Tarım Arabaları

ÖNSÖZ

Tarım ve Sanayi ürünleri, üretildikleri yerde kaldıkları sürece kıymetleri çoğu zaman belirli bir sınırı geçmemektedir Onların değerinin arttırılabilmesi ancak üretildikleri yerden başka bir yere taşınmaları ile gerçekleşmektedir İşte bu gereksinim taşıma araçlarının meydana getirilmesine ve sonradan onların geliştirilmesine ve tarımsal faaliyetlerde kullanımına yol açmıştır
Bu çalışmada tarımsal faaliyetlerde çok yaygın olarak kullanılan çift dingilli dört tonluk tarım arabası projelendirilmiştir
Bu çalışma sırasında değerli görüş ve katkılarıyla bize yardımcı olan sayın hocamız Prof Dr Hüseyin ÖĞÜT Beye teşekkürü bir borç biliriz

1-GİRİŞ:
Bilindiği gibi taşıma, bir materyalin dayandığı yüzeyden alınarak yer değiştirmesini sağlamaktır Bu işlem kaldırma prensibine dayanır Ulaştırma ise, materyalin bünyesinde değişiklik yapmadan bir yerden başka bir yere götürülmesidir
Tarihi süreç çerçevesinde onbinlerce yıldan beri insanın karşılaştığı en önemli problemlerden birisi taşıma işi olmuştur Yiyeceğini, suyunu, barınağı için yapı malzemesini ve nihayet yakacağını çok defa uzun mesafelere taşıma zorunda kalan insan, bu işi önceleri kendisi yapmış, daha sonraları ise bu amaçla hayvanlardan yararlanmıştır Bir süre sonra hayvanların taşıyabileceklerinden daha ağır yükleri görülüp anlaşılınca, bu olgudan yararlanmak için kızaklar imal edilmiştir Başlangıçta başarı ile kullanılan kızaklar, daha sonraları ağır yükler için istenilen kolaylığı sağlayamamış ve bu yükleri hareket ettirebilmek için döndürülen ağaç kütüklerinden yararlanılmaya başlanmıştır
Bundan sonraki gelişme döneminde tekerlek keşfedilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır Daha sonra ise hayvanla ve traktörle çekilen tekerlekli araçlar geliştirilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır
Bu araştırma ve geliştirme çabalarının son aşamasında yani günümüzde artık kendi motorlu ve ayrıca motorlu araçlarla çekilebilen taşıma araçları geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuştur

2- TARIMSAL TAŞIMACILIK İLE İLGİLİ ÖZELLİKLER

Tarım işletmesinde; tohumun tarlaya, ürünün tarladan işletme merkezine, pazara, değirmene taşınması, akaryakıtın işletme merkezine getirilmesi, gübrenin tarlaya götürülmesi, hayvansal ürünlerin ve yemlerin taşınması, işçilerin tarlaya getirilip götürülmesi vb işler büyük oranlı bir zaman gerektirmektedir
Günümüzde motorize olmuş işletmelerde bütün bu taşıma işleri traktörün arkasına bağlanan araba ile yapılmaktadır Bu nedenle son dönemlerde tarım arabası, tarım işletmelerinin vazgeçilmez bir aracı durumuna gelmiştir
Genelde tarım işletmelerinde traktörün kullanılma zamanının % 63’ünü taşıma işleri almaktadır Ülkemizde 1985 yılı istatistiklerine göre 583 974 adet Traktör ve 525 790 adet tarım arabası bulunmaktadır Dolayısıyla her 100 Traktöre 90 tarım arabası düşmektedir

3- TARIM ARABASININ TANIMI

Tarım arabası tarım işletmelerinin taşıma hizmetlerinde kullanılan hareket şekli yönetmeliklerle sınırlandırılmış bulunun araçtır Diğer bir ifadeyle bir tarım traktörü tarafından çekilen ve tarım işletmelerinde üretilen veya işletmeye taşınacak ürün ile diğer materyali ve ayrıca tarımsal işletmeler için insan taşımasında kullanılan seyir güvenliğini sağlayacak bir fren düzeni ve karayolları trafik mevzuatında öngörülen trafik işaretleriyle donatılmış ve en çok 27 ila 32 km/h’lik bir hızla hareket edebilen tekerlekli araca tarım arabası denir

4- TARIM ARABALARININ SINIFLANDIRILMASI
Tarım arabaları TS 585’e göre sınıflandırılmıştır
Buna göre tarım arabaları;
A Dingil sayılarına göre
1Bir dingilli tarım arabası
Faydalı yükleri (ton): 2, 25, 3, 4
2İki dingilli tarım arabası
Faydalı yükleri (ton): 2, 25, 3, 4, 5, 6

B Kasa malzemesine göre
1Devirmeli
a Arkaya devirmeli
b Yana devirmeli
c Hem arkaya hem de yana devirmeli
2 Devirmesiz

5- TARIM ARABALARININ ÖZELİKLERİ

51- İki Dingilli Tarım Arabasının Özellikleri
Yüksek taşıma kapasiteleri için daha elverişlidir
Tarlada kolayca tesbit edilebilir
El ile manevra yaptırması kolaydır
Traktörün askı düzenine kolayca bağlanabilir
İki veya daha fazla tarım arabasının arka arkaya bağlanarak bir traktör tarafından çekilmesi olanağı vardır
Küçük ve orta kapasitelilerinin yan kapakları çıkarılır
Daha büyük dönme alanına ihtiyacı vardır
Traktörle manevra yapmaya özellikle geri gidişlerde zorluk gösterir

PROJE RAPORU

TAŞITIN

Cinsi: : 4 tonluk çift akslı tarım arabası

AĞIRLIKLAR

Azami Yüklü Ağırlık : 5494 kg
Net Boş Ağırlık : 1494 kg
İstiap Haddi : 4000 kg
Azami Dingil Ağırlığı : 2834 kg
Ön Dingil Kapasitesi : 3000 kg
Arka Dingil Kapasitesi : 3000 kg
Yüklü Ön Dingil Ağırlık : 2660 kg
Yüklü Arka Dingil Ağırlığı : 2834 kg
Ön Dingil Boş Ağırlığı : 820 kg
Arka Dingil Boş Ağırlığı : 674 kg

LASTİKLER

Adedi : 4
Ebadı : 750 x 16
Kat Adedi : 10

BOYUTLAR

Azami Uzunluk : 5440 mm
Azami Genişlik : 2010 mm
Azami Yükseklik : 1760 mm
Kasa ön ucu ile ön dingil arası mesafe : 650 mm
Kasa arka ucu ile arka dingil arası mesafe: 850 mm
Dingiller arası mesafe : 2500 mm

Yukarda özellikleri belirtilen araç, Karayolları Trafik Kanunu araçların imal, tadil montajı hakkındaki yönetmelikte belirtilen teknik şartlara uygun olarak imal edilmiştir

AZAMİ YÜKLÜ AĞIRLIĞIN TAYİNİ

İmalatı yapılan araç 4000 kg yük taşıyabilecek şekilde dizayn edilerek hesapları yapılmıştır
Araç iki dingilli olup her dingilde ikişer adet 750 x 16 ebadında 10 kat remork lastiği bulunmaktadır Uluslar arası lastik taşıma kapasitelerine ve TSE 585’de bir adet 750 x 16 ebat, 8 kat lastik 1500 kglık bu yükü taşıyabilmektedir Buna göre;
1500 x 4 = 6000 Kg olmaktadır

Araç motorsuzdur Yeni imalat olduğu için, istiab haddinin 4000 kg olacağı önceden kabul edilmektedir Bu kabule göre dingil, makas, firen, şasi, çeki okunun kifayetli olup olmadığı kontrol edilecektir Bu nedenle azami yüklü ağırlığın lastik kapasitesine göre durumu;
Net ağırlık + İstiap haddi = AYA = 1494 + 4000 = 5494 kg < 6000 kg

Azami Yüklü Ağırlık 5494 kg kabul edilir

İSTİAP HADDİ :

İstiap haddi = Azami Yüklü Ağırlık – Net Boş Ağırlık

IH = 5494 – 1494 = 4000 kg

DİNGİL YÜKLERİNİN KONTROL HESABI

L

L/2 L/2

D E

IH

a l b

İH = 4000 kg
L = 4000 mm
b = 850 mm
a = 650 mm
l = 2500 mm
D = 1350 mm
E = 1150 mm

Ön Boş Ağırlık: 820 kg
Arka Boş Ağırlık : 674 kg
Net Ağırlık : 1494 kg

Ön ve arka ağırlıklara göre moment alınır ve boş ağırlıklar ilave edilirse dingil yükleri bulunur

IH x E 4000 x 1150
Pön = ----------------- = -------------------- = 1840 kg
l 2500

Pön = 1840 kg bu değer boş ağırlığı ilave edilirse

Pön Yük = Pön + Pön Boş = 1840 + 820 = 2660 kg < 3000 kg

IH x E 4000 x 1350
Parka = ------------ = -------------------- = 2160 kg
l 2500

Parka = 2160 kg bu değere arka boş ağırlığı ilave edilirse

Parka Yük = Parka + Parka Boş = 2160 + 674 = 2834 < 3000 kg

Dingil yükleri lastik kapasitelerinden küçüktür

ŞASİ MUKAVEMET HESABI

Çerçeveyi meydana getiren kirişler birbirlerinden bağımsız değildirler Bunun için basit bir eğilme zorlanmasından farklıdır

Çerçevenin mukavemeti için genel olarak sadece boyuna kirişlerin kontrolü yeterli olacaktır Karşılaştırma için iki noktadan yataklanmış eşit yayılı yük altında çalışan kiriş durumu nazara alınmıştır Kiriş kesitinin her tarafta aynı olduğu kabul edilecektir

Boyuna kirişin yükleme durumu ve geometrik durumları

L

a l b
L = 4000 mm
a = 650 mm
l = 2500 mm
b = 850 mm

Boş Ağırlık GB = 1494 kg
İstiap Haddi G = 4000 kg
Azami Yüklü Ağırlık GTA = 5494 kg

Tek kiriş için hesaplanacak değerler;

G = 4000 kg
%25 aşırı yük % 25 G = 1000 kg
GB = Boş Ağırlık = 1494 kg
+

GTA = 6494 kg
2P1 Yaylanmayan Kütle 330 kg
2P2 6164 Kg

Bir kirişe gelen dinamik yük;

P = nd x P2
nd = 1,4 darbe faktörü (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)
2P2 = 6164 ise P2 = 3082 kg

P = 1,4 x 3082 = 4314 kg Buradan q birim yükü bulunur

P 4314
q = -------- = ----------- = 10,78 kg/ cm
L 400

A – B MESNETLERİNE GELEN MESNET KUVVETLERİ

q
A = -------- [ (a + l )2 – b2 ]
2 l

10,78
A = --------- [(65 + 250 )2 – 852 ] = 1983 kg
2 x 250

B = P – A ‘dan B = 4314 – 1983 = 2331 kg

Şasi üzerindeki moment dağılımı ile ilgili önemli noktalara ait önemli koordinatlar bulunursa

1 1
Xc = --------- [(a + l)2 – b2] = ----------- [ ( 65 + 250 )2 – 852 ]
2l 2 x 250

Xc = 184 cm

X01 = Xc + Ö Xc2 – 2 x a x Xc = 284 cm

X02 = Xc - Ö Xc2 – 2 x a x Xc = 84 cm

Yatak noktalarındaki momentler

q x a2 1078 x 652
Ma = ----------- = --------------- = 22772 kgcm
2 2

q x b2 1078 x 852
Mb = ----------- = --------------- = 38942 kgcm
2

Yatak noktaları arasındaki kritik moment Xc dedir

A2 19832
Mc = ----------- - A x a = ------------- - 1983 x 65 = 53493 kgcm bulunur
2q 2 x 10,78

İki adet çerçeve profili olarak NPU malzeme seçildiği için NP 12 U için
WX = 60,7 cm3 alınır (NİEMAN, Ing G, Makina Elemanları, 1973)
sEm = C 37 için = 1260 Kg/cm2dir (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

MC(MAX) 53493
WX = ------------- = --------------- = 42,45cm3
sMAX 1260

Wx < W120 42,45 cm3< 60,7 cm3 Şasi uygundur

L

a l b

Ma = 22772 Mb = 38942

Mc = 53493

1282,3 kg 916,3 kg

700,7 kg

1414,7kg

DİNGİL MUKAVEMET HESABI

Dingilin mukavemet yönünden en kritik kesiti yastıkların bulunduğu kesittir Yastık yerleri iz genişliklerine göre değişebilmektedir Şasi üzerindeki yük yastıkların üzerinden şasiye geçer
Dingil yükü şasiden gelen yük ile (tekerleklerde dahil öz ağırlığının toplamın eşittir)
GTA 5494
PS = -------- = --------- = 1373 kg
4 4

Dingil yükünün hesabında aşırı yüklenmeye karşıda kontrol edilecektir Dingil ile çerçeve arasında makaslar vardır Yaylanan kütlenin tekerlek başına düşen ağırlığı P2 ise, tekerlek ve dingil ağırlıklarına da P1 denirse;

P2 = Ps - P1 = 1373 – 525 = 848 kg

Tekerleklerdeki Sevk Kuvveti (S);
Y = 0,6 Max sürtünme katsayısı (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

S = Y x PS = 0,6 x 1373 @ 824 kg bulunur

Çevre Kuvveti (T);

T = Y x PS = 0,6 x 1373 @ 824 kg
a

G

L
T

PS PS

PS , S, T, kuvvetleri altında zorlanan dingil yastığın bulunduğu yerden bağlanan serbest bir kiriş gibidir

Dingilin eğilmeye karşı kontrolü

Mep = PS x a = 1373 x 25,5 = 35011 kgcm

PS kuvvetinin sebep olduğu eğilme momenti

RLastik= 7,5 x 2 + 16 = 31 inc @ 80 cm r = 40 cm

Mes = S x r = 1373 x 40 = 54920 kgcm

Dingili buran momentin değeri

Md = T x r = 824 x 40 = 32960

Eğilme momentinin bileşkesi

ME =ÖMep2 + Mes2 = Ö 350112 + 549202 = 65130 kgcm

Mukayese eğilme momenti

MM = 0,35 x ME + 0,65 x Ö Mep2 + (b x Ms)2

MM = 0,35 x 65130 + 0,65 x Ö 651302 + (0,9 x 54920)2 @ 75940 kgcm

En büyük gerilme

MM
smax = -------- den;
W

Dingil malzemesi kare borudur Dingil malzemesi et kalınlığı 3 mmdir

70

70

W = a3 / 6 = 73 / 6 @ 57 cm3

C 34 dingil malzemesi sEM = 2550 kg / cm2 Yayılı dingillerde emniyet katsayısı 1,5 dir (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

2550
sem = --------
1,5

MM 75940
W = ---------- = --------------- = 44,6 cm3
sem 2550 / 1,5

44,6 cm3 < 57 cm3 Dingil emniyetlidir

FİREN SİSTEMİNİN HESABI

Frenleme esnasında römorktan traktöre gelen atalet kuvvetlerinin traktörü savurmasını önlemek ve traktörün kolay yönetilebilirliğini bozmamak için tarım römorku frenlenmelidir
Tarım römorklarında genellikle mekanik etkili iç yanak freni kullanılır
Tarım römorkunda çeki çatalına bağlı olarak çalışan otomatik ( Çarpma freni ) düzeni vardır
Fren sistemi: Ön dingilde iki tekerde fren mevcuttur
TS 585’de bir tarım arabasının negatif ivmesi –2,5 m/sn2 olması gerektiği bildirilmiştir Buna göre Frenleme kuvveti;

Wt x a 6494 x 2,5
FF = ---------- = -------------------- = 827 kg
g x z 9,81 x 2

Frenleme momenti;

Mf = FF x R = 827 x 40 = 33080 kgcm

Tekerlek sürtünme direnci

Kumlu yolda m= 0,10 alınırsa; (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

Wt 6164
FÇ = µ x -------- = 0,10 ---------- = 308,2 kg
Z 2

FÇ < FF de frenlenen tekerlek bloke olur
Şase yolda µ = 0,50olduğuna göre; (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

6164
FÇ = 0,50 --------- = 1541 kg FÇ > FF Tam frenleme
2

Balata yüzey hesabı

µ = 0,50 alındığında FÇ = 1541 kg dır Balatanın sürtünme katsayısı 8 kg/ cm2 olduğu için balata yüzeyi; (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

FÇ 1541
Sb = ----------- = ----------- = 96,3 cm2
Fb x 2 8 x 2

Kullanılan balata yüzey genişliği 6 cm dir Balata uzunluğu 300 mm kampana uzunluğuna eşittir

2 x p x R 2 x 3,14 x 30
Lb = -------------- x 145 = ------------------ x 145 = 38 cm
360 2 x 360

Kullanılan balata yüzeyi S1b = C x Lb = 6 x 38 = 228 cm2

228
------- = 2,4 kat daha büyüktür
96,3

MAKAS HESABI

L / 2

h b

L = Yay boyu = 100 cm
h = Yay kalınlığı = 7 mm
b = Yay genişliği = 60 mm
n = Yay yaprak adeti = 12 adet

(Wt x 1,25) x KÇ x KY 5494 x 1,25 x 2 x 1,07
Pmax = --------------------------- = ------------------------------ = 3674 kg
4 4

KÇ : Çarpma Katsayısı (2,0) (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)
KY : yaprak yay sayısı ve yağlama durumuna göre sürtünme yüklenmesi @ %7 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)
L : Yay uzunluğu = 100 cm

Pmax x L 3674 x 100
Mmax = ------------ = --------------- = 91850 kgcm
4 4

smax 2768 kg/cm2
Emniyetli gerilme; sem = ------------ = ----------------- = 1384 kg/cm2
Kmalz em 2

(DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

Mmax 91850
W = --------- = ----------- = 66,36 cm3
sem 1384

b x (h x n)2 6 x (0,7 x 12)2
WM = ---------------- = -------------------- = 70,56 cm3
b 6

WM > W Makaslar emniyetlidir

ÇEKİ OKU HESABI

Çeki oku traktörle römork arasındaki bağlantıyı sağlayan bir elemandır Kopması büyük tehlikeler yaratır Bunun için konstriksüyon ve hesaplara gereken itina gösterilecektir

Çeki okunun mukavemet hesapları

Çeki oku değişken yüke göre hesap edilir Frenleme ve ivme esnasında lastik tekerlek ile toprak arasındaki sürtünme ve kat sayısının kritik değeri için teorik çeki oku kuvveti
Gt x Gta Gt: Traktör ağırlığı 2500 kg
D = ---------------- Gta: Römork azami yüklü ağırlığı 5494 kg
Gt + Gta

2500 x 5494
D = ------------------- = 1718 kg
2500 + 5494

L3
L1
L2

A

100

Çeki okunun çeki ve basıya ait kontrolü

Çeki okunun sabit yüke göre kontrolü;
Bu durumda gerilme
nd x D x L1 nd: 1,4 darbe faktörü (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma
AA = ----------------- ve İletim Tekniği, ADANA-1995)
2 x sA x L2 D: 1718 kg
L1: 1625 mm
L2: 1245 mm
AA = 2,57 cm2 L3: 1800 mm

Kullanılan 65 x 42 U profilin kesit alanı 9,03 cm2 dir (NİEMAN, Ing G, Makina Elemanları, 1973)

AA < A 2,57cm3 < 9,03 cm2

Çeki okunun iki yönlü yüke kontrolü
Bu durumda gerilme
0,6 x D x L1
sa = ------------------ = 74,49 kg / cm2
2 x A x L2

sBem = 610 kg/cm2 dir (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

sa < s Bem 74,49 kg/cm2 <610 kg/cm2

Çeki okunun burulmaya göre hesabı

Deney ve tecrübeler göstermiş ki kötü şartlar altında çeki okuna gelen kuvvet D kuvvetinin iki katına çıkabilmektedir
Çeki okundaki adsal (burulma) gerilme
D L1
sba = --------- x ---------
A L2
Müsaade edilen burulma gerilmesi çeliğin cinsine ve narinlik derecesine göre değişir

1718 162,5
sba = -------- x -------- = 248 kg / cm2
9,03 124,5

sba < s Bem olmalıdır

NP 65 U nun atalet yan çapları tablolardan alınır

lX = 2,52 cm lY= 1,25 cm (NİEMAN, Ing G, Makina Elemanları, 1973)

B x H3 – b x h3 4,2 X 6,53 - 3,75 X 5,13
Ix = -------------------- = ----------------------------------- = 47,8 cm4
12 12
Ix 47,8
lX = -------- = ----------- = 18,96
lx 2,52

Ç 37 için sem: = 800 kg/cm2 olduğundan; sba < sem 248 kg/cm2 < 800 kg/cm2 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)
Burulmaya karşı emniyetlidir

B

H = 6,5 cm
h = 5,1 cm
H y B = 4,2 cm
h b = 3,75cm
x

b

sbem 800
n = ---------- = ------------ = 3,22 kat daha emniyetlidir
sba 248

Çeki gözü hesabı

Çeki gözünün zorlanması konstriksiyona bağlıdır Yuvarlak demirden yapılan gözde AO kesiti kritiktir

nd x D
sO = -----------
AO

Bağlantısına göre gerçek çeki kuvvetine göre kontrol edilmesi gerekir

p x d2
AO = ------------ d = 5,5 cm
4 nd : 1,4 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)
D: 1718 kg

p x 5,52
AO = ----------- = 23,7 cm2
4

1,4 x 1718
sO = --------------- = 101,4 kg / cm2
23,7

Ç 37 için sOem = 610 kg/cm2 dir (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

sOem > sO 610 kg / cm2 >101,4 kg / cm2

Göz ve mafsallardaki demirlerin kesilmeye karşı kontrolü

Özek demirindeki adsal gerilme
2 x D
tgo = ------------- < tDem d2 = 4 cm
p x d22 d1 = 3 cm

2 x 1718
tgo = ------------- = 68 kg / cm2
p x 42

Mafsaldaki kayma gerilmesi

D L1 1718 178,45
tmo = ----------- x -------- = ------------- x ------------ = 61,3 kg / cm2
p x d12 L2 3,14 x 32 176,9

61,3 kg / cm2 < 610 kg / cm2 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

Çeki oku yay hesabı

Uzunlamasına ekseni doğrultusunda bir P kuvveti ile çekilen veya basılan yay burulmaya zorlanır
Yayın üzerine etkiyen değişken yükün değeri P1, bu yükün altındaki esneme:

8 x P1 x D3 x n GTA a
f = ------------------ den P1 = ----------- x ---------
D4 x G g 2

D
P1

d
GTA = 1494 kg tarım arabası boş ağırlığı
g = 9,81 kg / cm2
a = 2,5 m / sn2
1494 2,5
P1 = ---------- x -------- = 190 kg
9,81 2
D = Yuvarlanma çapı 55 mm
d = Yay çapı 10 mm
n = Sarım sayısı 8 adet
L = Yay boyu 240 mm
G = Yay kayma gerilmesi modülü 8,3 x 103 kg / mm2

8 x 190 x 553 x 8
f = ------------------------- = 24,37 mm
104 x 8,3 x 103

Yayın maksimum yüke dayanımı

8 x p x D 8 x 190 x 55
t = ------------------ = ------------------ = 26,62 kg / mm2
p x d3 3,14 x 103

Tel çapına bağlı olarak tEM = 80 kg / mm2 alınır (Makina Mühendisleri Odası, Yayın no: 104, Tarım Arabası Hesap ve Konstrüskiyon Esasları, İSTANBUL 1976)

t < tEM 43 kg / mm2 < 80 kg / mm2

RULMAN HESABI

P/2

F

Tekerlek çiftine binen yük tek aks kapasitesinin yarısı kadardır Yani P/2 kadardadır
P = 3000 / 2 = 1500 kg
A kuvvet çifti ile F eksenal yükünü birlikte karşılamak üzere eş değer bilye yükleri
İç bilya: P1 = 2,1 x P P1 = 2,1 x 1500 = 3150 kg
Dış bilya: P2 = 1,6 x P P2 = 1,6 x 1500 = 2400 kg bulunur

Hem radyal hem de eksenal yükleri karşılaması için konik makaralı yataklar kullanılacaktır

Yukarıdaki hesaplanan eşdeğer yükleri karşılayacak şekilde rulman kataloglarından aşağıdaki rulmanlar seçilmiştir

İç rulman = 32211
Dış rulman = 32208