Yarbay (Topal) Osman Ağa

Hayatı
Yarbay (Topal) Osman Ağa, Giresun'un Hacıhüseyin mahallesindeki Ferudunzade ailesindendir Babası Hacı Mehmet Efendi, annesi Zeynep hanım olup ailesi ticaret ile uğraşmakta idi 1912 yılında balkan savaşı başladığına Osman Ağa ticaret işi ile uğraşmakta idi, babası askerlik bedelini ödemesine rağmen O gönüllü birlik oluşturarak savaşa katıldı Savaşta göstermiş olduğu başarılarından dolayı Yarbaylık rütbesine kadar yükseldi Bu savaşlarda sağ dizinden yaralanarak Gazi unvanını aldı Giresun'a döndükten sonra 1Dünya savaşına katılmış, Batum ve Harşit çayında Ruslara karşı savaşarak, Rusların Harşit çayını geçmelerini engelleyerek Tirebolu'nun işgalini önlemiş
Mondros Mütarekesinden sonra Belediye başkanı olmuş, uzun yıllar beraber yaşayan Ermeni ve Rum işgalci çetelerinin belini gönüllüler kurarak kırmış Bu Rum ve Ermeni işgalci çeteler, Osmanlı hükümetine Osman Ağayı şikayet ederek hakkında tutuklama kararı çıkarttırmışlar, bunun üzerine Osman Ağa, Şebinkarahisar bölgesine yerleşmiş
8 Mayıs 1919 tarihinde Yunan Kızılhaç heyetini taşıyan bir Yunan gemisi Giresun'a gelir Heyet 11 Mayıs 1919 tarihinde Taşkışla'ya beyaz renkli Yunan Kızılhaç Bayrağını asar, 5 Haziran 1919 Tarihinde ise Pontus bayrağını asarlar Bu olaylar üzerine Osman Ağa, harekete geçerek arkadaşları ile birlikte işgalcilerin bayraklarını indirip, yerlerine Türk bayrağını asarlar
Osmanlı hükümeti tarafından affedilen Osman Ağa; İzmir ilinin Yunanlılar tarafından işgal edilmesi üzerine, 17 Mayıs 1919 tarihinde Giresun'da büyük bir miting düzenleyerek işgalci devletleri ve göz yumanları protesto etmiştir
29 Mayıs 1919 tarihinde Havza'da Mustafa Kemal Atatürk ile gizlice buluşmuş Bu buluşmadan sonra Atatürk'ten aldığı emirler doğrultusunda hareket etmiş, ayrıca bu emirler kendisine güç verdiği için daha rahat hareket etmeye başlamış
Erzurum Kongresine Dr Ali Naci DUYDUK ve İbrahim Hamdi Bey'i temsilci olarak göndermiş Giresun Askerlik Şubesi Başkanı Hüseyin Avni Alpaslan ve Jandarma Komutanı Hamdi Bey ile anlaşarak, Eylül 1920'de Giresun gençlerinden oluşan 'GİRESUN GÖNÜLLÜLER TABURU'nu kurmuştur
Kurulan bu tabur ilk önce Ermeni saldırılarında görev almış 12 Kasım 1920'de Osman Ağa Mustafa Kemal ATATÜRK ile tekrar buluşmuş, Atatürk'ün korunması içi önce yanındaki on kişiyi, daha sonrada Giresun'dan topladığı 100 kişilik muhafız gurubunu Ankara göndermiş Bu şekilde Atatürk'ün ilk muhafız birliği Giresunlulardan kurulmuş
Giresun'da GEDİKKAYA isimli bir gazete çıkartarak, Milletin milli şuurun'un oluşmasını sağlamaya çalışmış Bu çalışmaları art niyetli kişiler tarafından engellenmeye çalışılmış
Giresun Müdafa-i Milliye Başkanı ve Belediye Başkanı sıfatıyla Kasım 1920'de Ankara'ya gitmiş, gerekli emirleri aldıktan sonra Giresun'a dönerek, 12 Ocak 1921 tarihinde 42 ve 47 Gönüllü Alayların kurulması çalışmalarını başlatmış
Mart 1921'deki Koçgiri ayaklanması Topal Osman Ağa komutasındaki 47 Gönüllü Alayının büyük katkıları ile bastırılmıştır
Çorum-Merzifon-Tokat ve Samsun havalisinde Rum ve Ermeni çetelerini tamamen kaldıran Osman Ağa , komutasındaki Gönüllü Alayı ile birlikte Sakarya savaşına katılmıştır Bu savaşta 42 Alay, Tirebolulu Binbaşı Hüseyin Avni Bey Komutasında büyük kahramanlıklar göstermiştir, Taşlıtepe sırtlarını kanlarının son damlasına kadar savunmuşlarBu alayın tamamını şehit veren Osman Ağa, Mangaltepe sırtlarında büyük kahramanlıklar göstermiştir
Trabzon milletvekili Ali Şükrü beyin ölümünden sorumlu tutulmuş, 2 Nisan 1923'de çıkan bir çatışmada 40 yaşında iken şehit olmuştur
Mezarı Giresun Kalesindedir

Mücadeleleri
-1912 Yılında Balkan Harbine gönüllü katıldı Sağ dizinden yararlanarak sakat kaldı ve 'TOPAL' lakabı ile anılmaya başlandı
-30 Kasım 1915'te gönüllü olarak Doğu Cephesinde Ruslara karşı savaştı
-Şubat 1918'de Giresun Belediye Başkanı oldu
-Şubat 1919 Yılında Mudafa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Giresun Şubesini kurdu
-1919 Yılında İstanbul Hükümeti hakkında tutuklama kararı çıkardı, tutuklanmamak için Keşap ve Şebinkarahisar yöresine kaçtı
-29 Mayıs 1919'da Atatürk ile Havzada gizli olarak buluştu
-5 Haziran 1919'da Arkadaşları ile Pontuscu Rumların Giresun'daki Rum Mektebine Astıkları Pontus bayrağını indirdi
-8 Temmuz 1919'da hakkındaki tutuklama kararı Padişah Vahdettin tarafından kaldırıldı
-Temmuz 1919 'da Giresun'a geri döndü ve tekrar belediye başkanı ve
Mudafa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti başkanı oldu
-Temmuz 1919'da Osman Ağaya, Kaymakam Baki bey tarafından başarısız bir suikast düzenlendi
-Şubat 1920'de 'GEDİKKAYA' gazetesini yayınlamaya başladı
-Eylül 1920'de Giresunlu gönüllüler ile Ermeni harekatını bastırmak üzere Kars'a gitti
-12 kasım 1920'de Giresun uşakları ile birlikte Ankara'da Atatürk'ün muhafızlığına başladılar
-12 Kasım 1920'de Osman Ağa ve 47 Gönüllü Alayının Koçgiri İsyanını bastırarark büyük bir başarı elde etti
-5 Ağustos 1921'de Komutasındaki 47 Giresun Gönüllü Alayı Ankara'ya geldi
-Ağustos 1922'de 42 ve 47 Gönüllü Alayları, Sakarya Meydan Muharebesine katıldılar
-2 Nisan 1923, Osman Ağanın ölümü ve Cumhuriyet Şehidi olması
-Nisan 1923, Osman Ağanın Giresun kalesine gömülmesi
-Mart 1925, Osman Ağanınnaaşı Atatürk'ün emri ile anıt mezara taşınmıştır

KURTULUŞ SAVAŞINDA GİRESUN

VE TOPAL OSMAN

Kurtuluş Savaşımızda Giresun'un özel bir yeri vardır

Birinci Dünya Savaşından önce Giresun nüfusunun yarısı Türk, yarısı Rum Ermeni idi Rumlar ilin ekonomik hayatında söz sahibi idiler Bunların, Rum pontus devletini yeniden kurmak gibi gizli bir emelleri vardı Birinci Dünya savaşı yenilgisinden sonra, bunu açığa vurmakta sakınca görmediler

Bu savaşta Rusların karşısında, Bayburt cephesinde dövüşen 37 Fırkanın emrinde, Giresunlulardan oluşan gönüllü bir birlik de vardı Başında Topal Osman Ağa'nın bulunduğu bu birlik, kendinden sayıca ve malzemece çok üstün düşman kuvvetleri karşısında çetin savaşlar vererek Harşit Irmağına kadar çekilmiş, burada mevcudunu artırarak 14 Şubat 1918 tarihine rastlayan Rus saldırısının durdurulmasında başarılı hizmetler görmüştür

Bu başarıdan sonra Giresunlu gençler yeniden birleşerek Kafkas Cephesine gitmiş çoğu bir-daha dönmemiştir

Mondros Anlaşması üzerine silah bırakılması olduğu zaman Osman Ağa Giresun'a dönmüştü 0 sırada Rumlar Pontus Devleti hayaliyle işi azıtmışlar, bugün Ticaret Lisesi olarak kullanılan binaya Yunan bayrağını çekecek kadar ileri gitmişlerdi Bir zamanlar Giresun belediye başkanlığı yapan Kaptan Yorgi Paşanın oğlu da Avrupa'da Pontus Devleti tezini savunuyor, İngiliz başbakanı Lloyd George gibi yandaşlar bulabiliyordu Türkler üzgün ve kızgındı Bu koşullar içinde Osman Ağa, Giresun Belediye Başkanlığı makamına oturdu

Çok geçmeden 15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir'in Yunanlılar tarafından işgal edildiği haberi geldi Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Giresun şubesi 17 Mayıs 1919 Pazar günü, Giresun'un Çamlı Çarşı mevkiinde büyük bir protesto mitingi düzenledi, ilgili makamlara aşağıdaki telgraflar çekildi:

Osmanlı Sadrazamına,

Dersaadet

Hükümetinizi, idamımızı tebliğe memur görmek istemiyoruz Size Türk Sadrazamı olarak hitap ediyoruz İzmir'de mavi mi sallanacak, al mı kalacak? Hükümetiniz buna bigane kalarak boyun mu eğecek? İzmirli kardeşlerimiz Yunan palikaryalarına teslim mi edilecek?

Dar ağaçları bizim de ufkumuzda belirmekte, idam animiz yaklaşmaktadır İzmir'in Yunana ilhak edildiğini öğrendiğimiz gün, Giresun muhiti akissiz kalmayacaktır Ve dünyada hiç bir kuvvet bizi mahzun çevirmeyecektir Cebir, neticeyi tecilden başka birşeye yaramayacaktır!

Dersaadette Amerikan Mümessilliği ile Nasir-i Sulh ve Saadet Vilson'a

Çerağını yükselttiğiniz adaleti sizden bekliyoruz Türk toprağı İzmir, Yunanlılara veriliyor Washington'un ruhunu tazip eden bu cinayete nasıl göz yumacaksınız? Sizden adalet bekliyoruz

Biz Giresun Türkleri, Yunanlıların gaddarlığına mukabele için hazırız İzmir'de haksiz yere dökülen Türk kanları Türk ilinde akissiz kalmayacaktır Azmimiz kavidir Yalnız adalet ve olum bizi yolumuzdan döndürecektir Milyonlarca insan kanıyla istihsal edilmiş olan hal-i hazır sükunetin ihlaline müsaade etmeyiniz!

Giresun'dan, İstanbul'daki İngiltere, Fransa ve İtalya mümessilliklerine de aynı içerikte telgraflar çekilmiştir

Osman Ağa, Ermeni tehcirinden dolayı Nemrut Mustafa Pasa Harp Divanı tarafından tutuklanmasına karar verildiğinden, bir süreden beri gönüllüleriyle birlikte Keşap yöresinde bulunuyordu Bu konuda İstanbul hükümetinden talimat alan kaymakam Nizamettin beyin, Giresun'dan uzaklaşması hususundaki uyarılarına bir süre direnen Osman Ağa, aynı fiilden suçlanan Sarımahmut Zadenin yakalanarak İstanbul'a gönderilmesinden sonra Giresun'dan ayrılmak zorunda kalmıştı

Silahlı Rum çetelerinin taşkınlıkları bölgede giderek artıyordu Bundan, en çok etkilenen iller arasında bulunmasına karşın Giresun, gizli veya açık her hangi bir silahlı örgütten yoksundu Bu durumda Osman Ağa'yı hizmete çağırmaktan başka bir çıkar yol görünmüyordu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Giresun şubesi yöneticileri, kaymakam vekili Trabzonlu Pertev beyin de iznini alarak Osman Ağa'yı hizmete çağırdılar

Bundan sonra Osman Ağa, bir sure Abacıbükü Mahallesi yakınlarında gizli çalıştı Padişahın affına uğradıktan sonra da daha serbest hareket etme imkanına kavuştu

Bu sırada Giresun Askerlik şubesi başkanı Tirebolulu Hüseyin Avni Alpaslan da milli güçlerle temasa geçerek Giresun'un verilecek her göreve hazır olduğunu bildirmiştir Bunun üzerine, oluşturulacak 1000 kişilik bir taburun Kars'ta Kazım Karabekir Paşanın emrine gönderilmesi istenmiş ve bu istek hemen yerine getirilmiştir Giresun Gönüllü Taburu adını alan bu birlik, oradaki başarılı hizmetlerinden sonra 23 Ocak 1920 tarihinde Kazım Karabekir Paşa tarafından garp cephesine uğurlanmıştır

Mustafa Kemal Pasa ve yakınları, artık Giresun gönüllüleri hakkında yeter bir fikre sahip olmuşlardır Bu yüzden koruma görevini yapmak üzere bir gönüllü birliğinin Ankara'ya gönderilmesi istenmiştir Osman Ağa tarafından Ankara'ya gönderilen bu birlik, zamanla büyüyerek Giresun Gönüllü Laz Müfrezesi adını almıştır

Osman Ağa Ankara hükümetinden aldığı bir emir üzerine de, Giresun'dan teşkil ettiği bir taburla Koçgiri isyanının bastırılması hareketine katılmıştır Daha sonra mevcudu artırılan bu tabur 47 Alay adini almıştır Yine Giresun Gönüllülerinden kurulan 42 Alay da Hüseyin Avni Alpaslan'ın emrine verilmiştir Bu alaylar, Sakarya ve Dumlupınar meydan muharebelerinde büyük yararlılıklar göstermişlerdir