Asit Ve Bazların Kullanıldığı Yerler.(8.Sınıf )

AMONYAK (Ammoniak)-NH3
A) Özellikleri: Renksiz, kuvvetli kokulu bir gazdır Havadan hafiftir ticarette suda çözülmüş baz halde bulunur (salmik ruhu) Hava karışımı patiayıcıdır
MAK değeri 50cm3/m3 veya 35mg/m3'dür
B) Kullanma Yerleri: En çok gübre ve patlayıcı madde imalinde, soğutma tesislerinde kullanılır Kokuşma sürecinde teşekkül eder DİKKAT: Kapların kırılmasına boru kaçırmalarına ve cam borulara,
C) Tehlikeleri: Cilt ve ince dokuda (solunum ve gözler) kuvvetii iltihabidir Sağlığa zararlılığı önceden anlaşılmaz Yüksek konsantrasyonda teneffüs edilmesi boğulmaya neden olur
Ç) Korunma: Yukarıdan havalandırma yapılmalı, kapalı aparatlar, geçirmez koruyucu elbise, gözlük, eldiven ve K tipi filitreli (yeşil) maske kullanılmalıdır
D) İlk Yardım: Büyük miktarda teneffüs edildiği hallerde sakin tutmak, yatarak taşımak, derin nefes almamak gerekir Sun'i teneffüs yapılmaz Su buharı ise çekilir (Bronşit Kabı), oksijen verilir Göz tahrişi bol su ile silinir Derhal tıbbı müdahale ister

Sodyum

SODYUM [Na] ve POTASYUM [K]
A) Özellikleri : Balmumu kıvamında, oda sıcaklığında bıçakla kesilebilen bir metal olup, kesit yüzleri gümüş gibi beyaz-mavi renkte parıldar Oksijene olan ilgisinden dolayı bu yüzeyler sodyum oksit teşkil ederek derhal matlaşır Bu yüzden saf sodyum petrol veya naftalin içinde saklanır
B) Kullanma Yerleri : Organik bileşiklerin redüksiyon ve kurutma aracı olarak ve sodyum peroksit, sodyum siyanid ve sodyumamid elde edilmesinde kullanılır
C) Tehlikeleri : Sodyum su ile kuvvetle reaksiyona girer Bu sırada nötron bazı ve reaksiyon sıcaklığında tutuşan hidrojen teşekkül eder Patlama tehlikesi vardır Sodyum metalinin bazı kimyasal maddelerle bir araya gelmesi (mesela; klor) şiddetli patlama meydana getirir
Ç) Korunma : Sodyum metali yalnızca bir kıskaç veya kuru eldivenle tutulmalıdır Kesinlikle koruyucu gözlük takılmalıdır Sodyum yangını asla su, CO2 veya karbontetra klorür ile söndürülmemelidir Bu maddeler sıcak sodyumu şiddetle etkiler Kuru kum, kaya tuzu, kalsinleşmiş soda tavsiye edilir Sodyum deriyi tahriş eder (Bazlara bakınız)
D) İlk Yardım : Göz tahrişleri bol su ıle silinmelidir Hemen doktor müdahalesi gerekir

Bazlar

BAZ'LAR (Laugen)
A) Özellikleri : Tahriş edici, alkalik etki yapan, renksizden sarıya kadar değişen renkte sıvıdır, suda çeşitli konsantrasyonda erimiş halde bulunur
B) Kullanma Yerleri : Teknik kimyada, sabun fabrikalarında, hücresel maddelerin elde edilmesinde, boyacılıkta ve temizleme maddesi olarak kullanılır
C)Tehlikeleri : Cilt, ince doku ve özellikle gözler için tehlikelidir Baz sıçraması ve de buhar ve sisleri, vücudun dokusunda şişme yapar İdrar yolları dokularında iltihaba ve dokularda ağrılara sebep olur Yutulursa yemek borusunda ve mide de ağır tahrişlere neden, teskil eder
Ç) Korunma : Kesinlikle koruyucu gözlük takmalıdır Diğer lüzumlu kurallar; meselâ; eldiven, lastik çizme ve önlük takmaktır Bazların yoğunluğuna ve miktarına göre bu tedbirler değerlendirilir
D) İlk Yardım : Bulaşan elbiseler derhal uzaklaştırılmalıdır Cildin ve gözlerin talırişi halinde derhal bol su ile silinmelidirYutulduğunda ağızın, yemek borusunun ve midenin tahrişi halinde yulaf lapası ve çiğ yumurta verilir Mide temizlenmez Derhal tıbbi yardım gereklidir

Hidrokolik Asit

Florlu Hidrojen ve HF
A) Özellikleri : Renksiz biraz kokulu, kuvvetli tahriş edici bir sıvıdır
MAK Değeri = 3 cm3/m3 veya 2 mg/m3 dür
ÇOK ZEHİRLİDİR
B) Kullanma Yerleri : Cam ve çelik malzemenin aşındırılmasında ve matlaştırılmasında ve temizleme ilacı olarak kullanılır; mantar öldürme ilacı fluorid
C) Tehlikeleri : Deriyi ve ince dokuyu- bilhassa gözleri çokk tahriş eder Ağır yaraların teşekkülüne sebep olur Temas önceden belli olmaz Etkilenmeden ekseriya birkaç saat sonra ağrı başlar Tırnak dibi iltihabı doku nekrozları (tahrip) meydana gelir Teneffüs halinde solunum yollarında tahriş ve iltihap belirtileri olur Uzun süreli fluor alınması kemiklerde ve mafsallarda hastalanmaya yol açar
Ç) Korunma : Havalandırma çıktığı yerden emme şeklinde olmalıdır Çalışanlara lastik koruyucu elbise, gözlük, eldiven, lastik çizme ve B tipi filitreli maske verilmelidir
E) İlk Yardım : Deri tahrişleri uzun süre devam etmek üzere; su ile veya kalsiyum klorür eriyiği ile silinmelidir Daha sonra yaranın üzeri Magnezyum oksit (yanmış mağnezyum) ve gliserin lapası ile örtülmelidir
Göz tahrişleri esaslı bir şekilde su ile ve takriben % 35 'luk magnezyumsüfat eriyiği ile silinmelidir Sükunet, sıcak tutma, oksijen verme tavsiye edilir Suni teneffüs yapılmaz Derhal doktor müdahalesi gerekir (Meslek Hastalığı)

Nitrik Asit

ASETİLEN C2H2
A) Özellikleri: Renksiz, kötü kokulu ve kükürtlü, fosforlu veya arsenikli hidrojenle karışık olması nedeniyle sağlığa zararlı bir gazdır Yanıcıdır, havanın oksijeni olmaksızın da az bir basınçla patlayabilir Havadan hafiftir Hava ile karışımı patlayıcıdır
B) Kullanma yerleri: Su ile kalsiyum karpitin etkilen yoluyla teşekkül eder Otojen kaynak ve kesme işlemlerinde yaygın olarak kullanılır
C) Tehlikeleri: Yüksek konsantrasyonları bayıltıcıdır Temiz olmayan asetilenin kuvvetle teneffüsü çok tehlikeli ve öldürücüdür
Ç) Korunma: Alev almaz, emprenye edilmiş koruyucu elbise verilmelidir Kapalı tutulmalı, üstten havalandırılmalıdır B(Gri) filitreli maske kullanılmalıdır
D) İlk Yardım: Nefes almanın durması halinde sun'i teneffüs yapılmalıdır