Kahramanmaraş Coğrafi Bilgiler

Coğrafi Bilgiler

Coğrafi Bilgiler

İlimiz 14346 km²?lik yüzölçümü ile Türkiye'nin 11 büyük vilâyeti durumundadır 37-38 kuzey paralelleri ile 36-37 doğu meridyenleri arasında yer alır Merkez ilçe deniz seviyesinden 568 m Yükseklikte olup ilin kuzey kesimleri oldukça dağlıktır Yeryüzü şekilleri genellikle Güneydoğu Torosların uzantıları olan dağlarla bunlar arasında kalan çöküntü alanlarından oluşmaktadır Arazi yüksekliği 350 metreden 3000 metreye kadar çıkan ilimizde geniş ovalar vardır Bunlar; Gâvur Maraş Göksun Aşağı Göksun Afşin Elbistan Andırın Mizmilli Narlı ve İnekli Ovalarıdır

İlimizin belli başlı dağları ise; Nurhak Binboğa Engizek Uludaz ve Ahırdağıdır Ceyhan nehri ile Aksu Bertiz Erkenez Göksu Göksun Hurman Körsulu Sarsap ve Söğütlü çayları ilimizin başlıca akarsularıdır

Toprakların %597?sini dağlar %24'ünü platolar ve %163?ünü de ovalar teşkil eder

Dağlar

İl kapsamı içinde belli başlı dağlık alanlar genellikle Güneydoğu Torosların uzantılarıdır Bunlar Engizek dağı Ahırdağı Amonos ( Nur) dağları Nurhak dağları Kandil dağları Sarımsak dağı Düldül dağı ve Binboğa dağlarıdır İl kapsamındaki dağlar üçüncü zamanın Alp sistemi kıvrım dağlarındandırBunlar çeşitli aşınmalarla düzleşmiş ve Neojen sonunda yükselmiş kırıklı ve kıvrımlı dağ sıralarıdır

Hidrografya

Hidrografik açıdan en önemli akarsu Ceyhan nehridir İlk kaynak yerleri Elbistan ovasını çevreleyen dağlardırUzunluğu 509 km dir Orta Toroslarda Nurhak dağından Söğütlü deresi adı ile çıkar Hurman ve Göksun çaylarının birleşmesinden sonra Ceyhan adını alır Engizek ve Ahır dağlarındaki boğazlardan geçerek Çukurova?ya girer Misis tepelerini çevirdikteen sonra İskenderun körfezine dökülür Yol boyunca bir çok dereleri toplar Bunlardan Göksun çayı 115 km lik uzantıya sahiptir Binboğa dağlarından inen Kömürsuyu ile başlar Ceyhan nehrinın bir diğer kolu ise Aksu çayıdır (150 km) Bu çay havzanın güneyinde Engizek dağlarında yer alan Kaya dibi mevkiinde Küçükcerit köyünün doğusunda kuvvetli bir kaynaktan çıkarErince dağının güneybatisından bir yarma boğaz vadi?den geçerek ve Sarayköyü yakınında Gölbaşı deprasyonuna açılır Gölbaşı deprasyonunun taban sularınını da alan Aksu çayı İnekli gölünden itibaren güneybatıya yönelerek Pazarcıkta yer alan Kartalkaya Barajına dökülür Aksu çayı daha ileride yan derelerden gelen sularıda toplayarak Kahramanmaraşın güneybatısında Sır Barajına dökülür Kahramanmaraş ilinde Ceyhan nehri ve Aksu çayı dışında kalan sular genellikle Ceyhanın kolları olan küçük akarsulardırİl?deki diğer akarsular arasında merkez ilçe?deki Deliçay Erkenez çayı Körsulu çayı Peynir dere Kerhan Geben Nurhak Söğütlü Hurman Üngüt Mismilli Göksu ve Türkoğlunda yer alan Gökpınar gibi akarsular sayılabilir

Göller

Kahramanmaraş ilinde doğal göl yoktur Havzanın bataklık durumunda olan Gavur Gölü ise DSİ tarafından kurutulmuştur İl merkezinin kuzeyinde Ahır dağlarında ise mevsimlik olarak tektono-karstik özellikte Karagöl ve Küçük Göl bulunurAyrıca Kahramanmaraş ovasında Humaşır kaynağında küçük bir göl ve etrafında sazlık?kamışlık yer alır

Baraj Gölleri

İl alanında Kartalkaya Barajı (Aksu çayı üzerindesulama amaçlı ve taşkınların korunması amaçlı bitmiş durumda) Sır Barajı (Ceyhan nehri üzerinde enerji üretim amaçlıbitmiş durumda) Ayvalı Barajı ( Erkenez çayı üzerinde içme ve sulama amaçlı yapımı devam etmekte ve Kılavuzlu Barajı (Ceyhan nehri üzerindeenerji üretimi amaçlıyapımı devam etmekte) Menzelet Barajı (Ceyhan Nehri üzerinde enerji üretim amaçlı) Berke Barajı (Ceyhan Nehri üzerinde enerji üretim amaçlı) yer alır

Ovalar

Ovalar il alanının % 163?lük bir bölümünü kaplamaktadırCeyhan vadisi boyunca sıralanan bu ovaların başlıcaları Elbistan ovası Göksun ovası ve Kahramanmaraş ovalarıdır

a) Elbistan Ovası

Elbistan ovası Kahramanmaraş İlinin kuzeyinde BinboğaNurhak Engizek ve Berit dağları arasında yer alan bir çöküntü ovasıdır Yükseltisi 1100m-1150m Dir Uzunluğu 50km kuzey-güney doğrultusunda eni ise en çok 20 km dirOva karasal Kuaterner tortullar (alüvyonlar) ile kaplıdır Çevresi türlü yapıdaki Eosen flişleriKretase tabakaları ve serpantin kütlelerinden oluşan dağlarla doğusu ve batısı Permo-Karbonifer katmanları kristalin kalkerleri ve mermerlerden oluşmuş dağlarla güneyi ise serpantin kütlelerinin geniş yer tutuğu yükseltiler ile çevrilidir Ova kuzeyden Hurman çayı ve Söğütlü çayları ile beslenmektedir Ovaya güneyden ise bir çok gür kaynaklar iner

b) Kahramanmaraş Ovası

Güneyde yer alan Kahramanmaraş ovası tektonik kökenli alüvyal bir ovadır Kahramanmaraş ovası Afrika Göller bölgesindebn başlıyarak Kızıl deniz Lut Gölü ve Amik ovası boyunca uzanan Ürdün Graben sisteminin bir devamıdır Ova çevresindeki tepeler ve dağlar 4 zamanda oluşmuştur Kahramanmaraş ovasında 4 zaman yaşlı alüvyonlar yanında 3 zaman yaşlı alüvyonlarda vardır Kahramanmaraş ovasının yükseltisi 450m- 500m dirAhır dağı ve Çimen dağı arasında yer alan Kahramanmaraş ovasının uzunluğu 40km kuzey-güney doğrultusundaki genişliği ise yaklaşık 20 kmdir

c) Göksun Ovası

İlin kuzey batısında yer alır Ceyhan ırmağının kolları ile ova sulanmaktadır Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanım gösterir Yükseltisi 1000m-1100m dir Ovanın uzunluğu 30km kuzey-güney doğrultusundaki genişliği ise 20km dirOva Dibek Binboğa Delihöyük Berit ve Armutyücesi dağları ile çevrilidir

İklim Ve Bitki Örtüsü

İklim Özellikleri

Kahramanmaraş üç ayrı coğrafi bölgenin (Akdeniz Bölgesi Doğu Anadolu Bölgesi Güneydoğu Anadolu Bölgesi ) birbirine en çok yaklaştığı alanda yer alır Coğrafi konumu ve diğer faktörlerinde etkisi ile üç farklı iklim tipi arasında ?Bozulmuş Akdeniz İklimi??ne daha yakın bir iklim özelliği gösterir Kahramanmaraş merkezde görülen iklimin aksine kuzeye doğru gidildikçe yükseltiye bağlı olarak tamamen karasal iklim özellikleri görülür

Kahramanmaraş?ın iklim özelliklerini ortaya koyabilmek için meteoroloji istasyonu bulunan yada DSİ tarafından kısa süreli rasatlar yapılan ilçelerin iklim değerleri karşılaştırmalı olarak incelenmelidir

Kahramanmaraş?ın yıllık ortalama sıcaklık değeri 165 °CPazarcık?ta 148°C Andırın da 13 C° iken Elbistan da bu değer 103 °C ye düşerYıllık ortalama sıcaklıklar güneyden-kuzeye batıdan doğuya doğru yükseltiye bağlı olarak karasallığında etkisiyle bariz bir şekilde azalma göstermektedir

Aylık ortalama sıcaklıların yıl içinde dağılışı ise Kahramanmaraş?ta 45°C Pazarcıkta 42 °CAndırında 32 °C Elbistan da -37°C en soğuk ay ocaktır

Aylık ortalama sıcaklıkların en yüksek olduğu ay Kahramanmaraş? ta 28 °CPazarcık?ta 276°C Andırında 229 °C ile AğustosElbistan?da 23 °C ile Haziran ayıdırAylık ortalama sıcaklıklar Ocak ayından Ağustos ayına kadar artmaktadaha sonraki dönemde Ocak ayına kadar düşmektedir Kahramanmaraş?ta yılın dört ayında sıcaklık ortalamaları 23 °C nin üzerindedirBu özelliği ile merkez ?Akdeniz termik rejim tipi?? nin etkisi altındadır Kuzey ve kuzeydoğusu ise ?Karasal termik rejim tipi?? özelliğine sahiptirBu durum kış mevsimi ılık yaz mevsimi ise sıcak olan Merkez ilçeyi ?Denizel Akdeniz Termik Rejimi?? n den ?Karasal Akdeniz Termik Rejimi??ne yaklaştırır

Bitki Örtüsü

Kahramanmaraş Akdeniz ile İran?Turan Fito Coğrafya Bölgelerinin geçiş kuşağında bulunurBuna karşılık Kahraman Maraş?ın bazı bölgelerinde Avrupa-Sibirya Fito Coğrafya Bölgesine ait relik tarzda bitkileri de görebiliriz

Kahramanmaraş?ta yükseltiye bağlı olarak bitki örtüsü de değişmektedirÇalı FormasyonuOrman Formasyonu ve Alpin Formasyonu olarak üç çeşit bitki formasyonu görülmektedirBunlardan Çalı Formasyonu 500-1200 metreler arasında yer almaktadır Karışık çalılardan meydana gelen bu bitki örtüsüne Maki Formasyonu denirMaki Formasyonu içinde Kermes meşesi (Quercus coccifefa) Mazı meşesi (Q İnfectoria) Laden (Ciftus salvifolius) Sandal (Arbutus andrachne) Zeytin (Olea europa) Diş budak (Fraxinus ornus) Sumak (Rhus coriaria) Akça Kesme (Phillyrea latifolia) Karaçalı (Paliurus spinachristi) Erguvan (Cercis siliquatrum) gibi bitki türlerine rastlanır Kızılçam ormanlarının tahripleri sonucunda ortaya çıkan Kermes meşeleri daha çok plato alanlarında görülen Maki Formasyonunun önemli bir üyesidir

900 ile 2000 metrelere kadar olan kısımlarda kuru ve yarı nemli olarak ayıra bileceğimiz Orman Formasyonu vardırBurada iğne yapraklı ağaçlardan Kızılçamlar bol miktarda bulunmaktadırKızılçamların arasında kışın yaprağını döken ağaçlara da rastlanmaktadır1400-2000 metreler arasında Karaçam (PN igra) Göknar (Abief cilicica) Sedir (Cedrus libani) Ardıç türleri Meşe türleri kızılçamların arasında karışık halde bulunmaktadır

2000 metrelerin üzerinde ise Alpin Ot Formasyonunu görebiliriz Geven(Astragalus) Burçak(Coronillasp) Menekşe(Violasp) Gelincik(Papaversp) Yumak(Festucasp) Çoban Yastığı(Acanthalimonsp) gibi türlerin hakim olduğu bu formasyon Ahır ve Çimen dağının yüksek kısımlarında görülürKahramanmaraş da halen görebildiğimiz relik bitkilerden de anlaşılacağı gibi doğal bitki örtüsü ülkemizin her yerinde yüzyıllardır süren insan tahribiyle yok edilmiştirOysa bilinçli insanlar tarafından bilinçli bir şekilde korunsa gelecek için şimdiden iyi bir yatırım yapmış oluruz