Trafik Stresini Yenin!

Birçok hastalığa davetiye çıkaran ve sıkışık trafikte

doruğa çıkabilen stres, kontrol altına alınabiliyorBunun için

öncelikle derin bir nefes almak sonra da hareketli müzik dinlemek

yeterli Memorial Hastanesi’nden Uzman Psikolog Dr Aslıhan Tokgöz

Tozlu, sıkışık trafikte stres kontrolü ile ilgili bilgi verdi

Sıkışık trafikte araç içindekilere neler yapmalarını önerirsiniz?

• Klasik müzik dinlemek sakinleştiricilik açısından

çok önemli Ancak trafikte canlı ve eğlenceli müzik dinlenmesi daha

doğrudur

• Yavaş ve derin nefes alarak gevşemeyi sağlamak(Diyafram nefesi almak)

• İçinde bulunduğumuz durum için algılamamızı değiştirmek

• Trafiği olumsuz adlandırmaktansa, daha nötr hale

getirmek Örneğin; Kahrolası trafik yerine, ‘trafik benim günlük

yaşantımın bir parçası, işime gidip gelebilmek için bu trafiği

yaşamalıyım’ şeklinde düşünmek, daha yatıştırıcı olabilir

• Dikkatimizi daha olumlu ve zevkli şeylere çevirmek

Örneğin; radyoda zevkinize göre bir program belirlemek (tartışma

programları gibi) ve günlük olarak takip etmek veya arabada

yanımızdakiler ile ilginç, dikkat çekici konular üzerinde sohbet etmek

olabilir

Stres anında yiyecek ve içeceklerin yararı olabilir mi?

Stres anında ağız kuruluğu yaşanabileceğinden eğer

arabada su bulundurulursa iyi olur Bununla birlikte yemesi kolay

(meyve gibi) yiyecekler, dikkat dağıtmak ve var olan açlığı kısa süreli

bastırmak adına iyi olabilir Ancak bu işlemin araç kullanmaya engel

olmayacak şekilde yapılması gerekir

Otomatik vitesin psikolojik açıdan olumlu bir

etkisi olabilir mi? Trafik sıkışıklığında sürekli vites değiştirmek

zorunda kalmak, vücut ağrılarına neden olduğundan stresi tetikleyebilir

mi?

Otomatik vitesli araç kullanmak, manuel vitese göre

daha kolay ve stres anında rahatlatıcı bir etki sağlayabilir Ancak

stres sırasında performans düşeceğinden, aracın otomatik vitesli olması

hata yapılmayacağı anlamına gelmez Bu yüzden sürücüler, stres

durumlarında daha dikkatli olmaya çalışmalıdır

Trafik canavarı olarak tabir ettiğimiz

sürücüler, sürekli emniyet şeridini kullananlar ve kuralları ihlal

edenler hakkında neler söylenebilir? Bu da bir stres nedeni?

Gerektiği yerlerde sinyal kullanmamak, işaretlere

boşvermek ve emniyet şeritlerini kullanmak gibi trafik kurallarına

bilerek uymamanın nedenleri bazen unutkanlık ve acemilik dışında, bu

kişilerin ve toplumun psikolojik özeliklerinde aranmalıdır Bu tür

davranışları genellikle psikolojik sorunu olan insanlar sergiler Bu

kişilerin benlik anlayışlarında sorun vardır Mesela ‘aşağılık

kompleksi’ olan kişiler trafikte kurallara uymadıkları zaman

kendilerini trafik kurallarına uyan kişilerden daha üstün görürler ve

böylelikle komplekslerini bastırmış olurlar Bununla birlikte trafikte

başka bir sürücü tarafından geçilmeyi hakaret sayarlar Yaptıkları

çılgınca sollamalar, “varoluşlarını araba kullanarak göstermeleri”

şeklinde adlandırılabilir Çünkü bu kişiler genelde kendilerini

başarıları, kariyerleri ve gelişmişlikleriyle kanıtlayamamış kişilerdir

Kurallara uymayı saflık olarak değerlendiriyorlar

Kurnazlık yapıp insanları dolandırmanın geçerli bir

ahlak kuralı olduğunu düşünenlerin sayısı maalesef az değildir Bu

kişiler için trafik kurallarına uymak saflık ya da enayilik olarak

değerlendirilmektedir Yine aynı şekilde bu kuralları bile bile

çiğnemek onlarda “ben akıllıyım, kurnazım, kurallara uyacak kadar enayi

değilim ve istediğim zaman üçkağıtçılık yapabilirim”gibi duygularını

tatmin etmektedir

Saatler süren trafik yolculukları psikolojiyi nasıl etkiler?

Sıkışık trafik günümüzde en önemli stres

kaynaklarından biri olarak değerlendirilebilir Ancak stresin hem

fiziksel hem de psikolojik sağlığımız üzerinde olumsuz etkilerinin

olduğunuda biliyoruz Araştırmalar fiziksel ve psikolojik sağlık

problemlerinin % 80-85 nin bir şekilde stres ile bağlantısının olduğunu

göstermektedir Bu yüzden günlük yaşantımızın hangi bölümünde olursa

olsun stresi kontrol edebilmek genel sağlığımız için yararlı olacaktır

ve trafik stresi de buna dahildir Ayrıca sıkışık durumlarda psikolojik

sorunlar yaşayan (örneğin panik atak hastaları) kişiler daha fazla

zorlanabileceklerinden bu konuda bilişsel, duygusal ve davranışsal

olarak ne yapılması konusunda profesyonel yardım almalıdırlar

Araç içindeki çocuklar trafikten nasıl etkilenir?

Araç içindeki çocuklar trafikten daha olumsuz

etkilenebilirler Özellikle de açlık, susuzluk ve sıkılma gibi sorunlar

yaşayabilirler Bu yüzden anne-babalar su ve yiyeceğin yanında

çocukların dikkatlerini oyuncaklar veya oyunlar yolu ile trafikten

almalıdırlar