Komor Federal İslâm Cumhûriyeti

Komor Federal İslâm Cumhûriyeti

DEVLETİN ADI: Komor Federal İslâm Cumhûriyeti

BAŞŞEHRİ: Moroni

NÜFUSU: 497000

YÜZÖLÇÜMÜ: 1862 km2

RESMİ DİLİ: Fransızca, Arapça ve Komorca

DİNİ: İslâm

PARA BİRİMİ: Afrika Frankı





Afrika'nın doğusunda, Madagaskar Adaları ile Afrika kıtası arasında, Mozambik Kanalının kuzeyinde bulunan takım adalar üzerinde kurulmuş bir devlet Üzerinde kurulduğu adalar 274 km uzunluğunda bir alana yayılmış, 16° ve 13° güney enlemi arasındadır Adalar, volkanik yapıya sâhip olup, bunlardan hâlâ aktif olanları vardır Bu takım adaların toplam yüzölçümü 1862 km2dir Bu adalar grubu Büyük Komor, Anjuan, Mohol, Mayotte adalarıyla, Buzi ve Pamanzi adacıklarından meydana gelmiştir


Târihi








Komor Adaları, ilk defâ 10 yüzyılda Müslüman denizciler tarafından keşfedilmiştir Buranın yerlileri arasında İslâmiyet hızla yayılarak adaların resmî dîni olmuştur
On altıncı yüzyılda Portekizli denizciler buraya uğramışlar ve Hıristiyanlığın buraya yayılması için uğraşmışlar, fakat başarılı olamayınca adaları Avrupa'ya tanıtmışlardır Fransızlar, 1841'de Mayotte'yi, diğer adaları ise 1866 ile 1909 yılları arasında işgâl ettiler 1912 senesinde ise bütün adalar Fransızların eline geçti


1914'te Madagaskar'daki Fransız hükûmetinin yönetimi altına girdiler Adalar 1947'ye kadar Madagaskar'a bağlı kaldı Bu târihten sonra bir Fransız parlamento heyeti tarafından yönetilmeye başlandı 1958 referandumu ile denizaşırı ülke sıfatını aldı 1961'de iç işlerinde serbestlik kazandı 1974 yılında Komorlular, bağımsızlık için oylama yaptılar Fransız Parlamento heyeti bu oyları onaylamak zorunda kaldı 6 Ocak 1975'te Komor parlamentosu bağımsızlığını îlân etti 3 Ağustos 1975'te Mao taraftarı Marksist Ali Sâlih darbe yaptı Câmileri kapattı Müslümanlara çok zulüm yaptı 12-13 Mayıs 1978'de Ali Sâlih devrildi ve Ahmed Abdullah Abdurrahmân İslâma dayalı devlet kurdu 26-27 Kasım 1989 gecesi Başkan ahmed abdullah öldürüldü Yüksek Mahkeme Başkanı Said Muhammed geçici başkanlığa getirildi Fransa'nın müdâhalesi ile 1990 Martında devlet başkanlığı seçimleri yapıldı ve iki turu da kazanan Said Muhammed başkanlığa seçildi ağustos 1991'de yapılan ve başarısızlıkla neticelenen darbe girişiminin ardından hükûmet sindirme kampanyası uyguladı Daha sonra toplanan Ulusal Konferans yeni bir anayasa hazırlamak ve seçim konusunda anlaşma sağladı Yeni hazırlanan Anayasa 7 Haziran 1992'de halk oylamasıyla kabul edildi Said Muhammed ülke dışındayken genç subayların 26 Eylüldeki darbesi başkana sâdık kuvetlerce bastırıldı 22 ve 29 Kasım târihlerinde yapılan ilk çok partili seçimler çok olaylı geçti Bâzı adalardaki seçimler iptal edildi


Fizikî Yapı




Adalar, kıyıya doğru uzanan bozattaşlı yaylalardan meydana gelmiştir En büyük ada olan Moroni'de 2590 m yükseklikte ve hâlâ faal olan bir volkan bulunur İkinci sırayı alan Anjuan, sık ağaçlarla kaplıdır ve 1525 m'ye kadar yükselen tepelere sâhiptir Mayotte Adası ise keskin ve yüksek mercan kayaları ile çevrilmiştir Mohali Adası ise düzdür Denizden yüksekliği ortalama 580 m'dir


İklim


İklimi genelde sıcak ve nemlidir Muson rüzgârlarının Hint Okyanusundan estiği vakitler, kasımdan marta kadar yağışlı bir mevsim yaşanır Tropikal iklimde yüksekliğe göre hızı değişen sert, şiddetli Alize ve Muson rüzgârları yağmur taşıdığından bol miktarda yağış görülür Ortalama sıcaklık 17°C'dir Genel olarak kuru mevsimlerde batıdan esen serin rüzgârlar, sıcaklığı 14°C'ye kadar düşürür


Tabiî Kaynakları


Adaların yamaçlarında baobab ağaçlarına ve dikenlere rastlanır Muson rüzgârlarına karşı olan yamaçlar ise ormanlıktır Kıyı kesimleri ise zirotora ağaçları ile kaplıdır 40 m'ye kadar olan kısımlarda ise hindistancevizi ve meyve ağaçları vardır


Nüfus ve Sosyal Hayat




Adaların nüfûsu 497000'dir Bunun çok küçük bir kısmı Avrupalı, diğer bölümü ise yerlidir Yerli nüfus, Afrikalılarla Madagaskarlılardan meydana gelmiştir
Resmî ve yaygın dil Arapça olmakla birlikte Komorca ve Fransızca da konuşulur Halkın büyük bir kısmı Müslümandır Okuryazar % 10 civârındadır Çocukların ancak % 23'ü eğitim görebilmektedir


Siyâsî Hayat


Başkanlık sistemine dayanan bir cumhûriyetle yönetilir Başkan altı senede bir halk tarafından seçilir Federal meclis 38 üyeden meydana gelir ve beş senede bir seçilirler


Ekonomi


Ülkenin ekonomisi, tarıma ve balıkçılığa dayanır Sanâyi hiç gelişmemiştir
Tarım: Ekonomisi, tarıma dayanıyorsa da tarım klasik usûllerle yapılmaktadır Avrupalılar toplam kullanılabilen arâzinin % 35'ine sâhiptirler ve bunlardan sağladıkları bütün gelirleri de dışarıya götürmektedirler Halkın % 87'si tarımla uğraşır
Yetiştirilen başlıca ürünleri vanilya, parfüm bitkileri, kahve, sebze, meyve, hindistancevizi, baharat ve kenevirdir


Hayvancılık az miktarda yapılır ve bundan elde edilen ürünler ülke ihtiyacını karşılamaz Ülke adalar devleti olduğu için halkın ikinci geçim ve besin kaynağı olarak balıkçılık önemli bir gelir kaynağıdır


Ticâret: Ülke dışarıya hindistancevizi, baharat, muz, kahve, vanilya satar Dışarıdan ise yiyecek maddesi, sanâyi ürünleri, kumaş alır Ticâretini daha çok Fransa ve ABD ile yapmaktadır Ekonomisinde büyük açıklar olduğu için dışarıdan yardım alır
Ulaşım: Ülke adalar üzerine kurulduğu için ulaşım deniz yoluyla sağlanmaktadır Bütün adalarda ancak 750 km'lik bir karayolu vardır Yolların % 53'ü asfalt kaplıdır

Konum

Konum: Güney Afrika, Mozambik Kanalında adalar grubu
Coğrafi konumu: 12 10 Güney enlemi, 44 15 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Afrika
Yüzölçümü: toplam: 2,170 km²
Sınırları: 0 km
Sahil şeridi: 340 km
İklimi: tropikal deniz iklimi hakimdir; Kasım - Mayıs ayları arası yağmur mevsimidir
Arazi yapısı: Volkanik adalar, iç kısımlar dik kayalardan alçak tepelere kadar çeşitlilik gösterir
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Hint Okyanusu 0 m
en yüksek noktası: Le Kartala 2,360 m
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %3587
sürekli ekinler: %2332
diğer: %4081 (2005 verileri)
Doğal afetler: Aralık - Nisan ayları arasındaki yağışlı sezonda siklonlar etkili olabilirler, Grand Komore'deki Le Kartala aktif yanardağ barındırır



Nüfus Bilgileri

Nüfus: 690,948 (Temmuz 2006 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %427 (erkek 148,009; kadın 147,038)
15-64 yaş: %543 (erkek 185,107; kadın 190,139)
65 yaş ve üzeri: %3 (erkek 9,672; kadın 10,983) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %287 (2006 verileri)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 103 erkek/kadın
15 yaş altı: 101 erkek/kadın
15-64 yaş: 097 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 088 erkek/kadın
toplam nüfusta: 099 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 7285 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 6233 yıl
erkek: 60 yıl
kadın: 6472 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 503 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %012 (2001 verileri)
Ulus: Komorlu
Nüfusun etnik dağılımı: Antalote, Cafre, Makoa, Oimatsaha, Sakalava
Dinler: Sünni Müslüman %98, Roma Katolikleri %2
Diller: Arapça (resmi), Fransızca (resmi), Komorca
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %565
erkek: %636
kadın: %493 (2003 verileri)



Yönetim

Ülke adı: Resmi tam adı: Komoros Federal İslam Cumhuriyeti
kısa şekli : Komoros
Yerel tam adı: Republique Federale Islamique des Comores
yerel kısa şekli: Comores
ingilizce: Comoros
Yönetim Biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Moroni
İdari bölmeler: 3 ada; Grande Comore (Njazidja), Anjouan (Nzwani), ve Moheli (Mwali); 4 belediye; Domoni, Fomboni, Moroni ve Moutsamoudou
Bağımsızlık günü: 6 Temmuz 1975 (Fransa'dan)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 6 Temmuz (1975)
Anayasa: 20 Ekim 1996
Hukuk sistemi: Fransız ve İslam hukuku birleştirilmiştir
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), AFESD (Arap Ülkeleri Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonu), AL, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), FZ, G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu),InOC, Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)





Ekonomik Göstergeler

Ekonomiye genel bakış: Komoros dünyanın en fakir ülkelerindendir Avcılık ve ormancılığı da kapsayan tarım sektörü ekonomide başlıca sektördür Ülke gıda maddelerini, özellikle pirinci dışarıdan ithal etmektedir Hükümet eğitim ve teknik imkanları arttırarak, ticari ve endüstriyel girişimlerde bulunarak, sağlık sektörünü geliştirerek, ihracatı çeşitlendirerek, turizmi geliştirerek ülkeyi kalkındırmak için plan ve projeler yapmaktadır
GSYİH: Satınalma gücü paritesi - 441 milyon $ (2002 verileri)
GSYİH - reel büyüme oranı: %3 (2005 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %40
endüstri: %4
hizmet: %56 (2001 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %3 (2005)
İş gücü: 144,500 (1996 verileri)
Sektörlere göre iş gücü: tarım %80
İşsizlik oranı: %20 (1996 verileri)
Endüstri: turizm, parfüm, tekstil, mobilya, mücevherat, yapı malzemeleri, meşrubat
Endüstrinin büyüme oranı: %-2 (1999 verileri)
Elektrik üretimi: 19 milyon kWh (2004)
Elektrik tüketimi: 1767 milyon kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (2004)
Tarım ürünleri: vanilya, karanfil, parfüm esansları, kurutulmuş ve taze hindistancevizi, muz, manyok
İhracat: 34 milyon $ (2004 verileri)
İhracat ürünleri: vanilya, ylang-ylang, karanfil, parfüm esansları, kurutulmuş hindistancevizi
İhracat ortakları: Fransa %269, Singapur %163, Japonya %146, Almanya %132, ABD %56, Hollanda %5 (2005)
İthalat: 115 milyon $ (2004 verileri)
İthalat ürünleri: Pirinç ve diğer gıda maddeleri, tüketim malları, petrol ürünleri, çimento, taşımacılık araçları
İthalat ortakları: Fransa %192, Kenya %182, BAE %85, Güney Afrika %63, Pakistan %56, Belçika %4 (2005)
Dış borç tutarı: 232 milyon $ (2002 verileri)
Para birimi: Komor Frankı (KMF)
Para birimi kodu: KMF
Mali yıl: Takvim yılı





İletişim Bilgileri

Kullanılan telefon hatları: 16,900 (2005)
Telefon kodu: 269
Radyo yayın istasyonları: AM 1, FM 4, kısa dalga 1 (2001)
Radyolar: 90,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 0 (1998)
Televizyonlar: 1,000 (1997)
Internet kısaltması: km
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
Internet kullanıcıları: 20,000 (2005)





Ulaşım ve Taşımacılık

Demiryolları: 0 km
Karayolları: 880 km (1996)
Su yolları: yok
Limanları: Fomboni, Moroni, Moutsamoudou
Hava alanları: 4 (2006 verileri)