Prof. Dr. Sinsi
|
Çöl Ekosistemi Nedir? Çöl Ekosistemi Nelerdir? Çöl Ekosistemi Hakkında Bilgiler
Çöl Ekosistemi Nedir? Çöl Ekosistemi Nelerdir? Çöl Ekosistemi hakkında bilgiler
Çöl Ekosistemi Nedir? Çöl Ekosistemi Nelerdir? Çöl Ekosistemi hakkında bilgiler
Çölde Yaşam
Sahra ve Arabistan çöllerindeki vahalarda en önemli bitki, hurma ağacıdır Hurma, besin değeri yüksek bir meyvedir Bu bölgelerdeki insanlar, hurma ağaçlarının gövdesini yapıların duvarlarında, dallarını da çatı yapımında kullanırlar Ağacın dallarından ip yapımında ve yakacak olarak da yararlanırlar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Dünya nüfusunun yalnızca % 5’i çöllerde yaşar Ancak, çöller, bitki ve hayvan türleri açısından hiç de sanıldığı gibi "yoksul" bölgeler değildir Her çölde, buradaki yaşam koşullarına, dünyanın başka bölgelerindeki canlılardan çok farklı özellikleri nedeniyle uyum sağlamış birçok bitki ve hayvan türü yaşar Çöl ekosistemleri de dünyanın birçok başka bölgesindeki ekosistemler kadar zengindir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
![](http://frmsinsi.net/images/forumsinsimages/107/11-09-2012T08-16-082a35eb_forumsinsi.net_.jpg)
Çöllerdeki insanların büyük çoğunluğu göçebe bir yaşam sürer Kimileri de, "vaha" adı verilen, su kaynaklarının yakınındaki küçük ve verimli bölgelerde yaşar Her zaman gözle görünmese de, çöl, hiç su bulunmayan bir yer değildir Yağmurlu mevsimlerde, yağmur suları çöllerde geçici akarsular, göller ve su birikintileri oluşturur ABD’deki Chihuahuan Çölündeki Rio Grande ya da Mısır’daki Nil gibi akarsuları ve kutup çöllerindeki buz örtüsünü de unutmamak gerekir Çöllerdeki akarsuların çoğu, çölün dışındaki dağlık alanlardan kaynaklanır Bu akarsulardan, tarım alanlarının sulanmasında yararlanılır; çöllerde kurulu kentler de genellikle bu akarsuların yakınında gelişir Çöllerdeki yeraltı suları, genellikle, yüzyıllar boyunca toprak altına sızan suların toplanmasıyla oluşur Kimi zaman bu yeraltı suları, bir yerde yeryüzüne çıkacak bir yol bulur ‹şte,vahalar bu su kaynaklarının çevresinde oluşur![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Sıcak çöllerde, gündüzleri hava sıcaklığı çok yüksektir Gökyüzünde neredeyse hiç bulut olmadığından, güneş ışınları doğrudan yeryüzüne gelir Havada bulut olmaması, geceleri de ısının hemen gökyüzüne yükselmesine ve havanın hemen soğumasına neden olur Çok az yağmur yağmasına karşın, geceleri havanın çok çabuk soğumasına bağlı olarak sis oluşur ve çiğ düşer Bu bölgelerde yaşayan canlılar, aşırı sıcağa ve su azlığına dayanıklıdır Örneğin, bazı böcekler, su gereksinimlerini, bedenlerine yapışan çiğ damlacıklarından karşılarlar Böceğin sırtındaki minik Kaktüslerin kökleri, yağmur yağdığında olabildiğince çok su toplayabilmek için çevresine yayılır Topladığı suları, gövdesinde ya da yapraklarında biriktirir Kaktüslerin yüzeyi de, su kaybını önleyen, özel bir maddeyle kaplıdır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
![](http://frmsinsi.net/images/forumsinsimages/107/11-09-2012T08-16-08bcb615_forumsinsi.net_.jpg)
Dünyadaki insanların yalnızca % 5’i çöllerde yaşar Bu insanların büyük çoğunluğu göçebe bir yaşam sürer Kimileri de, "vaha" adı verilen, su kaynaklarının yakınındaki küçük ve verimli bölgelerde yerleşmişlerdir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
![](http://frmsinsi.net/images/forumsinsimages/107/11-09-2012T08-16-08a174b0_forumsinsi.net_.jpg)
![](http://frmsinsi.net/images/forumsinsimages/107/11-09-2012T08-16-08562595_forumsinsi.net_.jpg)
Bazı çöllerde hemen hiç gölge bulunmaz Hayvanlar kumun sıcaklığından, yürümekte bile güçlük çekerler Çöllerdeki kertenkelelerin çoğu bu sorunu, bacaklarını sırayla havaya kaldırıp serinleterek çözerler![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
![](http://frmsinsi.net/images/forumsinsimages/107/11-09-2012T08-16-08da1e6d_forumsinsi.net_.jpg)
![](http://frmsinsi.net/images/forumsinsimages/107/11-09-2012T08-16-087e97fe_forumsinsi.net_.jpg)
damlacıklar, böcek öne doğru eğildiğinde toplaşıp su damlası haline gelerek böceğin ağzına akar Başka birçok hayvansa, özel olarak su içmez; su gereksinimlerini yedikleri besinlerden karşılarlar Sıcak çöllerdeki birçok hayvan, sıcaklardan korunmak için gündüzleri kendini yeraltına gömer, geceleri dışarı çıkar Örneğin, fenek tilkisi gündüzleri, kumun içine açtığı bir çukurun içinde geçirir Akşamüzeri hava serinleyince ava çıkar Fenek tilkisi gibi, çölde yaşayan memeli hayvanların, serinlemelerine yardımcı olan büyük kulakları vardır Kulaklarının uzunluğu, yüzey alanını artırır Bu durum, vücut sıcaklığını düşürücü etki yapar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Çöl bitkilerinin çoğunun geniş bir alana yayılan, yüzeye yakın kökleri vardır Bu sayede toprağa sızan yağmur suyunu olabildiğince emerler Çöl bitkilerinin yaprakları çok küçük olduğundan, yüzeylerinden suyun buharlaşması da az olur Bazı çöl bitkilerinden dökülen tohumlar, yıllarca toprakta bozulmadan kalır Yağmurdan sonra, bu tohumlar filizlenerek çabucak büyür ve birkaç gün içinde çiçeklenir, tohumlarını döker ve kuraklık yeniden başlayınca ölürler Çöllerde görülen bitkilerden kaktüsler, susuz yaşama konusunda en başarılı bitkilerdendir Kökleri, yağmur yağdığında olabildiğince çok su toplayabilmek için çevresine
yayılır Topladığı suları, gövdesinde ya da yapraklarında biriktirir Kaktüslerin yüzeyi de, su kaybını önleyen, özel bir maddeyle kaplıdır Bazı çöllerdeki kaktüs ve çalı benzeri bitkiler, yılan, kertenkele, kaplumbağa, kuş gibi canlılara hem besin, hem de barınak sağlar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
|