Dünyanın Kendi Ekseni Etrafında Ve Dünyanın Güneş Etrafında Dönmesi Sonucu Ne Olur?

Dünyanın Kendi Ekseni Etrafında Ve Dünyanın Güneş Etrafında Dönmesi Sonucu Ne Olur?
Dünyanın Kendi Ekseni Etrafında Ve Dünyanın Güneş Etrafında Dönmesi Sonucu Ne Olur?

Dünya'nın Hareketleri

Dünya'nın Günlük (Eksen) Hareketi

Dünya batı-doğu doğrultusunda kendi ekseni etrafında hızla dönerek 24 saatte günlük hareketini tamamlar Bu harekete eksen hareketi de denir

Dünyanın küresel şekli dönüş hızında farklılaşmalara neden olur Ekvatorda hız 1670 km/saat olur iken kutuplara gidildikçe hız azalır Kutup noktalarında sıfır olur Bunun sonucunda;

- Güneşin doğma ve batma anı ekvatordan kutuplara uzar
- Aynı boylam üzerindeki tüm noktalarda yerel saat aynı olur

Günlük Hareketin Sonuçları

1 Gece ve gündüzler oluşur
2 Yerel saat farkları ortaya çıkar
3 Doğu ve batı yönleri ortaya çıkar
4 Dünya üzerinde herhangi bir yer, güneş ışınlarını gün içinde farklı açılarla alır
5 Günlük sıcaklık ve basınç farklarının oluşması

Bunun sonucunda da:
- Mekanik çözülme artar
- Meltem rüzgarları oluşur

6 Sürekli rüzgarların yönlerinde sapmalar olur
7 30° ve 60° enlemlerinde dinamik basınç kuşakları oluşur
8 Okyanus akıntılarında sapma ve halkalar oluşur
9 Aynı enlem üzerinde, Güneş farklı zamanlarda doğup batar

Dünya'nın Yıllık (Yörünge) Hareketi

Dünyanın yörüngesi elips şeklindedir ve gün çevresindeki bu yörüngede 365 gün 6 saatte turunu tamamlar

Güneş bu elipsin büyük çapı üzerinde ve odaklardan birinde yer alır Bu yüzden Dünya Güneşe bazen yaklaşır (Günberi: 3 Ocak) bazen de uzaklaşır (Günöte: 4 Temmuz)

Bu uzaklaşma ve yaklaşma mevsimlerin oluşumunu etkileyecek kadar önemli değildir Sadece kuzey ve güney yarıküreler arasındaki mevsim sürelerinin farklı olmasına neden olur Mevsimler Güneş ışınlarının düşme açısıyla ilgilidir Bu açının değişmesinin nedeni ise Dünyanın Ekseni ile yörünge düzlemi (Ekliptik) arasındaki açıdır (66°33') Ekvator düzlemi ile Ekvator yörünge düzlemi arasındaki açı da buna bağlı olarak oluşur (23°27')Eksen Eğikliğinin Sonuçları:

1 Mevsimler oluşur
2 Güneş ışınlarının düşme açısı zaman içerisinde değişir
3 Gece - gündüz süreleri değişir
4 Güneş ışınlarının dik geldiği kesimlerin yıl içinde değişmesi ve Dönencelerin oluşması
5 Kutup dairelerinin enlem dereceleri oluşur
6 Aynı boylam üzerindeki noktalarda Güneş'in doğuş ve batış saatleri değişir
7 Kutup noktaları ile daireleri arasında sürekli gece ve gündüzler yaşanır
8 Kuzey ve Güney Yarım kürelerde farklı mevsimler yaşanır
9 Muson rüzgarları oluşur
10 Ekvatordan kutuplara gidildikçe gece-gündüz süreleri arasındaki farkın artması

21 Haziran (Yaz Gündönümü)

Bu tarihte aşağıdaki şekilde de gösterildiği gibi Güneş ışınları Kuzey Yarım Kürede Yengeç Dönencesine dik (90°) açı ile gelirse Aydınlanma çemberi kutup dairelerine teğet geçer

21 Haziranda Kuzey Yarımkürede yaşanan olaylar aşağıda verilmiştir Güney yarım kürede bu sıralama olayların tam tersi yaşanır

Kuzey Yarım Kürede;
1 Yaz mevsimi başlar
2 Kuzey Kutup Dairesi ile Kuzey Kutbu arasında gündüzler 24 saatten fazladır
3 En uzun gündüz ve kısa gece yaşanır
4 Türkiye'de saat 12oo 'de cisimlerin yıl içerisindeki en kısa gölgesi oluşur
5 Yengeç dönencesinde saat 12 oo 'de cisimlerin yıl içindeki en kısa gölgesi oluşur
6 Bu tarihten sonra gündüzler kısalır; geceler uzamaya başlar

21 Aralık (Kış Gündönümü)

Bu tarihten aşağıdaki şekilde de gösterildiği gibi Güneş ışınları Güney Yarımkürede Oğlak Dönencesine dik gelir ve aydınlanma çemberi kutup dairelerine teğet geçer

21 Aralık Kuzey yarım kürede yaşanan olaylar aşağıda verilmiştir Güney Yarımkürede bu sırada bu dolayların tam tersi yaşanır

Kuzey Yarımkürede;
1 Kış mevsimi başlar
2 En uzun gece, en kısa gündüz yaşanır
3 Türkiye'de saat 12oo'de cisimlerin yıl içerisindeki en uzun gölgesi oluşur
4 Kuzey Kutup dairesi ile Kuzey kutbu arasındaki enlemlerde gece süresi 24 saatten fazladır
5 Yengeç dönencesinde saat 12oo de cisimlerin yıl içindeki en uzun gölgesi oluşur
6 Bu tarihten sonra geceler kısalmaya gündüzler uzamaya başlar

21 Mart - 23 Eylül

(Ekinoks = Gece, gündüz eşitliği) Bu tarihlerden güneş ışınları Ekvator'a dik gelir ve Aydınlanma Çemberi kutup noktalarından geçer

Kuzey Yarımkürede 21 Mart ilkbahar, 23 Eylül sonbaharın başlangıcıdır Güney Yarımkürede ise, 21 Martta sonbahar 23 Eylülde ilkbahar başlar ve şu olaylar yaşanır

1 Güneş tam doğudan doğup tam batıdan batar
2 Aynı boylam üzerindeki noktalarda güneş sadece ekinoks günlerinde aynı anda doğar ve batar (12 saat ara ile)
3 Her iki kutup noktasında da Güneş görülür
4 Gel-git genliği en fazladır
5 Ekvator'da cisimlerin gölge boyu sıfır olur
6 Türkiye'de saat 12oo 'de oluş gölge boyu cismin boyuna en yakındır

Dünya kendi ekseni etrafında dönerken "Gece-Gündüz", güneşin etrafında dönerken "Mevsimler" oluşur

Dünya kendi çevresinde (23 saat, 56 dakika, 4091 saniye) ve güneş çevresinde (365 gün, 6 saat, 48 dakika) hareket eder Günlük ve yıllık hareketlerine bağlı olarak gece, gündüz, mevsimler, kayaçların oluşması ve diğer canlılık ve biyolojik olaylar gerçekleşir Mevsimlerin oluşmasında etken ise 23 derecelik eksen eğikliğidir
Hareketleri : Sürekli olarak hareket eden dünyanın iki çeşit hareketi vardır Bu hareketlerden birisi kendi ekseni etrafında olur ve batıdan doğuya doğrudur Bu dönmesini 24 saatte tamamlar Dünyanın kendi ekseni etrafındaki bu dönmesi ile birlikte olan ikinci hareketi ,güneş etrafındadır Güneş etrafında dünya, elips şeklinde çok geniş bir yörünge üzerindeki hareketini de 365 1/4 günde, yani bir yılda tamamlar Dünyanın kendi ekseni etrafındaki ve güneş etrafındaki bu iki hareketi, iki önemli olaya sebep verir Kendi ekseni etrafında dönmesi ile gece ve gündüz, güneşin etrafında dönmesi ile mevsimler meydana gelir Dünyanın yüzeyi : Dünyanın yüzölçümü 509200000 kilometrekaredir Bunun % 70 denizler 360600000 kilometrekare, % 39,u karalar ,148600000 kilometrekare dir Kuzey kutup çevresinde karalarla çevrilmiş bir deniz, Güney Kutup çevresinde denizlerle kuşatılmış bir kara parçası vardır



Çok eskiden insanlar gökyüzündeki Güneş ve Ay’ın, Dünyanın çevresinde döndüğüne inanılırdı Günümüzde ise Dünya’nın, Güneş’in etrafında döndüğünü biliyoruz Dünya aynı zamanda sürekli olarak kendi etrafında da dönmektedir

Bir el feneri Güneş olarak düşünülürse, önüne konulan topun bir tarafı aydınlanırken, diğer tarafı karanlık kalır

Bu durumda sizce gündüz nasıl geceye, gece nasıl gündüze dönüşür?

Dünya’mızın kendi ekseni etrafında dönmesiyle ( gece ve gündüz oluşur )

Dünya’nın, kendi etrafındaki dönüş hareketinin yönü batıdan doğuya doğrudur
Dünya’nın kendi etrafındaki bir tam dönüşünü tamamladığı süreye bir gün adı verilir
Bir günlük süre içinde bir kez gündüz, bir kez gece olur
Dünya’nın ışık alan bölümlerinde gündüz, ışık almayan bölümlerinde ise gece yaşanır
Gece ve gündüzden oluşan bir günlük süre, Dünya’nın kendi etrafındaki bir tam dönüş hareketinin tamamlandığı doğa olayıdır
Saat ise insanların, Dünya’nın bu hareketini tamamladığı bir günlük süreyi, 24 zaman dilimine ayırmasıyla oluşturduğu bir zaman süresidir
İnsanlar bir günlük süreyi 24 saat kabul etmişlerdir
Tarih boyunca insanlar, zamanı gittikçe daha küçük parçalara bölüp ölçmüşlerdir Zamanı günlere bölmek tarlalarda çalışanlar ve avcılar için önemliydi Sonraları, fabrikada çalışanlar için ücretlerini belirlemede saatler ön plana çıkmıştır Günümüzde ise bilim adamları, dakika, saniye ve daha küçük zaman dilimleri kullanmaktadır Tüm bu ölçüler, dönemin şartlarına göre değişim göstermektedir Saat, dakika, saniye ve diğer ölçüler, insanlar tarafından şartlara göre belirlenmiştir