Yetiskinligin Tanimlanmasi

etiskinligin Tanimlanmasi
Yetiskin (adult) sözcügü Latince büyümek (adolescere) fiilinin
geçmis zaman ortacindan türemistir, dolayisiyla "yetiskin" bir kisi
"büyümüs" bir kisi sayilir Buradaki tanim sorunu, yetiskinin sadece
fiziksel özellikler bakimindan degil, psikolojik özellikler bakimindan
da dikkate alinmasi gereginden dogmaktadir Yetiskin kisinin fiziksel
ve psikolojik bakimdan olgunlasmis oldugu varsayilir Oysa fiziksel
olgunlasmayi ölçmek güçtür, psikolojik olgunlasmayi tanimlamak bile
güçtür, çünkü birtakim psikolojik süreçler yaslilik yillarina dek gelismeyi
sürdürmektedir Fiziksel ve psikolojik olgunlasmayi ölçme güçlügü
nedeniyle birçok gelisimci sorunu atlamis ve sadece yas düzeyine
dayali bir tanimi benimsemistir Oysa yas ve yas sinirlari konusunda
da bir anlasmanin oldugu söylenemez

Birçok toplumda yetiskinligin baslangici, ögrenim yasamini bitirmis,
tam-zamanli bir ise girmis ve evlenmis olmakla tanimlanmaktadir
Bununla birlikte, bir yetiskin olmak toplumun farkli kesimleri için
çok farkli bir konudur Üstelik yetiskinligin kendisi de toplumdaki
farkli yas gruplari için farkli anlamlara gelir Yetiskinlik bir tek degil
birçok yasanti içerdigi için herkesin yetiskinlik anlayisi önemli ölçüde
farklilasir Halkin yetiskinlik konusundaki duygulari, tutumlari ve
inançlari toplum içinde yetiskin olan bireylerin oranindan da etkilenir
Günümüzde gençlige yönelik vurgulamanin çesitli kosullar düzeldikçe
gelecekte yetiskinlige yönelecegi beklenebilir
Öte yandan, yetiskinligin yaslilikla, biyolojik ve toplumsal degisimle
bir tutulmasi da ortak bir yönelimdir "Biyolojik yaslanma", insan
organizmasinin yapi ve isleyisinin zaman içindeki degisimlerine
dayanir "Toplumsal yaslanma" ise, bir bireyin zaman içinde rolleri
üstlenmesindeki ve terketmesindeki degisimlere dayanir Bir birey,
dogumdan ölüme, hem toplum tarafindan düzenlenmis evrelerden,
hem de biyolojik evrelerden geçer Dolayisiyla, bireyin yasam döngüsü
geçis noktalariyla isaretlenmistir Toplumun gözünde yas, yasam
süresindeki belirli noktalarla baglantili bir davranis beklentileri dizisidir
Toplum, degisik yaslarda olunacak ve yapilacak uygun seyleri tanimlar,
buna "yas normlari" adi verilir Örnegin bir erkek ya da kadin
için "en uygun" evlenme, okulu bitirme, çocuk sahibi olma, emekliye
ayrilma yasini toplum belirler Bireyler kisisel isteklerini (kendi

içsellesmis yas normlarini) toplumun yas normlarina uydurmaya yönelirler
Yas normlari bir role iliskin "resmi" kurallarla düzenlendikleri
zaman çok açiktirlar Örnegin, seçimlerde oy verme yasi, emekliye
ayrilma yasi böyledir Yas normlari degisik yaslara uygun roller konusundaki
beklentiler açisindan ise "gayriresmi" olurlar; kisilerin bazi etkinlikler
için "çok genç", "çok yasli", "tam yasinda" oldugunu söylemek g
gibi "Yasina göre davran!" uyarisi yasam beklentilerinin çogunu etkiler