (Hint Moğol Sultanlığı[2]), kendi adlandırması: گوركانى Gurakānī[3], günümüzde Hindistan toprakları üzerinde bulunan bölgede kurulmuş olan devlet ![]() Timur'un torunu olan Babür tarafından 1526 kurulmuştur 1858 yılında bir isyan üzerine bölgeye müdahale eden İngiliz'lerce Hindistan'daki Babür İmparatorluğu'na son verilerek; Hindistan, Büyük Britanya İmparatorluğu'na bağlanılmıştır![]() Hükümdarlığın adı: Gürganiyye 'dir ![]() Siyasi Tarih Timur'un torunlarından Zahireddin Muhammed Babür tarafından bugünkü Hindistan topraklarında kurulmuştur Zahireddin Muhammed Babür 1483 yılında Fergana'da doğmuştur Babası Fergana hükümdarı Ömer Şeyh Mirza'dır, ki Şeyh Mirza aynı zamanda Timur'un torunudur Babasının ölümünden sonra amcası ile yaptığı taht mücadesini kaybetmiş ve emri altındaki beylerle birlikte 1504' te Kabil'e gitmiştir![]() Devletin başkentini de burası yapmıştır 1519 yılında Pencap bölgesini ele geçirmiş, 1524 yılında Delhi Sultanını yenilgiye uğratarak Lahor'a girmiştir Delhi'den sonra Agra'yı alan Babür Şah burayı başkent yapmıştır 1530 yılında bu şehirde ölmüştür Babür Şah'dan sonra devletin başına oğlu Hümayun(1530-1556) geçmiştir Tahtının ilk yıllarında kardeşleri ve akrabaları ile mücadele eden Hümayun bir yandan da Ludi hükümdarı ile mücadelede bulunmuş ve bu mücadelelerden galibiyetle ayrılmıştır Yetenekli bir hükümdar olmayan Hümayun Şah 1566 yılında ölmüş yerine Ekber Şah(1556-1605) geçmiştir Ekber Şah döneminde sarayda Hint etkisinin arttığı görülmüştür Bu dönemde Hintliler de devlet ve askerlik işlerinde görev almaya başlamışlardır![]() 1605'de ölümünden sonra yerine Cihangir(1605-1627) geçmiştir Bu dönemde önemli başarılar görülmemiş ve Kandahar şehrini İran ele geçirmiştir Yapılan en önemli iş olarak Lahor ile Agra arasında yapılan yoldur İngilizler bu dönemde Hindistan ticaretine el atmış ve Surat limanında yer açarak zamanla buradan Hindistan'ı ele geçirecek gelişmeyi sağlamışlardır Cihangir'in ölümü üzerine yerine oğlu Şah Cihan(1628-1658) geçmiştir Kardeşleri ile girdiği taht mücadelelerini kazandıktan sonra bir daha bu tip mücadelelerin yaşanmaması amacıyla kendi soyundan gelen bütün erkekleri öldürtmüştür Şah Cihan döneminde Avrupalılar ile ilişkilerin daha da arttığı görülmektedir Dönemin en önemli eseri ise Tac Mahal olarak bilinmektedir Çok sevdiği eşi Mümtaz Mahal'in Ercümend Banu Begüm) ölümü üzerine dünyanın en ünlü usta ve mimarlarını getirterek, (ki bunlar içinde Mimar Sinan'ın öğrencilerinden Mehmet İsa Efendi'de bulunmaktadır) muhteşem bir eser meydana getirilmiştir Eserin yapımı 1631'de başlamış 1652'de bitirilmiştir![]() Babür İmparatorluğu'nun bayraklarından biri ![]() 1658 yılında hastalanan Şah Cihan'ın yerine oğlu Evrengzip(1658-1707) tahta çıkmıştır Onun zamanında Hindistan ticaretinde Hollandalılar'da rol almaya başlamışlardır 1707 yılında ölümü ile yine taht kavgaları başlamış ve ülke 1723'te Delhi ve Haydarabad şahlıkları olmak üzere ikiye ayrılmıştır İran Hükümdarı 1739'da Delhi'yi zaptetmiş ve imparatorluk hazinesinin büyük bölümüne el koymuştur 1748 yılında Afgan hükümdarı Hindistan'a girmiş ve bir çok eyaleti ele geçirmiştir 1760'ta II Alemgirşah'ın yerine II Şah Alem geçmiş bu dönemde İngilizlerle 1764 Baksar Savaşı yapılmış ancak yenilgiye uğranınca İngilizler Hindistan'da hüküm sürmeye başlamışlardır 1766 Allahabad Antlaşması ile İngiliz hakimiyeti daha da artmıştır 1857 yılında çıkan Sipahi İsyanı'nı da bastıran İngilizler 1858 yılında bütün Hindistan'ı İngiliz İmparatorluğu'na katmışlardır (Bk:Britanya Hindistanı) Babür devleti Hindistan'ı tek bir çatı altında toplayarak, Hindistan'da İslamiyet'in yayılmasını sağlamışlardır![]() Moğol tarihi İlk Çağ İlk Çağ'da Moğollar * Hiung-nu * Rouran * Sien-pi Tabgaçlar Moğol İmparatorluğu Dört Büyük Hanlıklar * Çağatay Hanlığı * Kıpçak Hanlığı (Cuci) * İlhanlılar (Tului - Hülagû) * Yuan Hanedanı (Tului - Kubilay) Hanlıkla Cuci'nin ulusundan doğan ülkeler * Toka Temür sülalesi o Kırım Hanlığı o Kazan Hanlığı + Kasım Hanlığı o Astrahan Hanlığı o Kazak Hanlığı * o Nogay Orda * Şiban sülalesi o Sibir Hanlığı o Şeybani Hanlığı o Buhara Hanlığı o Hive Hanlığı o Kokand Hanlığı o Buhara Emirliği Çağatay'ın ulusundan doğan ülkeler * Çağatay Hanlığı o Doğu Çağatay Hanlığı o Moğolistan Hanlığı + Kaşgar Hanlığı o Batı Çağatay Hanlığı * Timur İmparatorluğu * Babür İmparatorluğu Tului'nin ulusundan doğan ülkeler * Yuan Hanedanı、Kuzey Yuan o Oyrat + Cungar * İlhanlılar o Celayir Hanedanı o Çobanoğulları o Serbedâriler o Eretna Devleti Günümüzde Moğollar Moğolistan İç Moğolistan Özerk Cumhuriyeti Buryat Cumhuriyeti Kalmıkya Cumhuriyeti Hazara (Afganistan) Aymak (Aftanistan) Hindistan Tarihi Antik Çağlar Antik Çağ Hint Krallıkları Yadava Hanedanı Gazne Devleti Gurlular Orta Çağ Delhi Sultanlığı Flag of the Mughal Empire svg Babür İmparatorluğuFlag of Mysore svg Mysore KrallığıYakın Çağ Flag of the Maratha Empire svg • Maratha KonfederasyonuFlag of the Emirate of Herat svg • Duranî İmparatorluğuBritish Raj Red Ensign svg • Britanya HindistanıAshoka Chakra svg • Hindistan DominyonuCoat of arms of Pakistan svg • Pakistan DominyonuBritish Burma 1937 flag png • İngiliz BirmanyasıFlag of Mysore svg • Mysore KrallığıFlag of India svg Hindistan CumhuriyetiEgemenlik Alanı Kapladığı Alan : Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Afganistan ülkeleridir (2 700 000 km 2)![]() Babürlülerin tarihe etkileri * Hindistanda müslümanlığın yerleşmesini sağlamışlardır ![]() * Tac Mahal'i miras bırakmışlardır ![]() |
|
|
|