Marmara Bölgesi

'''Marmara Bölgesi''', Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir Balkan Yarımadası ile Anadolu arasında köprü niteliği ile Avrupa ve Asya'yı birbirine bağladığı söylenebilir Yaklaşık 67000 km2 lik bir yüzölçüme sahip olup Türkiye'nin %8,5'una karşı gelir



Marmara Bölgesi'nin illeri


Marmara Bölgesi, Balkan Yarımadası ile BALKAN YARIMADASI Akdeniz'de yer alan üç büyük yarımadanın en doğuda bulunanı Balkan Yarımadası;Kuzeyde Tuna'nın aşağı kesimleri ve Sana Irmağı, doğuda Karadeniz, güneydoğuda Ege Denizi, güneyde Akdeniz, güneybatıda İon Denizi ve batıda Adriye Denizi ile çevrilidir Yüzölçümü yaklaşık 505000 km2dir

Bölgeyi kaplayan, sık ormanlarla kaplı sıradağlar manasına yarımadaya Balkan ismi verilmiştirYarımadayı kaplayan dağlar doğuda enlemesine, batıda boylamasına uza


Anadolu arasında bir geçiş alanı oluşturur Anadolu kelimesi Yunanca güneşin doğduğu yer anlamına gelen “Anatoli”dan doğmuştur Romalılar, kendi topraklarına göre doğuda kaldığından buraya doğu toprağı anlamında Thema Anadolia demişlerdir Anadolu isminin bir bölge adı olması ise Selçukluların Anadoluya gelmesiyle başladı


Avrupa ve Avrasya olarak bilinen eski dünya kıtasının batısındaki büyük yarımada olan Avrupa, Sami dillerde Erep (yahut Irib) Güneşin Battığı taraf anlamına gelir Fenikelilerden Yunanlılara geçen bu ad, Yunanca'da Europa olmuş ve Ege Denizi'ne göre batıda bulunan ülkelere bu ad verilmiştir


Asya bu bölgede birbirine bağlanır Yaklaşık 67000 km2lik yüzölçümüyle Türkiye yüzölçümünün %8,5'ini kaplar Adını bütünüyle toprakları içinde kalan ve boğazlar aracılığıyla Dünyanın en büyük kıtası Doğuda Pasifik Okyanusu, kuzeyde Kuzey Buz Denizi, güneyde Hint Okyanusu, batıda Avrupa kıtası ile çevrilidir Avrupa kıtası ile olan sınırı kesin tespit edilmiş değildir Eskiden Don Nehri, Asya ile Avrupa arasında sınır olarak kabul edilirdi Daha sonra Ural Dağları sınır olarak kabul edilmeye başlandı


Karadeniz ve Karadeniz, Türkiye'nin kuzeyinde bulunan denizdir Karadeniz'i çevreleyen ülkeler Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Rusya, Ukrayna ve Gürcistan'dır

Karadeniz, İstanbul Boğazı ile Marmara Denizi'ne, oradan da Çanakkale Boğazı ile Ege Denizi'ne bağlanır


Ege Denizi'ne açılan aynı adlı iç denizden alır Ege kıyıları açığında yer alan Ege Denizi, 41'-35' kuzey enlemleriyle 23'-27'/28' doğu boylamları arasında yer alır Kuzeyden güneye yaklaşık 660km uzanır; genişliği kuzeyde 270, ortada 150, güneyde ise 400km kadardır Balkan yarımadasının doğu bölümü ile Anadolu arasında yer alan deniz Çanakkale Boğazı aracılığıyla Marmara Denizi’ne ve Karadeniz’e bağlanan Ege Denizi’i yüzölçümü 214000km2’dir


Bozcaada ve Bozcaada' ya tarihin ilk dönemlerinde Lefkofris denilirmiş Bu adın nereden geldiği hakkında çok fazla bilgimiz yoktur Daha sonra adaya Tenedos denilmiştir Bu ad mitolojiden gelmektedir


Gökçeada (İmroz) da Marmara Bölgesi alanına girmektedir

Marmara Bölgesi doğuda bkz Gökçeada, Çanakkale


Karadeniz Bölgesi ve İsmini Karadeniz'den alan bölge, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanır Büyüklük bakımından bölgelerimiz arasında 3 sırada yer alır Doğu-batı genişliği en fazla olan bölgemizdir Bu sebeple doğusu ile batısı arasında yerel saat farkı en fazla olan bölgemizdir


İç Anadolu Bölgesi, güneyde İÇ ANADOLU BÖLGESİ Orta Anadolu adıyla da bilinen ve Doğu Anadolu Bölgesinden sonra 2 büyük coğrafi bölgemiz olan İç Anadolu'nun yüzölçümünün genişliğine oranla nüfusu fazla değildir Marmara Bölgesi'den iki kat geniş olan bu bölgede Marmara Bölgesi kadar nüfus yaşar Anadolu’nun çeşitli bölgeleri arasındaki yollar İç Anadolu’dan geçtiği için bu bölge eski yerleşme alanı olmuş ticaret yolları üzerinde yer alan yörelerde, yerleşme alanları büyüyerek büyük kentler haline dönüşmüştür


Ege Bölgesi, kuzeybatıda da 85000km2 dolayındaki yüzölçümüyle Türkiye topraklarının yaklaşık %11’ini kaplayan, kuzeyde Marmara Bölgesi’ne, doğuda İç Anadolu Bölgesi’ne, güneydoğuda Akdeniz Bölgesi’ne komşu olan bölgemiz batıda da Ege Denizi’yle çevrilidir (adını komşu olduğu denizden alır) Marmara Bölgesi’yle olan sınırı batıda Baba Burnu’ndan başlayarak Edremit Körfezi’nin kuzeyinde yükselen Kaz Dağı’na uzanır İç Anadolu Bölgesi’yle olan sı


Yunanistan ve Yunanistan Cumhuriyeti Balkan Yarımadasının güneyinde, kuzeyden Arnavutluk, Makedonya ve Bulgaristan, Doğudan Türkiye, güneydoğudan Ege Denizi, güneyden Akdeniz ve batıdan Adriyatik Denizi ile çevrili ülke Başkenti Atina olan ülkenin nüfusu 10665989 kişidir Resmi dili Yunanca, dini Hıristiyanlık (İslamiyet, Batı Trakya) ve para birimi Euro'dur


Bulgaristan ile çevrilidir Diğer bölgelerde olduğu gibi, Marmara Bölgesi'nin sınırları da her yerde il sınırlarına uymaz Bulgaristan (Bulgarca: България, Bılgariya), Güneydoğu Avrupa'da, Balkan Yarımadası'nda ülke Batıda Sırbistan ve Makedonya Cumhuriyeti, doğuda Karadeniz, kuzeyde Romanya, güneyde Yunanistan ve Türkiye ile çevrilidir


Edirne, Edirne Marmara Bölgesinin Trakya kısmında yer alır Sınır kapısı, 'Bursa'nın oğlu, İstanbul'un babası' olarak vasıflandırılan ve Osmanlı Devletinin ikinci başkenti ve 'müze şehir' Edirne'nin doğusunda Kırklareli ve Tekirdağ, güneydoğusunda Çanakkale, batısında Yunanistan, kuzeybatısında Bulgaristan, güneyinde ise Ege Denizi bulunmaktadır


Kırklareli, Kırklareli Türkiye'nin Trakya bölümünde yer alan il Batı sınırımızdaki Kırklareli, Marmara bölgesinin Istranca ve Ergene bölümleri üzerinde bulunmaktadır Trakya’nın en büyük ili olup, İstanbul, Karadeniz, Tekirdağ, Edirne ve Bulgaristan ile çevrilidir 41° 14’ ve 42° 00’ kuzey enlemleri ile 28°53’ ve 26°13’ doğu boylamları arasında yer alır Trafik numarası 39’dur


Tekirdağ, Tekirdağ Marmara bölgesinin Ergene kısmında kalan il İl toprakları 40° 36’ ve 41° 31’ kuzey enlemleriyle 26° 43’ ile 28° 08’ doğu boylamları arasında yer alır Doğudan İstanbul, kuzeyden Kırklareli, batıdan Çanakkale illeri ve güneyden Marmara Deniziyle çevrilidir Kuzeydoğuda Karadeniz'e çok küçük bir kıyısı vardır Trafik numarası 59’dur


İstanbul, İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34 sırada yer alır Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur


Kocaeli ve KocaeliMarmara bölgesinde, İzmit Körfezinin güney ve kuzeyinde yer alan il Kuzeyinde Karadeniz, batıda İstanbul, doğuda Sakarya, güneyde Bursa ile çevrilidir Toprakları 29°22’ ve 30°21’ doğu boylamları ile 40°30’ ve 41°13’ kuzey enlemleri arasında yer alır Trafik numarası 41’dirİsminin kökeni

Osmanlı Devleti İzmit ve civârını Orhan Gazi zamanında 1337 yılı

Yalova illeri bütünüyle bölge sınırları içindedir Yalova yöresi, Türkler'den önce Roma - Doğu Roma (Bizans)'ya, daha önce de Bitinya'ya bağlıydı Bitinya'yla ilgili Bizans arşivlerinin hemen hemen tamamının kaybolmuş olması, bu bölgenin Osmanlı fethi öncesindeki durumunun bilinmesini zorlaştırmaktadır Ancak, Bizans kaynaklarının suskunluğu, arkeolojik araştırmalar ve bazı 15 yüzyıl Osmanlı kaynaklarıyla bir noktaya kadar giderilebilmektedir


Sakarya,


Bilecik, Bilecik, Osmanlı Devletinin temellerinin atıldığı, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Batı Karadeniz bölgelerinin kesiştiği bir kavşak noktasında bulunan bir ildir 39°39' ve 40°31' kuzey enlemleriyle 29°43' ve 30°40' doğu boylamları arasında bulunan Bilecik; Sakarya, Bolu, Eskişehir, Kütahya ve Bursa arasında yer alır


Bursa, Bursa Osmanlı Devletinin bir ara başkentliğini yapan, evliyalar diyarı, tarihî abideler şehri, tabiî güzellikleri ve binlerce senedir bilinen şifalı kaplıcaları ile dünyaca isim yapan il


Balıkesir ve Balıkesir Marmara Denizi ve Ege Denizi sahilinde bulunan, turizm bakımından gelişmiş, Türkiye'nin önemli illerinden biri Kaplıcaları, yeraltı ve yer üstü suları bakımından zengin, üçte biri ormanlık, Türkiye'nin zeytin ambarı olan ili; Marmara Denizi, Bursa, Kütahya, Manisa, İzmir, Ege Denizi ve Çanakkale arasında yer almaktadır 39°04' ile 40°40' kuzey enlemleri


Çanakkale illerinin bazı toprakları ise Ege ve Karadeniz Bölgelerinin sınırları içinde yer alır


Turkiye'nin coğrafi bölgeleri


Çanakkale Çanakkale Boğazı'nın iki kıyısında (Avrupa ve Asya üzerinde) yer alan il 25°35’ ve 27°45’ doğu boylamları ile 39°30’ ve 40°45’ kuzey enlemleri arasında yer alır Edirne, Tekirdağ, Balıkesir, Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir İl trafik kodu 17’dir


İstanbul, Tekirdağ,İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34 sırada yer alır Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur


Edirne, Edirne Marmara Bölgesinin Trakya kısmında yer alır Sınır kapısı, 'Bursa'nın oğlu, İstanbul'un babası' olarak vasıflandırılan ve Osmanlı Devletinin ikinci başkenti ve 'müze şehir' Edirne'nin doğusunda Kırklareli ve Tekirdağ, güneydoğusunda Çanakkale, batısında Yunanistan, kuzeybatısında Bulgaristan, güneyinde ise Ege Denizi bulunmaktadır

Kırklareli, Kırklareli Türkiye'nin Trakya bölümünde yer alan il Batı sınırımızdaki Kırklareli, Marmara bölgesinin Istranca ve Ergene bölümleri üzerinde bulunmaktadır Trakya’nın en büyük ili olup, İstanbul, Karadeniz, Tekirdağ, Edirne ve Bulgaristan ile çevrilidir 41° 14’ ve 42° 00’ kuzey enlemleri ile 28°53’ ve 26°13’ doğu boylamları arasında yer alır Trafik numarası 39’dur


Yalova, Yalova yöresi, Türkler'den önce Roma - Doğu Roma (Bizans)'ya, daha önce de Bitinya'ya bağlıydı Bitinya'yla ilgili Bizans arşivlerinin hemen hemen tamamının kaybolmuş olması, bu bölgenin Osmanlı fethi öncesindeki durumunun bilinmesini zorlaştırmaktadır Ancak, Bizans kaynaklarının suskunluğu, arkeolojik araştırmalar ve bazı 15 yüzyıl Osmanlı kaynaklarıyla bir noktaya kadar giderilebilmektedir


İzmit tamamen bölge sınırları içinde;


Sakarya ve


Bilecik'in Bilecik, Osmanlı Devletinin temellerinin atıldığı, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Batı Karadeniz bölgelerinin kesiştiği bir kavşak noktasında bulunan bir ildir 39°39' ve 40°31' kuzey enlemleriyle 29°43' ve 30°40' doğu boylamları arasında bulunan Bilecik; Sakarya, Bolu, Eskişehir, Kütahya ve Bursa arasında yer alır


Karadeniz Bölgesi'nde oprakları olup; İsmini Karadeniz'den alan bölge, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanır Büyüklük bakımından bölgelerimiz arasında 3 sırada yer alır Doğu-batı genişliği en fazla olan bölgemizdir Bu sebeple doğusu ile batısı arasında yerel saat farkı en fazla olan bölgemizdir

Bursa ve Bursa Osmanlı Devletinin bir ara başkentliğini yapan, evliyalar diyarı, tarihî abideler şehri, tabiî güzellikleri ve binlerce senedir bilinen şifalı kaplıcaları ile dünyaca isim yapan il

Balıkesir'in Balıkesir Marmara Denizi ve Ege Denizi sahilinde bulunan, turizm bakımından gelişmiş, Türkiye'nin önemli illerinden biri Kaplıcaları, yeraltı ve yer üstü suları bakımından zengin, üçte biri ormanlık, Türkiye'nin zeytin ambarı olan ili; Marmara Denizi, Bursa, Kütahya, Manisa, İzmir, Ege Denizi ve Çanakkale arasında yer almaktadır 39°04' ile 40°40' kuzey enlemleri

Ege Bölgesi'nde de toprakları vardır Çanakkale ilinin topraklarının çok büyük bir bölümü Marmara Bölgesi içinde olup sadece Edremit KörfeziEge Bölgesi sınırları içinde kalır

İl merkezleri baz alındığında Marmara Bölgesinde yer alan iller şunlardır

: İstanbul : Edirne : Kırklareli : Tekirdağ : Çanakkale : Kocaeli : Yalova : Sakarya : Bilecik : Bursa : Balıkesir :Kısmen Düzce de Marmara'da yer alır

çevresindeki yerleşim yerleri
Marmara Denizi uydu görüntüsü


Marmara Bölgesi'nin halkı geçimini sanayi, ticaret, turizm ve tarımdan sağlar Türkiye'nin başlıca sanayi bölgesidir Bölgedeki en gelişmiş sanayi alanı İstanbul-Bursa-İzmit eksenidir İlkçağ'dan beri önemli bir ticaret merkezi olan ve kıtalararası ulaşım yolları üzerinde bulunan İstanbul, bölgeye ülke çapında bir üstünlük sağlar Bölgenin diğer yörelerinde de yaygın sanayi faaliyetlerine rastlanır Üretilen başlıca sanayi malları arasında işlenmiş gıda, dokuma, hazır giyim, çimento, kağıt, petrokimya ürünleri, beyaz eşya, gemi ve yat sayılabilir

Bölgede aynı zamanda tarım da çeşitlenmiştir Ekili alanların yaklaşık yarısı buğday tarlalarından oluşur Buğday üretimini, şekerpancarı, mısır ve ayçiçeği üretimi izler Türkiye'nin ayçiçeği üretiminin yaklaşık %73'ünü, mısır üretiminin yaklaşık %30'unu gerçekleştiren bölgenin sebze ve meyve üretimi de önemli bir miktarı bulur Mısır üretiminde Karadeniz Bölgesi'nden sonra ikinci sırada yer alan bölge, zeytin üretiminde de Ege Bölgesini izler Sofralık Gemlik zeytinleri ünlüdür Bağcılık konusunda da gelişmiş olan bölgede, Tekirdağ, Şarköy, Mürefte, Avşa ve Bozcaada üzüm ve şaraplarıyla tanınır

Avrupa'nın güneydoğusunda yer alan Marmara Bölgesi, dünyanın en güzel manzaralarına, önemli mimarlık ve sanat eserlerine sahiptir Marmara Denizi'ndeki adalar, yarımadalar ve koylar, bölgedeki dağlar ve ormanlar ile kentlerde tarih ve doğa içiçedir Birçok büyük uygarlığın doğduğu ve gelişip kök saldığı bu bölge, iki kıta arasında geçiş yapan kavimlerin göç yollarını oluşturmuştur Bu ka vimlerin ve bölgeye yerleşen ulusların bıraktıkları izlere adım başında rastlamak mümkündür Eşsiz doğal ve tarihi değerlere sahip olan bölgede turizm de çok gelişmiştir Her yıl bölgeye önemli sayıda turist gelmektedir Bölge Türk turizminin ülke genelinde finans, yatırım, eğitim ve operasyon merkezidir

Coğrafi Konumu


Marmara Bölgesi


Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır Ülke yüz ölçümünün %8,5'i ile altıncı büyük bölgemizdir Yaklaşık olarak 66000 km² alan kaplar Karadeniz, Marmara ve Ege olmak üzere üç denize komşudur İstanbul ve Çanakkale boğazları bu bölgede yer alır Hem Asya, hem de Avrupa kıtasında yer alır

Marmara Bölgesi Türkiye'nin kuzeybatı topraklarındaki, Asya ve AvrupaKaradeniz ve Ege Denizi'ne açılan aynı adlı iç denizden alır Ege sahilleri açıklarındaki BozcaadaGökçeada ( İmroz) da Marmara Bölgesi içindedir 11 ili kapsayan, coğrafî bölgedir Marmara Bölgesi içinde yer alan iller şöyledir;

Marmara Denizi'ne Kıyısı Bulunan İller

Kıtaları üzerinde toprakları olan, adını, boğazlar aracılığıyla ve İstanbul
Tekirdağ
Çanakkale
Balıkesir
Bursa
Yalova
İzmit

Marmara Denizi'ne Kıyısı Bulunmayan İller

Kırklareli
Edirne
Sakarya
Bilecik (Bilecik'in hiçbir denize kıyısı yoktur)


Bölgenin ve aynı zamanda Türkiye'nin en büyük şehri İstanbul


Bölge, Türkiye'nin Avrupa'ya açılan kapısıdır Edirne, Yunanistan ve Bulgaristan ile, Kırklareli ise Bulgaristan ile sınırdır Marmara Bölgesi'nin, yine bölge bazında olan 3 komşusu vardır Güneyde Ege Bölgesi, doğuda Karadeniz Bölgesiİç Anadolu Bölgesi karadan bölgeyi kuşatmıştır Bölgenin adını aldığı Marmara Denizi haricinde;

İstanbul,Tekirdağ, Kırklareli, İzmit ve Sakarya illeri aracılığı ile Karadeniz'e; Çanakkale, Edirne ve Balıkesir illeri aracılığı ile de Ege Denizi'ne kıyısı vardır

ve güneydoğuda Yeryüzü Şekilleri

Türkiye'nin ortalama yükseltisi en az olan bölgesidir Marmara Bölgesi'nin en önemli yükseltisini, güneyde Samanlı Dağları, Trakya kesiminde Karadeniz boyunca uzanan Yıldız Dağları ve güneydeki Uludağ oluşturur Bu dağlar orta yükseltidedir Bölgenin en yüksek dağı ise 2543 metre ile Uludağ'dır Bölgenin en önemli düzlükleri ise Trakya'daki Ergene Havzası, Anadolu yakasındaki Sakarya ve Bursa ovaları ile güneydeki geniş plato alanlarıdır

Yer şekillerinin sade olması nedeniyle ulaşım kolaydır Güney Marmara kıyıları girintili - çıkıntılıdır Erdek, Bandırma, Gemlik ve İzmit körfezleri önemli girintilerdir

Kapıdağ Yarımadası tombolo özelliği gösterir

Kuzey kıyıları dik yalıyarlardan (falezler) meydana geldiği için bu kıyılarda fazla girinti – çıkıntı yoktur Boğazlar, eski akarsu yataklarının daha sonra sular altında kalması ile oluşmuş ria tipi kıyı özelliği gösterir

Adaları

Bölgeye bağlı 21 ada vardır Adaların çoğunda yerleşim vardır Ege Denizi'nde bulunan Gökçeada ve Bozcaada da Marmara Bölgesi sınınrları içindedir Karadeniz'e kıyısı olan Kefken Adası bölgenin sınırları içinde bulunur

Bursa iline bağlı ada

# İmralı Adası

Balıkesir iline bağlı adalar

# Marmara Adası # Avşa adası # Ekinlik Adası # Eşek Adası # MamaliadaPaşalimanı Adası # Kuş Adası # Yerada

# Dağlar

Marmara Bölgesi'nde Yıldız dağları, Biga dağları, Kapıdağ, Uludağ, Samanlı dağ, Domaniç Dağı, Koru dağ, Işıklar dağı, Armutçuk dağı, Kazdağı , Elmacık dağ'ları bulunmaktadırBunların en büyüğü Bursa'daki Uludağ'dır Yüksekliği 2543 metredir

Akarsu ve Gölleri

Sakarya'nın aşağı kesimi, Meriç nehri, Susurluk ırmağı, başlıca akarsuları oluştururlar Bölgenin yükseltisinin az olması, akarsuların akış hızını azaltır Bu nedenle bölge akarsularının enerji potansiyeli azdır Ayrıca akarsuların yatak derinliklerinin azlığı ve yüzey şekillerinin elverişli olmaması, baraj yapımını zorlaştırır Bu nedenle Marmara Bölgesi'nin, hidroelektrik

Bölge genelinde, küçük ölçekli olmalarına rağmen sık bir akarsu ağı vardır Sakarya, Ergene, Susurluk, Meriç ve Biga Çayı bölgedeki başlıca akarsulardır Bölge'de irili ufaklı bir çok doğal ve yapay göl bulunur Büyükçekmece Gölü, Küçükçekmece Gölü, Durusu Gölü, İznik Gölü, Sapanca Gölü, Ulubat Gölü ve Manyas Gölü, açık havası olan tatlı su gölleridir Bunların haricinde özellikle Güney Marmara Bölümü'nde Biga Yarımadası üzerinde sulama amaçlı birçok baraj gölü ve gölet bulunur

Marmara Bölgesi'nin Anadolu yakasında yer alan akarsuları kıyıda delta oluşturamaz ÇünküDöküldükleri yerlerde kıyı akıntıları fazladır

Yatak eğimlerinin az olmasına bağlı olarak taşıdıkları alüvyonların büyük bir bölümünü alçak kıyı ovalarında bırakmışlardır

Bölgedeki Ulubat, İznik ve Sapanca gölleri tektonik kökenlidir Büyük ve Küçük Çekmece ve Durusu ( Terkos) gölleri ise kıyı set gölüne örnektir

üretimindeki payı azdırİklim ve Bitki Örtüsü

Marmara Bölgesi ikliminin en önemli özelliği bir geçiş iklimi karakteri göstermesidir Bölgeye ortalama 600 - 700 mm yağış düşmektedir Yıllık ortalama sıcaklığı ise 15-16 °C dir

Marmara Bölgesi'nin iklimini söylerken, tek bir iklim adı ile başlıklandırmak doğru olmaz, Marmara Bölgesinde hüküm süren iklim Karadeniz İklimi, Karasal İklim ile Akdeniz İklimi arasında bir geçiş evresidir Bölgede yıllık yağış 500 - 1000 mm arasındadır En çok yağış kış mevsiminde Aralık, Ocak, Şubat aylarında düşer En kurak aylar ise Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarıdır Karlı ve donlu günlerin sayısı kıyı kesimlerde en azdır İç kesimlere gidildikçe karasallık etkisi artar Ege ve Marmara denizi kıyılarında makiler, güney Marmara sahillerinde ise zeytinlikler bulunur Makiler 200m yüksekliğe kadar baskın bitki örtüsüdür Ergene Havzası'nda bozkırlar oluşmuşsa da bölgenin tamamında yaygınlık göstermez Yükseltinin olduğu yerlerde, özellikle Trakya'da ormanlara rastlanır

Hava sıcaklığının 0°C nin altında geçtiği gün sayısı çok kısadır Marmara Bölgesi'nin yıllık sıcaklık değerleri: ortalama 14 -16oC, en sıcak ay ortalaması: 23-25oC, en soğuk ay ortalaması: 5-6oC'dir Yıllık yağış miktarı 600-700 mm civarındadır Marmara bölgesinde hâkim rüzgârlar genelde Kuzey ve Kuzeydoğu yönlerinden eser

Trakya'da karasal iklim özellikleri görülür Yıldız Dağları Karadeniz'in nemli havasının iç kısımlara girmesini engeller Balkanlar üzerinden gelen nemli hava kütlesi, nemini Balkan Dağları'nda bıraktığından, Trakya'ya nemden yoksun ve kuru olarak eserler

Balkanlar'dan gelen hava kütleleri Marmara Denizi üzerinden geçerken nem alır Bu nemi Güney Marmara kıyılarına taşır Dolayısıyla Güney Marmara'nın denizel iklime sahip olmasını sağlar

Yıldız Dağları'nın Karadeniz kıyılarına bakan bölümü hariç Trakya'nın tabii bitki örtüsü bozkırdır

Kocaeli platosunda bozulmuş Karadeniz iklimi görülür Yazlar Karadeniz iklimine göre daha sıcak, kışlar daha soğuktur Yazlar yağışlı olmakla beraber, maksimum yağış kışın düşer Bölgede Karadeniz kıyıları boyunca ormanlar görülür

Güney Marmara'da kışların ılık geçmesi zeytin yetiştirilen alanların yaygınlaşmasını sağlamış, yazların sıcak ve kurak geçmesi pamuk tarımını kolaylaştırmıştır

Bol yağış alan yerler ormanlarla kaplı iken, yağış miktarının azaldığı yerlerde stepler görülür Kuzey Marmara'da ormanlar, Trakya'da stepler, Güney Marmara'da ise maki bitki örtüsü yaygındır

Marmara Bölgesi Türkiye ormanlarının % 13'üne sahiptir Bölgeler arasında orman oranı bakımından 4 sırada yer alır

Nüfus ve Yerleşme


Harita bölgenin doğusu ve İzmit


Bölge küçük olmasına karşın nüfusu en fazla olan bölgemizdir Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üstündedir

Marmara Bölgesi'nin nüfusu 17,5 milyondan fazladır Kilometrekareye 250 kişiden daha fazla insan düşer Nüfusun yarısından fazlası İstanbul il sınırları içersinde bulunur Aşağıda iller ve nüfusları verilmiştir İstanbul = 12533989
Bursa = 2106654
Kocaeli = 1203335
Balıkesir = 1076347
Sakarya = 746060
Tekirdağ = 626549
Çanakkale = 464975
Edirne = 402606
Kırklareli = 328461
Bilecik = 194326
Yalova = 168593

Bazı ilçe nüfusları: Kağıthane 345239
Tuzla 525500
Gebze 253000
Bandırma 99000
İnegöl 91000
Çorlu 142000
Lüleburgaz 79000
Körfez 82000
Gölcük 56000
Gemlik 64000

Kent nüfusu en fazla olan bölgemizdir Nüfusun özellikle yoğunluk kazandığı yer Çatalca - Kocaeli Bölümü'dür Sanayi sektöründe çalışan nüfusun en fazla olduğu bölgemizdir Diğer bölgelerden en fazla göç alan bölgemizdir

Bursa, tarım, sanayi ve turizmin geliştiği ülkemizin beşinci büyük kenti konumundadır Adapazarı, gelişmiş sanayisi ve verimli tarım alanlarıyla yoğun nüfusludur Balıkesir, Çanakkale, Edirne ve Tekirdağ orta nüfuslu kentlerdir Bölgede en seyrek nüfuslu bölüm Yıldız dağları bölümüdür Sebebi; yer şekillerinin engebeli olmasıdır

Tarım

Türkiye'de bölge yüzölçümüne göre, ekili - dikili alanın en fazla olduğu bölge Marmara Bölgesi'dir Buna yol açan faktör, arazinin fazla engebeli olmaması, düzlüklerin geniş yer kaplaması ve makineli tarımın yaygın olmasıdır Bölgede tarımın gelişmesinde ulaşım kolaylığı, sulamanın yaygınlığı, tüketici nüfusun fazla olması rol oynar

Bölgede aynı anda, üç değişik iklim tipinin görülmesi, tarım ürün çeşidini artırmıştır

Marmara Bölgesi'nde ekili dikili alanların oranının fazla olmasına karşın, bölgenin nüfusunun fazla olması diğer bölgelerden de tarım ürünü almasına neden olur

Bölgede yetiştirilen başlıca tarım ürünleri

Zeytin : Bölgenin özellikle Akdeniz iklimi etkisi altındaki güney kıyılarında yetiştirilir Özellikle Gemlik zeytinleri ülkemizin en kaliteli sofralık zeytinlerini oluşturur

Pamuk : Bölgede yaz yağışlarının azaldığı güney kesimde özellikle Balıkesir yöresinde yetiştirilir

Tütün : Bölgenin çeşitli yörelerinde üretimi yapılmakla beraber, kaliteli tütünler Adapazarı ovasında yetiştirilir

Ayçiçeği : Türkiye'de en yoğun olarak bu bölgede yetiştirilir Özellikle Trakya'nın iç kısımlarında Ergene Havzası 'nda yetiştirilmektedir

Şeker pancarı : Şeker fabrikalarının bulunduğu Alpullu, Adapazarı ve Susurluk çevresinde sulanabilen alanlarda üretilir

Buğday : Bölgenin hemen hemen her tarafında yetiştirilir Çeşitli endüstri bitkileri ile (özellikle şekerpancarı) nöbetleşe ekilirBölgeye düşen ortalama yağışın yeterli olmasından dolayı sulanamayan, topraklarda da ekimi yapılmaktadır

Pirinç : Ülkemiz pirincinin yarıdan fazlası bu bölgeden elde edilir Özellikle Ergene ve Meriç ırmağı çevresinde yetiştirilmektedir

Mısır: Özellikle Doğu Marmara ve Trakya'da yetiştirilmektedir

Bölgede çeşitli tarım ürünleri yetiştirilmesine hatta bazı ürünlerde önde olmasına karşın, diğer bölgelerden ürün alır Çünkü göçlerle nüfusu hızla artmakta, üretim yetersiz kalmaktadır

Meyvecilik: Bölgede meyvecilik çok gelişmiştir Özellikle Bursa çevresinde çilek, elma , armut, kiraz, şeftali ve kestane üretimi oldukça fazladır

Hayvancılık

Bölgede hayvancılık büyük ölçüde şeklindedir Ahır hayvancılığının gelişmesinde, tüketici nüfusun fazlalığı ve pazarlama sorununun çözülmüş olması gösterilebilir Bununla beraber bölgede yer şekillerinin ve iklim şartlarının elverişliliği de etkilidir Bölgede makineli tarımın yaygın olması mera ve otlakların daralmasına yol açmıştır

Bölgede ahır hayvancılığının yanında mera hayvancılığı da yaygındır Yıldız Dağları çevresi ile Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale dolayında mera hayvancılığı yaygındır

İstanbul ve çevresinde Bursa , Gemlik, Bilecik çevresinde ipekböcekçiliği yapılmaktadır Ayrıca özellikle boğazlarda balıkçılık yoğun olarak yapılmaktadır Balıklar mevsime göre sıcak denizlerden soğuk denizlere, soğuk denizlerden sıcak denizlere göçerler Bu göçlerin yapıldığı boğazlar balıkçılığa elverişli alanları oluşturur

Sanayi

Ekonomik yönden en gelişmiş bölgemizdir Sanayi kesiminde çalışan işçilerin yarıya yakını, sanayi ürünlerinin üçte birinden fazlası bu bölgeden elde edilir Sanayinin en çok geliştiği bölgedir

Bölgede Sanayinin Gelişmesinde; • Hammadde temininin kolay olması, • Hinterlandının geniş olması, • Ulaşım kolaylığı, • İşgücünün fazla olması, • Pazarlama kolaylıkları, • Tüketici nüfusun fazla olması, etkili olan faktörlerdir

Türkiye'de üretilen enerjinin 1/3'ü Marmara Bölgesi'nde tüketilir Ülkemizin en büyük sanayi kuşağı bu bölgede İstanbul - Adapazarı arasında bulunmaktadır Bu hat üzerinde çok çeşitli iş kolları yer alır Türkiye'nin en gelişmiş ve işlek limanı, İstanbul limanıdır

Bölge Türkiye ekonomisine ticaret, ulaşım, turizm ve sanayi faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerle büyük katkı sağlar En fazla vergi veren bölgemizdir

Yeraltı Kaynakları

Mermer :Marmara Adası ve Bilecik'te kaliteli mermer yatakları vardır

Bor mineralleri:Balıkesir (Bigadiç, Susurluk) Bursa arasında çıkarılmaktadır

Linyit Çanakkale ve çevresinde çıkarılır

Doğalgaz: Kırklareli (Hamitabat) çevresinde gaz çıkarılır

Turizm

Doğal güzellikleri ve tarihsel değerleri ile İstanbul, Bursa, Marmara kıyıları önemli turistik merkezlerdirÖzellikle Güney Marmara kıyılarında yaz turizmi gelişmiştir

Uludağ, yalnızca bölgenin değil, ülkemizin de en önemli kış turizmi alanıdır Marmara Bölgesi, turizmden en çok gelir elde eden bölgedir (%48)

Bölümleri


Marmara Bölgesi'nin bölümleri


Adapazarı Ovası'nın doğusundan başlayarak, Silivri'ye kadar devam eder Marmara Bölgesi'nin kuzeydoğu topraklarını kapsayan bu bölüm İstanbul Boğazı ile ikiye bölünür Doğudaki kısım Kocaeli Yarımadası ve Adapazarı Ovası, batıdaki kısım ise Çatalca Yarımadası'dır Bölüm akarsular ile parçalanmış olup, yer yer tepeliklere sahiptir Ortalama 150 - 200 metre yükseklik gösteren bu tepeler plato özelliği taşır

Bölümün Karadeniz kıyılarını bakan taraflarında ormanlar görülürken, Marmara Denizi kıyısında bitki örtüsü yerini maki ve zeytinliklere bırakır Bölümde toprakları bulunan İstanbul, Kocaeli ve Sakarya illerinin üçünde de kuzayde yerleşim seyrektir Nüfus yoğunluğu daha ılıman iklime sahip olan, güneydedir Kuzeydeki en önemli yerleşim merkezi Şile'dir Buna karşılık güneyde en önemli yerleşim birimleri, İzmit, Gölcük ve İstanbul'dur şeker pancarı, zeytin, sebze üretimi ve tahıl çeşitleridir Silivri ve Çatalca ilçelerinde önemli ölçüde hayvansal gıda üretilir Tereyağı, peynir ve yoğurt bunların başlıcalarıdır

Çatalca ilçesindeki ocaklardan çıkarılan grafit işlenmesi için İstanbul'a gönderilir Durusu Gölü çevresinde çıkarılan linyit İstanbul'da yakacak ihtiyacı için kullanılır

Bölümün böylesine gelişmesinin sebebi Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan Boğaz Köprülerinin bu bölüm içinde İstanbul ilinde olmasıdır İstanbul ticaret, sanayi, bankacılık, kültür, sanat, medya, ulaşım, tekstil, kimya, dericilik, kundura, ilaç, cam, besin ve turizm bakımından Türkiye'nin merkezidir Tüm bu sunduğu imkânlar dahilinde İstanbul uzun yıllar durmak bilmez bir göç dalgası ile karşı karşıya kalmış ve bugün Türkiye'nin toplam nüfusunun 8/1'nin bünyesinde bulundurur Aldığı nüfus ile hızla büyüyen İstanbul ili yaşayanlara yeterli altyapı ve konut sunamamaktadır ve plânsızca büyümektedir Devlete ve özel sektörün çabalarıyla şehirde kentsel dönüşüm seferberliği başlatışmış, gecekondulaşmanın yerini toplukonutlar ile çözme yoluna gidilmiştir Günümüzde İzmit, Adapazarı ve Gölcük, İstanbul'un hemen arkasında hızla büyümektedir İstanbul ve Adapazarı arası büyük bir sanayi sahasıdır Buralarda devlete ve özel sektöre ait birçok tersane, çimento, beyaz eşya fabrikaları, alüminyum ve petrokimya tesisleri bulunur Gölcük ilçesi bir donanma üssü ve askerî araçların yapıldığı bir sanayi merkezidir

Yıldız Dağları Bölümü

Bölüm Karadeniz'in kuzeyinde Karadeniz'e paralel uzanan Yıldız Dağları'nı ve çevresini içine alır Ortalama yükseltisi 800 m civarındadır Karadeniz ikliminin etkisiyle bölümde daha çok yayvan yapraklı ormanlar yaygındır

yıldız Dağları Bölümü, Marmara Bölgesi'nin kuzeybatısını oluşturur İsmini alanın büyük bir alanını kaplayan Yıldız Dağları'ndan alır Batıda, BulgaristanDurusu Gölü'ne kadar uzanır Yıldız Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarında Karadeniz iklimi etkilidr Doğal bitki örtüsü makilik olup, yaklaşık 150 metre yükseklikten sonra ormanlar başlamaktadır Yıldız Dağları'nın batı kısımları plâto özelliği taşır, ve bu alandaki verimli tarım arazilerinde buğday, ayçiçeği, şeker pancarı ve mısırKırklareli, Vize, Pınarhisar ve Saray'dır Sanayi bakımından en önemli tesis Pınarhisar'daki çimento fabrikasıdır Nüfus yoğunluğu en az bölümdür

Bölüm, Marmara'nın diğer bölümlerine göre işlek ulaşım yollarından uzakta yer alır Bundan dolayı bölgenin en seyrek nüfuslu bölümüdürBölümde ormancılık faaliyeti yapılır Bunun dışında küçükbaş hayvancılık görülür Dağ eteklerinde ahır hayvancılığı ve tarım yapılmaktadır Ancak, tarım yapılan yerler sınırlıdır Tarım, Yıldız Dağları'nın güney eteklerindeki plâtoluk alanlarda yapılmaktadır

Yerleşim merkezleri İstanbul'a doğru uzanan yolların üzerine kurulmuştur

Ekonomimize en büyük katkısı hayvancılık ve ormancılıktır

sınırından, doğuda tarımı yapılır Küçükbaş hayvancılık oldukça gelişmiştir ve buna bağlı olarak bölümde birçok mandıra ve peynir imalâthanesi vardır Bölümdeki başlıca yerleşim merkezleri, Ergene Bölümü

Bu bölümde özellikle kışın Balkanlar'dan gelen soğuk hava kütlelerinin etkisiyle kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kurak olan karasal iklim şartları yaşanır Bundan dolayı tabii bitki örtüsü bozkırdır

Ergene Bölümü, adını içinealan bu bölüm Yıldız Dağları ile Koru DağlarıTekirdağ ve Edirne illerinin bütünü ile Kırklareli'nin yarıya yakınını ve Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinin çok küçük bir alanını kapsar

Marmara Bölgesi'nin, en soğuk, en az yağış alan, bitki örtüsünün en cılız olduğu yer Ergene Bölümüdür Genel bitki örtüsü bozkırlardır Bölümde yetiştirilen başlıca ürünler; buğday, mısır, çeltik, şeker pancarı, ayçiçeği, susam ve patatestir Bağcılık ve ayçiçeği üretimi çok gelişmiş olduğundan, buna bağlı olarak da alkollü içecek ve yağ sanayii gelişmiştir En önemli yerleşim merkezleri,Uzunköprü,Meriç, Babaeski, Lüleburgaz, Çorlu, Çerkezköy, Malkara, Keşan, Edirne, Tekirdağ ve İpsala'dır HamitabatTrakya Birlik'e bağlı ayçiçeği

Ekili - dikili alanların en fazla olduğu bölümlerden biridir Verimli topraklara sahip olması nedeniyle bir çok tarım ürünü bu bölümde yetiştirilir Bunların başında ayçiçeği, pirinç, şekerpancarı ve buğday gelir Özellikle ayçiçeğinin en fazla üretildiği bölümdür

Ahır hayvancılığı gelişmiştir

Türkiye'yi Avrupa'ya bağlayan kara ve demir yolları, bu bölümde yer alan Edirne'den Avrupa'ya açılır

arasında kalmış bölümü kapsar beldesinde çıkarılan doğalgazdan elektrik üretilir fabrikaları bölüm ekonomisini önemli ölçüde canlandırmıştırGüney Marmara Bölümü

Bölgenin en yüksek yeri olan Uludağ bu bölümde yer alır

Güney Marmara Bölümü yeryüzü şekilleri bakımından Marmara Bölgesi'nin en fazla çeşitlilik gösterdiği bölümdür Plâtolar, ovalar, göller, akarsular, körfezler bölümün başlıca yer şekilleridir Saros Körfezi ile İzmit Körfezi'nin güneyinde kalan, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Yalova, Bilecik illeri ile, İzmitSakarya illerinin bir kısmını kapsayan alandır Bölümdeki ovalarda buğday, ayçiçeği, tekirdağ şeker pancarı ekimi ile dutluklar ve meyve bahçeleri vardır Küçükbaş hayvancılık çok gelişmiştir Bursa yöresinde ipek böcekçiliği yapılır Gelibolu ve Kapıdağ yarımadaları ile Çanakkale ilinin genelini kapsayan Biga Yarımadası nüfusun en seyrek olduğu yerlerdir Buralarda engebe fazladır Çanakkale Boğazı, Gelibolu Yarımadası ile Biga Yarımadası'nı birbirinden ayırır

Bölüm akarsu, göl, körfez ve adalar yönünden oldukça zengindir Bölgenin en önemli akarsuyu Susurluk Çayı'nın vadisi Marmara Denizi'nin ılıman havasının iç kesimlere ulaşmasını sağlar Biga Çayı ile Gönen Çayı diğer önemli akarsulardır İznik, Ulubat ve Kuş Gölü bu bölümde bulunur Bunlar içinde Kuş Gölü dünyaca üne sahip bir millî parktır

Bölümün en önemli yerleşim birimi Bursa'dır Bir süre Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapmış Bursa, tarihî, doğal ve ekonomik ve kültürel yönden gelişmiş bir turizm şehridir Diğer önemli yerleşim merkezleri Balıkesir, Çanakkale, Erdek, Gemlik, Karacabey, Mustafakemâlpaşa, Bandırma, Biga, Gönen'dir Art bölgesin gelişmiş olması, bölümünde gelişmesine sağlamıştır Bursa, Bandırma, Balıkesir, Çanakkale, Yalova ve Bilecik'te gıda sanayiinde, Balıkesir'de şeker ve kâğıt sanayiinde, Bursa'da tekstil, otomotiv ve konserve sanayiinde Bandırma'da kimya sanayiinde gelişmiştir

Çanakkale'ye bağlı Biga ve Çan ilçelerinde hâlâ faal olan linyit ocakları mevcuttur Bandırma limanı bölge için çok önemlidir İstanbul - BandırmaGönen'de kaplıca turizmi, Susurlukta bor çıkarımı, Bilecik ve Marmara Adası'nda ise mermercilik yapılmaktadır

Bölümde, özellikle kıyı şeridinde Akdeniz iklimi görülür Buna bağlı olarak karakteristik bitki örtüsü makidir

Bölümdeki eğimli arazilerde ve kıyı kesimde zeytin yetiştiriciliği yaygındır İç kısımlarda ise şekerpancarı, tütün, ayçiçeği, pamuk gibi tarım ürünleri yetiştirilir

İpekböcekçiliğinin en fazla geliştiği bölümümüzdür

Bölümde nüfus, Bursa çevresi gibi verimli ovalarda toplanırken, bölümün batı kesiminin dağlık ve engebeli olmasından dolayı nüfus yoğunluğu azalmıştır

Bölümün en büyük şehri Bursa'dır Bursa, sanayi şehri olmakla birlikte aynı zamanda tarım ve turizm şehridir Yünlü, pamuklu ve ipekli dokumacılık gelişmiştir Oto montaj ve konservecilik gelişen diğer sanayi kollarıdır

Bölümde ayrıca seramik (Çanakkale), suni ipek (Gemlik), suni gübre (Bandırma) fabrikaları yer alır

ve arasında arabalı feribot taşımacılığı yapılır Çatalca - Kocaeli Bölümü


Kocaeli


Bölüm, Anadolu'yu Trakya'ya bağlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluşur Bu bölüm, aşınarak düzleşmiş platolardan meydana gelmiştir

Akdeniz ikliminin etkisi hakimdir Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır

Marmara Bölgesi'nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür Sanayileşmeye bağlı olarak

İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır

Bölümde, tarım daha çok Aşağı Sakarya Ovası'nda yapılır Bu bölümde ayçiçeği, mısır, tütün, şekerpancarı gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır

Ekonomik faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir

Bölümün (Aynı zamanda bölgenin ve Türkiye'nin) en büyük şehri İstanbul'dur Her türlü sanayi kolunun bulunduğu iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoğun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir

Bölümün diğer bir sanayi şehri olan İzmit'te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeşitli sanayi kolları gelişmiştir

Bölgedeki millî parklar

# Truva Millî Parkı ( Çanakkale) # Kazdağı Millî Parkı( Balıkesir) # Gala GölüEdirne) # Uludağ Millî Parkı ( Bursa) #(Manyas-Kuş Cenneti)Milli Parkı (Balıkesir)
Millî Parkı (