|
|||||||
![]() |
|
|
Konu Araçları |
| ispanyanın, kültürü, nasıldır, yemek, yerleşim, özellikleri |
İspanya'nın Yemek Kültürü Ve Yerleşim Özellikleri Nasıldır? |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İspanya'nın Yemek Kültürü Ve Yerleşim Özellikleri Nasıldır?İspanya'nın yemek kültürü ve yerleşim özellikleri nasıldır? İspanya'nın yemek kültürü ve yerleşim özellikleri nasıldır? BAŞKENT: MADRİD Başkent Madrid size tam anlamıyla görsel bir şölen yaşatacak olan bir şehirdir Yapıları, müzeleri, katedralleri ile her zaman ilgi odağı olan bir şehridir Almudena Katedrali: Neogotik tarzda inşa edilen bu kilise, şehrin kurucusuna adanmış dinsel bir yapıdır ![]() Prado Museum: 18 yüzyılda yapılmış olan bu müzede, 7000 adet eser sergilenmektedir Palacio Real: 1734'de inşa edilen bu yapı, İspanyol krallarının konutu olarak kullanıldı En önemli özelliği ise el yazması ve antika kitaplardan oluşan bir kütüphaneye sahip olmasıdır![]() Plaza de Cibeles: Tanrıça Kibele'ye adanmış olan bu meydanın ortasında çok güzel bir çeşme yer alıyor Plaza de la Indipendencia: 0rijinal duvarları ile bugüne kadar kalan iki kapıdan biridir Savaşçı meleklerle süslü kemeri, Madrid'in simgelerinden biri olmuştur Puerta del Sol: Madridlilerin buluşma merkezi sayılan bu yerde ayrıca, Osoy el Madrono'nun heykeli bulunuyor ![]() Askeri Müze, Boğa Güreşi Müzesi, Cason del Buen Retiro, Belediye Müzesi gibi müzeleri görülmeye değer diğer yapılar arasında yer alıyor ![]() Prado Ulusal Müzesi: Dünyanın en zengin sanat yapıtları koleksiyonuna sahip bu müze, 3 000'i aşkın yapıtı içinde barındırıyor![]() Picasso Müzesi: 1881 yılında Malaga'da doğan Picasso 1985-1900 yıllarında Barselona'da yaşamıştır 2 500 den fazla eseri ulusal müzede, sergilenmektedir![]() ŞEHİR: BARSELONA Tarihi binaları, geometrik şekillere sahip olan yapıları ve heykelleri ile Barselona, Avrupa kentlerinden ayıran bir çok özelliğe sahiptir Picasso, Miro, Dali ve Gaudi gibi sanatçıların yıllarca burada yaşamış olması ve yaratıcılıklarını burada ortaya koymaları sonucunda, ortaya böyle bir sanat merkezi çıkmıştır Ama Barselona'yı bu ihtişama kavuşturan Dali ya da Picasso değildir Kent tüm güzelliğini ünlü mimar Antoni Gaudi'ye borçludur Passeig de Gracia Caddesinin aşağısında bulunan La Pedrera apartmanı ve Avrupa'nın en güzel parklarından olan "Güell Parkı" ve "Casa Battlo" binası Barselona’da ki güzelliklerden sadece birkaçıdır![]() Katedraller arasında en ünlü olanı ise; şarkılara konu olan La Sagrada Familia (Kutsal Aile) Katedralidir ![]() Las Ramblas sokağı: Limandan sadece bir kilometre uzakta bu sokak için Barselona’nın kalbi denebilir Bir çok müze, alışveriş mekanı, kafeler, restoranlar yani kısaca hem yeni yerler keşfedebileceğiniz, hem alışveriş yapabileceğiniz, hem de bir kahve molası verebileceğiniz çok güzel bir yer Barselona Limanı: Bu limana binlerce geminin uğraması nedeni ile dünyaya açılan bir köprü gibi düşünülür Dünyaya açılan bu köprünün hemen yanında bulunan, Christopher Columbus Heykeli'de tüm ihtişamı ile sizi beklemektedir![]() ŞEHİR: SEVİLLA Sevilla şehrinin en önemli özelliklerinde bir tanesi bu şehrin tam anlamıyla bir eğlence şehri olmasıdır Gualdaquiviri nehri üzerinde kurulan köprüyü geçince Çingene mahallesine ulaşılıyor Bu mahallede eğlence sokaklarda yaşanıyor Gece hava kararmaya başladığında insanlar sokaklara çıkıp dans etmeye başlıyor Burada gece hayatı oldukça hızlı, eğlenceli ve doğal olması nedeni ile İspanya’ya gelen ziyaretçilerin ilgisini çeken şehirlerden bir tanesidir Flamenko: İspanya’nın yöresel dansı; popüler halk müziği ile çingene ezgilerinin birleşmesinden ortaya çıkan bir müzik, güzel çingene kızlarının hoş kostümleri içinde ayaklarını hafifçe yere vurarak ve el hareketleriyle ortamı ısıtarak yaptıkları bir dans ![]() ![]() Boğa güreşi: M S 16 yüzyılda Roma İmparatorluğunda başlamıştır İnanışlara göre matador, öldürdüğü boğanın kanı ile güçlenip, yeniden doğacağına inanılırdı Şu anda böyle bir inanıştan ziyade, daha çok turistlerin eğlencesi ve kültürel bir faaliyet gibi gözükse de bir eğlence uğruna hayvanların öldürülüyor olması da ayrı bir konu tabii ki! Kırmızı pelerini ile matadorların şovlarını görmek ve çiçek atmak isterseniz Madrid’de boğa güreşleri "Las Ventas" arenasında yapılıyor Bir kaç hafta önceden bilet almanız da yarar var!İspanya'nın yemek kültürü Türk mutfağına çok benzemektedir Tek fark, İspanyol’ların fazla yemek yemeye düşkün olmalarıdır Günde iki defa kahvaltı yapan İspanyollar, akşam yemeklerini ise saat 23:00 civarında yemeği tercih ediyorlar Uykusuz gecelerin kenti, yakıştırmasını sonuna kadar savunmak için olsa gerek![]() İspanyol yemekleri arasında en meşhurları; Paella; safranlı pilav ve/veya deniz mahsulleri, tavuk, sebze ve etle yapılan bir yemektir ![]() Tortilla; bir tür omlet Genellikle patates ve yumurta ile yapılır![]() Tapas; sıcak veya soğuk mezelerden oluşan aperatif yiyeceklere verilen addır Flan; muhallebiye benzeyen fakat daha koyu bir kıvamında olan bir tür tatlı ![]() Rioja; İspanya’nın en meşhur kırmızı şarabı ![]() Zarzuela; balık, midye ve karideslerden oluşan bir yemektir ![]() Ayrıca; Günümüz İspanyol mutfağı, ülkenin coğrafi konumu, zengin tarihi ve çağlar boyunca yaşadığı savaşlar, keşifler, göçler sonucunda oluşmuş zengin bir yemek kültürünü yansıtmaktadır Tarihte İspanya zengin madenleri ve verimli toprakları nedeniyle çeşitli istilalara uğramıştır![]() Önce Fenikeliler ve Yunanlılar gelmiş, daha sonra da Romalılar istila etmiştir Daha sonra Afrika’nın kuzeyinden gelenAraplar kendi yemek adetlerini, pişirme tekniklerini de getirmişler; zengin İspanyol kültürüne İslam dini ve sanatıyla birlikte Orta Doğu yemek kültürünü de katmışlardır ![]() Günümüz İspanyol mutfağı, ülkenin coğrafi konumu, zengin tarihi ve çağlar boyunca yaşadığı savaşlar, keşifler, göçler sonucunda oluşmuş zengin bir yemek kültürünü yansıtmaktadır Tarihte İspanya zengin madenleri ve verimli toprakları nedeniyle çeşitli istilalara uğramıştır![]() Önce Fenikeliler ve Yunanlılar gelmiş, daha sonra da Romalılar istila etmiştir Daha sonra Afrika’nın kuzeyinden gelenAraplar kendi yemek adetlerini, pişirme tekniklerini de getirmişler; zengin İspanyol kültürüne İslam dini ve sanatıyla birlikte Orta Doğu yemek kültürünü de katmışlardır Orta çağdan sonra Osmanlı etkisine giren Akdeniz’de tutunamayan İspanyollar,denizcilikteki üstünlükleri sayesinde Cebelitarık’ı geçerek okyanusa açılmışlar, Amerika kıtasının özellikle orta ve güneyini istila etmişlerdir Bu süreçte, o tarihe kadar Avrupa’da bilinmeyen domates, mısır, patates, kırmızı biber, kabak, çeşitli fasulyetürleri, vanilya ve çikolata gibi ürünleri getirerek Avrupa’ya tanıtmışlardır Böylece İspanyolların yeni dünya arayışları hemAvrupa ürün yelpazesini geliştirmiş, hem de İspanyol yemek kültürünün Orta Amerika ülkelerine taşınmasına neden olmuştur Yemekyeme adetleri:İspanyol yaşam tarzı içinde oluşan İspanyol yemek kültürü, Akdeniz tarzı beslenmeyi en iyi yansıtacak şekilde, sık aralıklarla ancak azar azar yemeğe dayanmaktadır İspanyollar sabahın erken saatlerinde yaptıkları hafif bir kahvaltıyla günebaşlarlar Daha sonra saat 11 de ikinci bir kahvaltı, saat 13 de tapas denen küçük meze ve kanepeler, saat 2-3 arasında öğleyemeği, akşamüstü çay ve bisküvi daha sonra tekrar tapas ve de geç saatlerde bol sohbetli uzun akşamyemekleri ![]() ![]() İspanya’nın Akdeniz iklimi olan yörelerinde narenciye, incir, üzüm ve zeytin bol miktarda yetiştirilir Daha içkısımlarda buğday, sulak arazilerde pirinç ve de kıyılarda çeşitli deniz ürünleri ve balık vardır Bu ürünler toplumun yemek adetlerinibiçimlendirir İspanya alan olarak büyük bir ülkedir Bu sebeple hazırlanan yemekler o bölgenin ürünlerine göre farklılaşır Ama yemekadetleri genellikle ülkenin her yerinde aynıdır Kuzey Batıda yer alan Galiçya bölgesinde et ve balıkla yapılan küçük börekler; Asturiasbölgesinde fabada adı verilen meşhur fasulye yemekleri,; Basque bölgesinde balık çorbası ve çeşitli balık yemekleri; Katalan yöresinde meyvelerle birlikte hazırlanan balık ve et yemekleri İspanyol mutfağını zenginleştiren farklı lezzet ve renkleri yansıtmaktadır İspanyol mutfağı dendiğinde aklımıza önce Paella gelmektedir Valensiya yöresinin bu çok meşhur yemeği neredeyseİspanyol mutfağına damgasını vurmuştur Paella; tavuk eti, balıklar ve deniz ürünleri ile pişirilen son derece lezzetli bir pilavyemeğidir Paella, tarih içinde İspanya’yı işgal etmiş olan Romalılar ve Arapların yemek kültürünü birleştiren bir yemek olaraktanımlanır Gazpacho, geleneksel çorbaİspanyol mutfağında sık sık tüketilen ve bir tür soğuk çorba olan gazpacho, özellikleAndaluciada yaygındır "Islatılmış ekmek" anlamındaki Arapça bir sözcükten türetilen adı, aynı zamanda da tarih boyunca Araplarlaolan etkileşimin bir göstergesidir En sık yapılan gazpacho yemeği domates, sirke, sarmısak, zeytinyağı, ekmek içi, soğan, salatalıkile yeşil biberin pişirilmemiş ve ekmek kırıntılarıyla koyulaştırılmış karışımından oluşur Yağda kızartılmış ekmek parçaları, doğranmış sebze vekatı yumurta ile birlikte servis edilir Andalucia'daki Malaga ilinde yapılan ve oldukça özgün bir tadı olan gazpachonun temelmalzemesi ise bademdir, ayrıca içine üzüm de konurAndalucia (Endülüs) spesiyaliteleri İspanya'nın en kalabalık yöresi olan Andalucia'nın değişik kesimlerinin kendine özgü spesiyaliteleri vardır Örneğin kıyılar boyunca deniz ürünleri çeşitleri, Sevillada paella,Cordobada nefis aromalı gaspacho bunların en bilinenleridir Andalucianın hemen her bölgesinde ise klasik İspanyol içkisisherrynin yanında öğlenleri sandöviç olarak, akşamları ise ördövr olarak sıcaklı soğuklu, irili ufaklı "tapas"lar sunulur Andalucia'nıngüneyinde yer alan Jerez de la Frontcra bölgesi sherrynin anavatanıdır Tüm dünyada severek tüketilen sherrynin dört çeşidi vardır![]() Açık renkli ve sek olanı Fino, koyu ve daha ağdalı olanı Amontilado, hafif tatlı koyu sarı olanı Oloroso, koyu ve tatlı olanı ise Cream ![]() Andalucia mutfağının özellikleriİspanyanın güney bölgesini oluşturan Andalucia (Endülüs), uzun yıllar Arap işgalindekalmasından dolayı, İspanyol mutfağına özgün lezzetler kazandırmış Kuzey Afrika ülkelerinin mutfaklarından da çok etkilenenAndalucia mutfağı, bu etkiden dolayı karbonhidrat ağırlıklı besinlerden oluşurken, aynı zamanda da hem Atlas Okyanusuna hem de Akdenize olan kıyıları sayesinde, deniz ürünleri mutfaklarında büyük yer tutar Buğday, üzüm ve zeytin geleneksel tarım ürünlerinioluşturur Zeytinyağında yapılan kızartmalar; Andalucia mutfağının tüm dünyada Cocina de los fritos "Kızartma yemekler mutfağı"olarak tanınmasını sağlar Akdeniz tipi beslenmenin ana malzemelerini oluşturan yumurta, domates, sarmısak, soğan, zeytin vebiber bu mutfakta da bol bol yer alır Özgün lezzet: Tapasİspanyol yemek adetlerini zenginleştiren, günün belirli saatlerindeatıştırılan Tapa adlı mezeler ve kanepelerdir Bunlar ‘tasca’ adı verilen küçük bar/restoranlarda sunulur Bir bardakşarap veya bira eşliğinde küçük tabaklar içinde küçük porsiyonlarla sunulan tapalar çoğunlukla peynirli, etli, yumurtalı sebzeli yemeklerden yapılır İspanyollar mahalledeki tascalarda dostlarıyla buluşur ve bu lezzetli ürünlerin yiyip sohbet ederler Tapas,Andalucianın çerez ve antre olarak servis edilen özgün lezzetidir Aperitif saatlerinde, özellikle akşamları barlarda ve lükslokantalarda içkiyle birlikte yenmesi adettir Adı "tepa", yani "kapak"tan gelir Çünkü eskiden İspanyollar sherrye sinekkaçmaması için bardakların üzerlerini "tapas" adını verdikleri ekmek dilimleriyle kapatırlar, alkolü boş mideye içmemek için de bu tapasları yerlermiş Bu adet zaman içinde bir kültüre dönüşmüş ve tapasların yüzlerce çeşidi oluşmuş Günümüzde mini öğün olarak turistleresunulan tapaslar, çeşitlerine bağlı olarak kimi zaman akşam yemeği yerine de geçer Ve kırmızı biberle tatlandırılmış jambon kübleri,fasulye piyazı, omlet, sosta pişmiş deniz ürünleri, böbrek sote, kızarmış karides, siyah zeytin, ton balığı, karnabahar salatası, kalamar, biber dolması, acılı salyangoz, mantarlı tavuk gibi yiyeceklerle servis edilir Bu yiyecekler küçük toprak kaplardasunulur ve elden ele geçirilerek elle veya kürdanla alınıp tapas eşliğinde yenir Bu mönüye çoğu zaman da şarap eşlik eder Akdenizmutfağının simgesi olan Zetinyağı İspanya’da da hemen hemen her yemekte ve salatada kullanılır Bal, badem, yumurtasarısı gibi ürünlerle hazırlanan İspanyol tatlıları uzun yıllar bu yörelerde yaşamış olan Arap yemek renkli ve çeşitli lezzetleri barındıran İspanyol mutfağı gerçekten denemeye değer Fırsatını bulanlara afiyet kültürünün etkilerini yansıtır Son derece
|
|
|
|