![]() |
Müslüman Bilim Adamları |
![]() |
![]() |
#1 |
Şengül Şirin
![]() |
![]() Müslüman Bilim AdamlarıMÜSLÜMAN BİLİM ADAMLARI Bilim tarihi incelendiğinde keşifler yapmış, bilimsel gelişmenin öncüsü olmuş bilim adamlarının büyük çoğunluğunun güçlü bir Allah inancına sahip olduğu görülür ![]() ![]() ![]() İslam ahlakının yayılmasıyla birlikte sayıları artan Müslüman bilim adamları modern bilime temel oluşturacak keşifler yapmışlardır ![]() ![]() Müslüman bilim adamları öncelikle, Batı'da Roma ve Doğu'da başta Çin olmak üzere, diğer devletlerde geliştirilen bilim ve teknolojiyi rehber almış ve önemli kaynakları tercüme etmişlerdir ![]() ![]() ![]() 8 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Müslüman sanatçılar ve bilim adamları, prensler ve işçiler birlikte bütün kıtalardaki toplumları doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen eşsiz bir kültür oluşturdular ![]() "Beyt'ül Hikme (Bilgelik Evi)" ve Müslüman Bilim Adamlarının Dünya Tarihine Etkileri Müslümanlar 7 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Bu konuda Robert Briffault İnsanlığın Gelişimi (The Making of Humanity) adlı kitabında şunları yazmıştır: Günümüz biliminin Arap bilimine olan borcu şaşırtıcı keşifler ya da devrim mahiyetindeki teorilerden ibaret değildir; bilim Arap kültürüne bundan çok daha fazlasını; varlığını borçludur Oliver Joseph Lodge, Bilimin Öncüleri (Pioneers of Science) adlı eserde, İslamiyet'in yayılışından sonra Arapların bilim tarihinde üstlendikleri hayati rol ile ilgili şunları yazmıştır:Bilim, Arap medeniyetinin modern dünyaya en önemli katkısıdır ancak meyvelerinin olgunlaşması biraz yavaş olmuştur Eski ve yeni bilim arasındaki tek etkin bağ Araplar tarafından oluşturulmuşturCabir bin Hayyan (721-805) Batı bilim dünyasında "Geber" ismi ile bilinen ve en çok tanınan Müslüman bilim adamlarından biri olan Cabir bin Hayyan, Batı bilim dünyasında ortak bir kanaatle "kimyanın babası, kurucusu" olarak kabul edilir ![]() ![]() Cabir bin Hayyan -atom bombasının üretilmesinden 1000 yıl önce- atomun parçalanabileceğini ve sonucunda büyük bir güç meydana geleceğini ilk söyleyen bilim adamıdır ![]() "Maddenin en küçük parçası olan "cüz-ü la yetecezza" (atom)'da yoğun bir enerji vardırCabir bin Hayyan, kimya biliminin hem teorik hem de deneysel alanda büyük gelişme katetmesine vesile olmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Ateşte yanmayan kağıt imalini gerçekleştirerek, çeşitli metallerin kullanılır hale getirilmesi, çeliğin geliştirilmesi, su geçirmez kumaşların verniklenmesi, paslanmanın önlenmesi için altın yaldızlı süsleme yapılması, boyaların ve yağların tespiti gibi alanlarda bir çok buluş yapmıştır ![]() Cabir bin Hayyan sadece kimya değil tıp, astronomi, mantık, felsefe, fizik, mekanik gibi bilim dallarında da çalışmalar yaparak bunlarla ilgili eserler vermiştir ![]() ![]() ![]() El-Harezmi (780-850) Zamanının en büyük bilim adamlarından biri olan Ebu Abdullah Muhammed bin Musa El-Harezmi, Batı bilim dünyasında derin etkiler bırakmış bir matematikçi, astronom ve coğrafyacıdır ![]() ![]() ![]() Harezmi, Cebir alanındaki ilk eser olan Kitab'ül Muhtasar fi Hesab'il Cebri Mukabele'nin (Cebir ve Karşılaştırma Hesapları) sahibidir ![]() Algoritmi şöyle diyor: Rabbimiz ve koruyucumuz olan Allah'a hamd ve senalar olsun ![]() Günümüzde orijinali Oxford Üniversitesi'nde bulunan kitabında, dünyada ilk kez onlu sayı sistemini açıklamış ve yine dünyada ilk kez denklem kurma yöntemiyle problem çözme şekillerini göstermiştir ![]() Harezmi'nin bu eseri, matematik tarihi bakımından çok önemli gelişmeler için başlangıç olmuş ve 600 yıldan fazla süre boyunca matematik öğrenimi için temel sayılmıştır ![]() ![]() ![]() Matematiğin yanı sıra çeşitli gözlemevlerinde çalışmalar yürüten Harezmi astronomi ve coğrafya ilimlerinde de eserler vermiştir ![]() ![]() Harezmi ayrıca yerkürenin bir derecelik meridyen uzunluğunu da ölçmüştür ![]() Sabit Bin Kurra (821-901) Sabit bin Kurra, matematik, astronomi ve tıp konularında uzman İslam bilginlerinden biridir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Matematik, astronomi, astroloji, tıp ve çeviri ile ilgilenen Sabit bin Kurra'nın 79 eserinin olduğu bilinmektedir ![]() ![]() Sabit bin Kurra, sinüs teoreminin tanımını yapmış ve bunu astronomiye uygulamıştır ![]() Sabit bin Kurra, Öklid'in bilgilerini kullanarak cebir konusunda çok daha genel denklemlerin çözümlerini göstermeyi başarmıştır ![]() ![]() MS 9Fergani (IX ![]() Dokuzuncu yüzyılda yaşamış, ekliptik eğimini ve Güneş'in de kendine göre hareketli olduğunu keşfeden büyük astronomi ve matematik alimidir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Fergani'nin araştırmaları sonucu ilk kez Güneş'in de bir yörüngesinin bulunduğu ve kendi etrafında batıdan doğuya doğru döndüğü ortaya konmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() Fergani'nin astronomi ile ilgili günümüze ulaşan 6 eserinin en önemlisi Cevami' el-İlmi el-Nücum ve'l-Harekat el-Semaviyye (Astronominin ve Göksel Hareketlerin İlkeleri)'dir ![]() ![]() Astronomi, matematik, coğrafya ve mekanik alanlarındaki çalışmaları bu ilim dallarının gelişmesine ve temellerinin güçlenmesine vesile olmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Seyahatlerim sırasında Lizbon'dan Gine'ye olan rotayı dikkatlice gözlemledim ve her bir derece için, Alfraganus'un değeri olan 56 3/2 millik değeri buldum
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz
![]() ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Cevap : Müslüman Bilim Adamları |
![]() |
![]() |
#2 |
Şengül Şirin
![]() |
![]() Cevap : Müslüman Bilim AdamlarıEl-Battani (859-929) Matematik, astronomi ve coğrafya alimi Battani'nin, özellikle astronomi alanında pek çok önemli keşfi vardır ![]() ![]() ![]() ![]() Ünlü astronom, kendisinden beş yüzyıl sonra gelen Kopernik'in 230 35' olarak bulduğu Dünya'nın ekliptik eğimini, 230 olarak hesaplamış, günümüzde bilinen açı değerini yaklaşık yarım dakikalık bir farkla tespit etmeyi başarmıştır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Matematik alanında Yunan kirişi yerine, sinüsleri kullanan ilk kişidir ![]() ![]() ![]() ![]() Eserleri Latinceye çevrilen ilk Müslüman bilim adamlarından olan Battani, bilimin gerçek amacını şu esas üzerine inşa etmiştir: İnsan, Allah'ın (cc) varlığını, birliğini, kudretini ve eserlerinin mükemmelliğini başta astronomi olmak üzere, ilimler sayesinde öğrenebilirEbu'l Kasım Zehravi (936-1013) Cerrahinin başlı başına bir bilim dalı haline gelmesi, Endülüslü Zehravi sayesinde olmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() -Zehravi, ölü ceninin atılması ve ampütasyon (organ kopmaları) dahil, birçok hassas operasyonu daha mükemmel bir hale getirmiştir ![]() -Dönemin cerrahi ile ilgili bilgilerini özetlemiş, tecrübe edinmek için canlı hayvanlar üzerinde ameliyatlar yapılması gibi yeni görüş ve yöntemleri tıp dünyasına kazandırmıştır ![]() -Tarihte hemofiliyi (kanın pıhtılaşmasının yetersiz olduğu ciddi bir kan hastalığı) ilk açıklayan hekim Zehravi'dir ![]() -Leğen kemiği kırıklarının ilk tedavisini yapan kişidir ![]() -Böbrek taşlarının nasıl çıkarılacağını da ilk defa Zehravi tespit etmiştir ![]() -Burun içi etini temizleyip almak için ilk defa senanin adı verilen orijinal bir alet yapmıştır ![]() -İlk defa fıtık ameliyatını gerçekleştirmiş, ameliyatlarında kendine has anestezi metodlarını uygulamaya sokmuştur ![]() -Zehravi, çürük dişlerin kırılmadan çekilebilmesi için kurşunla doldurulup çekilmesi fikrini ortaya atan ilk doktor olarak bilinir ![]() Ameliyatlarda kullandığı aletleri kendisine has bir yöntemle mikroplardan temizledikten sonra kullanmıştır ![]() ![]() ![]() Zehravi'nin hayvan bağırsağını yaraları dikmede ilk defa kullanması Batılı bilim adamları tarafından da kabul edilmiştir ![]() ![]() Donald Campbell'e göre: "Avrupa alimlerinin Zehravi ile ilgili dikkatini çeken şey, doğumda cenini kolaylıkla çıkarmasıdır ![]() ![]() İbni Heysem (965-1040) Ortaçağ'da yetişen en büyük İslam fizikçisi İbni Heysem'dir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Biruni (973- 1051) İslam dünyasında 10 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Yaşadığı asra Biruni asrı denmesine neden olan ve yaşadığı dönemden asırlar sonra dahi eserlerinden yararlanılan Biruni, yalnızca İslam aleminde değil, tüm dünyada etki uyandırmıştır ![]() ![]() Yer çekimi kanununun İngiliz bilim adamı Newton tarafından keşfedildiği kabul edilse de, bu konuda ilk defa incelemelerde bulunan Biruni'dir ![]() ![]() ![]() Astronomi alanındaki çalışmalarına 995 yılında Güneş'in ve gezegenlerin eğimini saptayarak başlamıştır ![]() ![]() Biruni trigonometride kosinüs teoremi olarak bilinen ilişkiyi ilk kez ortaya koymuş; geometriyi botaniğe uygulamış; kuşlarla ilgili çok orijinal tespitler yapmış ve çok farklı alanlarda pek çok kitap yazmıştır ![]() Işığın sesten daha hızlı olduğunu keşfetmiştir ![]() ![]() Kitabü'l-Camahir fi Marifeti'l-Cevahir (Cevherlerin Özellikleri Üstüne) adlı yapıtında, 23 katı cisimle 6 sıvının özgül ağırlıklarını bugünkü değerlerine çok yakın olarak saptamıştır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Biruni'nin astronomi alanındaki en önemli yapıtı ise el-Kanunü'l-Mesudi (Mesudi Yasalar) adlı ansiklopedisidir ![]() ![]() ![]() Biruni'nin Allah'a olan inancı Biruni, Buhara Kütüphanesinde İbn-i Sina ile tanışmıştı ![]() ![]() ![]() Biruni, cebir, geometri ve coğrafya konularında o konuyla ilgili bir ayet söylemiş, ayette bahsi geçen konunun yorumlarını yapmış, ilimle dini birleştirmiş, ilim öğrenmekteki amacının Allah'ı tanımak ve hakikati bulmak olduğunu dile getirmiştir ![]() ![]() Biruni, Yeryüzü ve Yıldızlar Hakkında Yasa adlı kitabında yıldız ve gezegenlerin küresel biçimde olduklarını kanıtlamış, Dünya'nın Güneş'in çevresinde Ay'ın da Dünya'nın çevresinde döndüğünü kanıtlayarak Batılı bilginlerden 6 yüzyıl önce bu gerçekleri açıklamıştı ![]() Dünya'nın çapını kendi adıyla bilinen ünlü bir yasa ile saptamayı başaran Biruni, yeryüzünün yarıçapıyla ilgili ölçümü sadece 14 kilometrelik bir sapmayla belirlemiştir Biruni'nin Hindistan hakkında çok değerli bilgiler veren Hindistan Tarihi adlı kitabı bütün Batı dillerine çevrilmiş, coğrafya ve tarih bilinginleri için vazgeçilmez bir kaynak olmuştur ![]() ![]() Biruni ayetlerdeki hikmetlerden yola çıkarak ilim yapmıştır ![]() Allah Kuran'daki birçok ayette iman hakikatlerinin önemine dikkat çekmektedir ![]() Allah'ın gökyüzünden su indirdiğini görmedin mi? Böylece Biz onunla, renkleri değişik olan meyveler çıkardıkBiruni de ayetlerdeki hikmetlerden yola çıkarak bilimsel gerçeklere ulaşmıştır ![]() ![]() Biruni kitabı için kendisine bir fil yükü altın ve mücevher yollayan Sultan Mesud'a hediyesini geri göndererek "Bu kitabı servet için değil bilim için yazdım," demiştir ![]() İbn-i Sina (980-1037) Dünyadaki bütün ilim çevreleri tarafından dünyanın gelmiş geçmiş en değerli alimlerinden biri olarak kabul edilen İbn-i Sina'nın, henüz 18 yaşındayken çağının bütün ilimlerini öğrendiği bilinmektedir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Günümüz tıbbına ışık tutan görüşleriyle İbn-i Sina Batı dünyasında Avicenna ismiyle tanınan İbn-i Sina, tıp dünyasında ilk defa tıp ve cerrahiyi iki ayrı disiplin olarak ayırmıştır ![]() ![]() Tıpla ilgili eserleri incelendiğinde İbn-i Sina'nın günümüz tıp dünyası için bile geçerli olan pek çok fikre sahip olduğu görülmüştür ![]() ![]() ![]() Hekimlerin piri Matematik, astronomi, geometri alanlarında geniş araştırmaları olan, "hekimlerin piri" olarak kabul edilen İbn-i Sina, çoğu fizik, astronomi ve felsefeyle ilgili olarak 150 civarında eser yazmıştır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Hazini (1100-1160) On ikinci yüzyılda Türkistan'da yetişen astronom ve fizikçi Hazini, asıl olarak yerçekimi ve terazilerle ilgili yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Hazini, kimyasal maddelerin yoğunluk ve özgül ağırlıklarını ölçmek amacıyla icat ettiği hassas terazilerle, kimya biliminin gelişmesine de vesile olmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() İbn-i Rüşd (1126-1198) Batı dünyasında Averroes ismi ile tanınan Endülüslü felsefe, fıkıh, matematik ve tıp alimidir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() İnsan vücudunu "yaratılışı itibariyle Allah'ın olağanüstü eseri"olarak gören İbn-i Rüşd "incelemek üzere vücudun kesilip parçalara ayrılması inancı kuvvetlendirir" demiştir ![]() ![]() Fizik alanında ise İbn-i Rüşd, kuvveti; "maddesel bir varlığın kinetik durumunu değiştirmede işin yapılma hızı" olarak tanımlayan ve ölçen ilk kişidir ![]() ![]() Bediüzzaman Cezeri (1136-1206 Batılı kaynakların "Çağın Doruğuna Ulaşmış Müslüman Mühendis" diye tarif ettiği Cezeri, Doğu Anadolu'da Diyarbakır Artuklu Sarayı'nda 32 yıl başmühendislik yaptı ![]() ![]() ![]() Cezeri, su saatleri, otomatik kontrol düzenleri, fıskiyeler, kan toplama kapları, şifreli anahtarlar ve robotlar gibi, pratik ve estetik birçok düzeni tasarlayan ve bunların nasıl gerçekleştirileceğini anlatan "El-Câmi' Beyne'l-İlm ve'l-'Ameli'n-Nâfi fî Sınaâti'l-Hiyel" (Makine Yapımında Yararlı Bilgiler ve Uygulamalar) adlı kitabın yazarıdır ![]() ![]() ![]() dünyasında büyük ilgiyle karşılanan bu eser, 1974 senesinde Al Jazaris Book of Knowledge of Ingenious Mechanical Devices adıyla Donald R ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Cezeri'nin dünyaca ünlü eserinin içeriğinde otomatik cihazlar, robot filler, kendi kendine öten tavus kuşları, otomatik saatler, ele su döken robot insan ve mühendislikle ilgili birçok aletin yapılışı ve işleyişi hakkında bilgiler verilmiştir ![]() ![]() ![]() ![]() İbn-i Baytar (1199-1248) Botanik, tıp ve eczacılık bilimlerinde önemli bir yere sahip olan İbn-i Baytar, Ortaçağ'ın en büyük botanikçisi ve eczacısı olarak bilinir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Avrupa'nın Rönesans çağlarında Avusturyalı doğubilimci Zontheimer, Baytar'ın İlaçlar ve Besinler Ansiklopedisi kitabını Latinceye çevirmiştir ![]() ![]() ![]() Nasiruddin et-Tusi (1200-1273) Mühendislik ve uzay çalışmalarına yenilikler getiren, trigonometriyi ayrı bir bilim dalı haline getirerek geliştiren büyük bir matematikçidir ![]() ![]() Nasiruddin et-Tusi, bazı mühendislik problemlerini cebir yoluyla, bazı cebir problemlerini de mühendislik yöntemiyle çözerek matematikte yeni sistemler geliştirdi ![]() ![]() ![]() ![]() Tusi, Batlamyus'un Macesti adlı kitabını eleştirerek evren için yeni ve daha basit bir kuram geliştirmiş, bu çalışmasıyla da Kopernik'in başarılarına zemin hazırlamıştır ![]() ![]() ![]() ![]() Amerikalı doğubilimci George Sarton, Nasiruddin Tusi hakkında şöyle demiştir: "Tusi, en büyük Müslüman bilgin ve matematikçilerden biridir ![]() El-Kazvini (1203-1283) Büyük coğrafyacı ve yerbilimci Zekeriya bin Muhammed Kazvini onbeş yıllık bir çalışmanın sonucunda Acaib el-Mahlukat ve Gara'ib el-Mevcudat (Acayip Yaratıklar ve Garip Varlıklar) adlı bir kitap hazırladı ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() dünyasında en çok okunan eserlerden biriydi ![]() ![]() Acaib el-Mahlukat adlı eserin özelliği, Allah'ın birliği ve yaratılışın birliği üstüne kurulu olmasıdır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kazvini, Doğu'da ve Batı'da geçmiş bilginlerin ulaşamadıkları bir çok gerçeğe ulaşmayı başarmıştı ![]() ![]() ![]() ![]() İbn-i Nefis (1213-1288) 13 ![]() ![]() Mu'cezü'l-Kanun adlı ünlü eserinde İbn-i Nefis, pek çok tıbbi açıklamada bulunmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() İbni Batuta (1303-1378) Büyük bir gezgin olan Batuta gittiği yerlerde yaşadığı ve gördüğü her şeyi defterine kaydetmiştir ![]() Batuta ileri yaşlarında iki yıl çalışarak üç kıtaya yaptığı yolculukta gördüklerini yazıya dökmüştür ![]() ![]() ![]() İbni Haldun (1331-1406) İbni Haldun, sosyoloji (toplumbilim)'in kurucusu olarak kabul edilir ![]() ![]() Dünyanın en tanınmış kitaplarından biri haline gelerek "İbn Haldun'un Mukaddimesi" olarak anılmıştır ![]() ![]() ![]() Kadızade-i Rumi (1337-1421) Matematik, astronomi ve fıkıh alimi olan Kadızade-i Rumi, Semerkand'da Timur Han'ın torunu olan Uluğ Bey'in hocalığını yaptı ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kadızade-i Rumi'nin en dikkat çekici çalışmalarından biri de, sinüs 1'i hesaplamasıdır ![]() Risale fi İstihrac il-Ceyb Derece Vahide (Birinci Dereceden Çıkarma Üstüne Risale), Şerh-i Eşkâl üt-Tesis (Eşkâl üt-Tesis Açıklaması), Muhtasar fi'l Hisap (Hesap Özeti) gibi önemli eserleri vardır ![]() ![]() Mahmut Şirvani (1375-1450) Osmanlı tıbbının, ilk hekimlerinden biri kabul edilen Şirvani yaşadığı dönem boyunca 11 tane eser kaleme almış ve tüm eserlerini dönemin devlet büyüklerine ithaf etmiştir ![]() Fatih Sultan Mehmet'e ithaf edilen son eseri ve eserleri arasında en önemlisi olan Mürşid, Osmanlı tıbbında göz hastalıklarına ait en hacimli eser olarak bilinmektedir ![]() Yazdığı bir başka eser olan Tuhfe-i Muradi ise, içerdiği bilgiler nedeni ile Anadolu'da yazılan ilk tıp eserleri listesine alınmıştır ![]() ![]() Şirvani'nin eserlerinin 4'ü Arapça, 6'sı ise Türkçe olarak kaleme alınmıştır ![]() ![]() Şerafeddin Sabuncuoğlu (1386-1470 Eserleriyle Osmanlı döneminde tıp ilminin gelişmesinde katkıda bulunmuştur ![]() ![]() Zehravi'nin kitabını geliştererek yazdığı Kitabü'l Tasrif'de aletlerin yanı sıra ameliyatların nasıl yapıldığını gösteren temsili resimler vardır ![]() Akşemseddin (1389-1459) Tıp, astronomi, biyoloji ve matematikte dönemin ünlü bilim adamı olmuştur ![]() ![]() Maddet-ül-Hayat adlı eserinde, "Hastalıkların insanlarda birer birer ortaya çıktığını sanmak yanlıştır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Sultan II ![]() ![]() ![]() ![]() Uluğ Bey (1393-1449) Özellikle astronomi ve matematik ilimlerinde çalışmalar yapan Uluğ Bey, genç yaşına rağmen yaşadığı dönemde ilmi çalışmalara öncelik vermiş ve 1417 yılında astronomi alanında çalışmaları genişletmek için medrese yaptırmıştır ![]() El Kaşi (ondalık kesir düzenini keşfeden Müslüman matematikçi) ve Kadızade-i Rumi gibi döneminin en ünlü bilim adamlarını bu medresede toplayan Uluğ Bey, sekiz ondalık kesre kadar doğru olan kesin sinüs ve kosinüs tabloları ve küresel trigonometri formülleri konusunda çalışmalar yapmıştır ![]() Batılı bilim adamlarının "15 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Gözlemevindeki gözlemler sonucu elde edilen veriler, Uluğ Bey'in oldukça doğru bir saptamayla bir yılın uzunluğunu 365 gün 5 saat 49 dakika 15 saniye olarak hesaplamasını sağlamıştır ![]() ![]() ![]() ![]() Ali Kuşçu (1403-1474) Türk-İslam Dünyası astronomi ve matematik alimleri arasında, ortaya koyduğu eserleriyle büyük bir üne sahip Ali Kuşçu, astronominin önde gelen bilginlerinden olarak kabul edilir ![]() ![]() Fatih Külliyesi'nde bir Güneş saati yapan Ali Kuşçu, İstanbul'un enlem ve boylam derecesini belirlemiştir ![]() ![]() Ali Kuşçu'nun astronomi ile ilgili en büyük eserlerinden biri Risale-i fil Heye (Astronomi Risalesi)'diMatematik ve astronomi alanında büyük bir çığır açan bu eserde gök cisimlerinin Dünyamızdan uzaklıklarına kadar tüm bilimsel detaylar bulunmaktadır ![]() ![]() Matematik alanındaki büyük eseri Risale-i Hisap (Aritmetik Risalesi)'dir ![]() ![]() Risaletül-Fethiye adlı eseri ise 19 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Molla Lütfi (?-1495) XV ![]() ![]() Mukbilzade Mümin (XV ![]() Osmanlı dönemindeki önemli ilim adamlarından biri de II ![]() ![]() ![]() Yazarın ilk eseri padişaha ithaf edilmiş olan Zahire-i Muradiye'dir ![]() ![]() ![]() Bu önemli eserde, baş ve kafatası yapısı ve hastalıkları, göz hastalıkları, göz kapağı rahatsızlıkları, konjoktiva ve kornea hastalıkları detaylı olarak tarif edilmekte, hastalıklara karşı önlemler ve çözümler anlatılmaktadır ![]() Osmanlılarda bütün Darüşşifa vakıflarındaki hekim listelerinde Mukbilzade Mümin'in isminin mutlaka bulunması dönemin son derece önemli bir hekimi olduğunu kanıtlamakta, aynı zamanda o dönemde göz hastalıklarına verilen önemi de yansıtmaktadır ![]() Mirim Çelebi (?-1525) Mirim Çelebi, asıl adı Mahmud bin Mehmed olan, 16 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kadızade ve Ali Kuşçu'nun torunu olan Çelebi'nin en önemli eserlerinden biri Uluğ Bey'in Zic'ine Farsça olarak Düstürü'l-amel ve Tashihü'l-cedvel (İşlemin İlkesi ve Tablonun Düzeltilmesi) adında yazdığı bir şerhdir (açıklama) ![]() ![]() Matematik ve astronomi ile ilgili birçok risalesi bulunmaktadır ![]() ![]() Seydi Ali bin Hüseyin (1498-1563) Seydi Ali Reis olarak da anılan Seydi Ali bin Hüseyin, birçok deniz seferine, özellikle savaşlara katılmış, sonra da Barbaros Hayrettin Paşa'nın hizmetinde çalışmış, astronomi konusunda uzman, büyük bir denizcidir ![]() Seydi Ali Reis'in deniz astronomisi ve coğrafyayı gerçekten çok iyi bilen bir bilgin olduğunu gösteren en önemli eseri Kitâbü'l-Muhit'tir ![]() ![]() ![]() Seydi Ali Reis, aynı zamanda Ali Kuşçu'nun ünlü eseri Fethiye'sini Hulasatu'l-Hey'e adıyla çevirmiş ve eklemeler de yapmıştır ![]() ![]() Yazar, bir diğer eseri Mir'at-i Kainat'da ise Güneş'in yükseltisi ve yıldızların yerleri, kıblenin ve öğle vaktinin belirtilmesi, daire çemberlerinin, sinüs, kiriş ve tanjantların bulunması ve karşı tarafa geçilemeyen bir nehrin genişliğini ölçmek usulü gibi konularda bilgi vermektedir ![]() Takiyüddin (1521-1585) 16 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Takiyüddin'in en önemli eseri Sidretü'l-Münteha'dır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Takiyüddin, eserlerinde "saatlerden" bir astronomik araç gibi bahsetmiştir ![]() Bu saatlerin en önemli özelliği dakik olarak, dakika ve saniyeyi verebilmesidir ![]() ![]() Takiyüddin, Haridetü'd-Dürer ve Feridetü'l-Fikr (İnciler Topluluğu ve Görüşlerin İncisi) adlı küçük bir zic'inde ondalık kesirleri kullanmış ve bu konu hakkında bilgi vermiştir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Katip Çelebi (1609-1657) İstanbullu Katip Çelebi, bir yandan bilimle uğraşırken, bir yandan da devlet büyüklerinin çocuklarına özel ders vermiştir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Coğrafya ve astronomi alanındaki Cihannüma adlı eserinde, Dünya üzerindeki 5 kıtayı 6'ya bölmüş ve hepsi hakkında genel bilgiler vermiştir ![]() ![]() ![]() ![]() Hazerfan Ahmet Çelebi (XVII ![]() Kuşların uçuşunu inceleyerek tarihi uçuşundan önce hazırladığı kanatlarının dayanıklılık derecesini ölçmek için, Galata kulesinden kendisini boşluğa bırakarak, kanatlarını hareket ettiren Ahmet Çelebi, boğazı aşmış ve Üsküdar semtine inmiştir ![]() ![]() ![]() Hazerfan Ahmet Çelebi, bugünkü hava taşıtlarının ilkel şeklini gerçekleştirmiş ve Türk havacılık tarihinin önemli simalarından olmuştur ![]()
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz
![]() ![]() |
![]() |
![]() |
|