Babür İmparatorluğu Tarihi
 

Hint Moğol İmparatorluğu Hükümdarları - Babür Siyas Tarihi - Babür İmparatorluğu Kuruluşu

abür İmparatorluğu (Farsça: امپراتوری مغولی هند Empīrāturī-ye Moġolī-ye Hend (Hint Moğol Emirliği[1]) ya da سلطنت مغولی هند Soltanat-e Moġulī-ye Hend (Hint Moğol Sultanlığı[2]), kendi adlandırması: گوركانى Gurakānī[3], günümüzde Hindistan toprakları üzerinde bulunan bölgede kurulmuş olan devlet.


Timur'un torunu olan Babür tarafından 1526 kurulmuştur. 1858 yılında bir isyan üzerine bölgeye müdahale eden İngiliz'lerce Hindistan'daki Babür İmparatorluğu'na son verilerek; Hindistan, Büyük Britanya İmparatorluğu'na bağlanılmıştır.


Hükümdarlığın adı: Gürganiyye 'dir.

Siyasi Tarih


Timur'un torunlarından Zahireddin Muhammed Babür tarafından bugünkü Hindistan topraklarında kurulmuştur. Zahireddin Muhammed Babür 1483 yılında Fergana'da doğmuştur. Babası Fergana hükümdarı Ömer Şeyh Mirza'dır, ki Şeyh Mirza aynı zamanda Timur'un torunudur. Babasının ölümünden sonra amcası ile yaptığı taht mücadesini kaybetmiş ve emri altındaki beylerle birlikte 1504' te Kabil'e gitmiştir.


Devletin başkentini de burası yapmıştır. 1519 yılında Pencap bölgesini ele geçirmiş, 1524 yılında Delhi Sultanını yenilgiye uğratarak Lahor'a girmiştir. Delhi'den sonra Agra'yı alan Babür Şah burayı başkent yapmıştır.1530 yılında bu şehirde ölmüştür. Babür Şah'dan sonra devletin başına oğlu Hümayun(1530-1556) geçmiştir.Tahtının ilk yıllarında kardeşleri ve akrabaları ile mücadele eden Hümayun bir yandan da Ludi hükümdarı ile mücadelede bulunmuş ve bu mücadelelerden galibiyetle ayrılmıştır. Yetenekli bir hükümdar olmayan Hümayun Şah 1566 yılında ölmüş yerine Ekber Şah(1556-1605) geçmiştir. Ekber Şah döneminde sarayda Hint etkisinin arttığı görülmüştür.Bu dönemde Hintliler de devlet ve askerlik işlerinde görev almaya başlamışlardır.


1605'de ölümünden sonra yerine Cihangir(1605-1627) geçmiştir. Bu dönemde önemli başarılar görülmemiş ve Kandahar şehrini İran ele geçirmiştir. Yapılan en önemli iş olarak Lahor ile Agra arasında yapılan yoldur. İngilizler bu dönemde Hindistan ticaretine el atmış ve Surat limanında yer açarak zamanla buradan Hindistan'ı ele geçirecek gelişmeyi sağlamışlardır. Cihangir'in ölümü üzerine yerine oğlu Şah Cihan(1628-1658) geçmiştir. Kardeşleri ile girdiği taht mücadelelerini kazandıktan sonra bir daha bu tip mücadelelerin yaşanmaması amacıyla kendi soyundan gelen bütün erkekleri öldürtmüştür. Şah Cihan döneminde Avrupalılar ile ilişkilerin daha da arttığı görülmektedir. Dönemin en önemli eseri ise Tac Mahal olarak bilinmektedir. Çok sevdiği eşi Mümtaz Mahal'in Ercümend Banu Begüm) ölümü üzerine dünyanın en ünlü usta ve mimarlarını getirterek, (ki bunlar içinde Mimar Sinan'ın öğrencilerinden Mehmet İsa Efendi'de bulunmaktadır) muhteşem bir eser meydana getirilmiştir. Eserin yapımı 1631'de başlamış 1652'de bitirilmiştir.


Babür İmparatorluğu'nun bayraklarından biri.


1658 yılında hastalanan Şah Cihan'ın yerine oğlu Evrengzip(1658-1707) tahta çıkmıştır. Onun zamanında Hindistan ticaretinde Hollandalılar'da rol almaya başlamışlardır. 1707 yılında ölümü ile yine taht kavgaları başlamış ve ülke 1723'te Delhi ve Haydarabad şahlıkları olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İran Hükümdarı 1739'da Delhi'yi zaptetmiş ve imparatorluk hazinesinin büyük bölümüne el koymuştur. 1748 yılında Afgan hükümdarı Hindistan'a girmiş ve bir çok eyaleti ele geçirmiştir. 1760'ta II. Alemgirşah'ın yerine II. Şah Alem geçmiş bu dönemde İngilizlerle 1764 Baksar Savaşı yapılmış ancak yenilgiye uğranınca İngilizler Hindistan'da hüküm sürmeye başlamışlardır. 1766 Allahabad Antlaşması ile İngiliz hakimiyeti daha da artmıştır. 1857 yılında çıkan Sipahi İsyanı'nı da bastıran İngilizler 1858 yılında bütün Hindistan'ı İngiliz İmparatorluğu'na katmışlardır (Bk:Britanya Hindistanı). Babür devleti Hindistan'ı tek bir çatı altında toplayarak, Hindistan'da İslamiyet'in yayılmasını sağlamışlardır.


Moğol tarihi


İlk Çağ

İlk Çağ'da Moğollar


* Hiung-nu

* Rouran

* Sien-pi


Tabgaçlar


Moğol İmparatorluğu

Dört Büyük Hanlıklar


* Çağatay Hanlığı

* Kıpçak Hanlığı (Cuci)

* İlhanlılar (Tului - Hülagû)

* Yuan Hanedanı (Tului - Kubilay)

Hanlıkla


Cuci'nin ulusundan doğan ülkeler


* Toka Temür sülalesi

o Kırım Hanlığı

o Kazan Hanlığı

+ Kasım Hanlığı

o Astrahan Hanlığı

o Kazak Hanlığı


*

o Nogay Orda


* Şiban sülalesi

o Sibir Hanlığı

o Şeybani Hanlığı

o Buhara Hanlığı

o Hive Hanlığı

o Kokand Hanlığı

o Buhara Emirliği

Çağatay'ın ulusundan doğan ülkeler


* Çağatay Hanlığı

o Doğu Çağatay Hanlığı

o Moğolistan Hanlığı

+ Kaşgar Hanlığı

o Batı Çağatay Hanlığı


* Timur İmparatorluğu


* Babür İmparatorluğu


Tului'nin ulusundan doğan ülkeler


* Yuan Hanedanı、Kuzey Yuan

o Oyrat

+ Cungar

* İlhanlılar

o Celayir Hanedanı

o Çobanoğulları

o Serbedâriler

o Eretna Devleti


Günümüzde Moğollar


Moğolistan

İç Moğolistan Özerk Cumhuriyeti

Buryat Cumhuriyeti

Kalmıkya Cumhuriyeti

Hazara (Afganistan)

Aymak (Aftanistan)



Hindistan Tarihi


Antik Çağlar


Antik Çağ Hint Krallıkları

Yadava Hanedanı

Gazne Devleti

Gurlular


Orta Çağ

Delhi Sultanlığı

Flag of the Mughal Empire.svg Babür İmparatorluğu

Flag of Mysore.svg Mysore Krallığı

Yakın Çağ


Flag of the Maratha Empire.svg • Maratha Konfederasyonu

Flag of the Emirate of Herat.svg • Duranî İmparatorluğu

British Raj Red Ensign.svg • Britanya Hindistanı



Ashoka Chakra.svg • Hindistan Dominyonu

Coat of arms of Pakistan.svg • Pakistan Dominyonu

British Burma 1937 flag.png • İngiliz Birmanyası

Flag of Mysore.svg • Mysore Krallığı


Flag of India.svg Hindistan Cumhuriyeti


Egemenlik Alanı


Kapladığı Alan : Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Afganistan ülkeleridir. (2.700.000 km 2).
Babürlülerin tarihe etkileri


* Hindistanda müslümanlığın yerleşmesini sağlamışlardır.

* Tac Mahal'i miras bırakmışlardır.