Yeryüzündeki Elemetler Ve Bu Elementlerin Özellikleri

Yeryüzündeki Elemetler ve Bu Elementlerin Özellikleri
Yeryüzündeki Elemetler ve Bu Elementlerin Özellikleri
YERYÜZÜNDEKİ ELEMENTLER

Çevremizde en bol bulunan element oksijendir
Yerkabuğunun hemen hemen %50 sini oluşturur
Bazı elementlere ,örneğin fransiyuma çok ender rastlanır
Bolluk açısından oksijenden sonra gelen elementin hangisi olduğu çoğu kişi için şaşırtıcıdır
Bu,silikondurTitanyum onuncu sıradadır
Elementlerin dünyamızın yapısındaki miktar olarak çokluğu bizi nasıl etkiler?
Herşeyden önce bolluk sıralaması onları tanımamızı gerektirmez
Elbette kimyager ve eczacı gibi meslekten olmayan kişilerden bahsediyorum
Hatta onları kullanıyor olmamız bile adlarını duymamız açısından önemli değildir
En az bildiğimiz elementlerden birçoğu ,daha iyi bildiklerimizden daha boldur
Örneğin dünyamızda bakırdan çok seryum vardır
Lantan miktarı, kobalt ve nitrojenden daha çoktur
Bir şaşırtıcı saptama daha:Hemen herkes kalayı duymuştur
Ama praseodim,samaryum,gadolimyum gibilerden daha azdır
Elementlerin bolluğu ile onların keşfedilme tarihi arasında bir ilgi olmayabilir
Aliminyum miktar açısından dördüncüdür
Çevremizdeki her maddenin onda biri kadardırAma keşfedilmesi 19yydır
En ilginç olgu ise element bolluğunun,onların önemi ile ilgisiz oluşudur
Karbon ,miktar olarak 15 sıradadır ve yerkabuğunun sadece %0,05 ini oluşturur
Ancak yaş** için olmazsa olmaz diyebileceğimiz derecede önemlidir
Karbon atomu diğer atomlarla kolayca birleşebilirCanlıların protein ve DNA yapımında yer alır
Ancak yaşamsal açıdan son derece bağımlı olduğumuz karbonun sayısı yapımızda çok değildir
İnsan vucudundaki her 200 atomdan 126 tanesi hidrojen,51 tanesi oksijendir
Karbon sayısı ise sadece 19 tanedirBu 200 atomun geri kalan 3 tanesini nitrojen teşkil eder
İsmini sıraladığım elementlerin dışında kalan diğer elementler yaş**ın doğuşu için gerekli değildir
Buna rağmen hayatın devamı açısından son derece önemlidirler
Örneğin hemoglobin üretmek için mutlaka demir lazımdırVeya kobalt, B12 vitamini için gereklidir
Molibden,manganez,vanadyum gibi elementler enzimlerimizin işlemesini sağlarlar
Ama bu üçünün kendi içimizde varolduğunu kaç kişi farkında?
Hidrojen,oksijen ve karbon vucudumuzu oluşturan başlıca elementlerdir
Diğerleri de az miktarlarda olmasına rağmen yaşantımız için vazgeçilmez önemdedirler
Bu elementler yapımızda yer aldıkları gibi onları hayatımız boyunca doğadan sağlarız
Gerekli olmadığı halde birçok element vucudumuza girer
Ancak onları zararsız hale getirecek özelliklerimiz vardır
Genel olarak bakarsak yaşamamız için gereken element miktarının çok olmadığını görürüz
Selenyum çok önemlidirAma gereken dozun üstündeki miktar öldürücüdür
Canlı organizmaların,kendilerine gereken maddeleri hangi oranda alacağı evrim ile belirlenmiştir
Aynı şekilde yararsız olan yabancı maddelere karşı direnç te gelişim sürecinde kazanılmıştır
Bu direncin seviyesi, çevrelerindeki element çokluğu ile ilgilidir
Başka bir ifade ile,canlılar gerekli ve gereksiz elementlerle iç içe yaşar
Ama evrimsel birikimleri ile metebolizmaları yaşamsal ayrımı gerçekleştirir
Elementlerin birbirleri ile birleştiklerinde bize garip gelen özellikleri vardır
Hem oksijen hem de hidrojen ateşe karşı duyarlıdır
Oksijenin bizzat kendisi yanıcı değildir,sadece başka maddelerin yanmasını kolaylaştırır
Hidrojen gaz halinde iken son derece yanıcıdır
Ama bir araya geldiklerinde ortaya çıkan özellik tam tersidir
Ayrı ayrı yanma olayını tetikleyen bu iki element uygun oranda birleştiklerinde ateşi söndürür
Sodyum kararsız bir elementtirKlor ise oldukça toksiktir,yani bünyede zehirlenme etkisi yapar
Su içerisine az miktarda bile saf sodyum atılırsa kuvvetli bir patlama olur
Klor az yoğunlukta kullanılır ise mikroorganizmaları yok eder
Ama yoğunluğun artması bizim için çok tehlikelidir
Nitekim yüzme havuzlarına mikrop öldürücü olarak atılan klor çok seyreltilmiş haldedir
Buna rağmen onun varlığını hissederiz
Ayrı ayrı bize zararlı olan bu iki element bir araya gelince ilginç bir oluşum gerçekleşir:
Sodyum klorürYani yemeklerimize kattığımız sofra tuzu
Bir element doğal yollardan bünyemize girmiyorsa ona karşı direnç sistemimiz yoktur
Şöyle de ifade edebiliriz:
Yaşantımız için doğrudan veya dolaylı ilgisi olmayan maddeler bizim için zararlıdır
Örneğin kurşun insan açısından zehirlidirZira onu zararsız hale getirecek savunmamız yoktur
Civa ve plütonyum da böyledir