Yaprak Dökümü Reşat Nuri Güntekin

1KİTABIN ÖZETİ :


Suriye’de, Anadolu’da yirmi beş yıl çalışmış, işine son verilmiş Ali Rıza Bey karısı, üç kızı ve bir oğluyla birlikte İstanbul’da geçim zorlukları içinde yaşamaktadır Eski bir öğrencisi olan Muzaffer Bey müdürü olduğu şirkette Ali Rıza Bey’e bir iş sağlarsa da, o, Muzaffer Bey’in bazı davranışlarını ahlak ilkeleriyle bağdaştıramadığı için bu işi bırakır

Ali Rıza Bey’in oğlu Şevket, bir bankaya memur olarak girer Bu, aile için yeni bir ümit kapısıdır Çok geçmez Şevket evlenir Ali Rıza Bey’in gelini eğlenmeye, giyinmeye çok düşkün birisidir Ali Rıza Bey’in kızları Leyla ve Necla da yeni geline uyunca evde üst üste partiler verilmeye, eğlenceler düzenlenmeye başlanır Bütün bunlar aileyi ekonomik sıkıntıya sokar

Ali Rıza Bey’in büyük kızı Fikret, kendini kurtarmak için, bile bile, birkaç çocuklu dul bir adamla evlenir, Adapazan’na gider Aile ağacından ilk yaprak kopmuştur Şevket, bankadan zimmetine geçirdiği paralar yüzünden hapse girer Bu, ikinci yaprağın kopuşudur

Ali Rıza Bey, evini satar, daha küçük bir ev alır, oraya taşınırlar Necla da evlenmiştir, fakat zengin diye evlendiği Suriyelinin birkaç karılı olduğu anlaşılır; bu, üçüncü kopuştur Leyla’nın da iffetini kaybetmesi ve sonunda zengin bir avukatın metresi olması sonunda Ali Rıza Bey felç hastası olur Aile ağacının bütün yaprakları dökülmüştür artık…

Leyla, hasta babasını yanına alır Ali Rıza Bey son günlerde iyileşir Ancak hayatın ağır yükü altında ezilmiştir Bütün bu olaylar kendisini sarstığı için eski arkadaşlarıyla karşılaşmak istememektedir



3KİTABIN ANA FİKRİ : Çılgın hayallerin, maddî israfların, gereksiz özentilerin hüküm sürdüğü bir ailede çöküntülerin başlaması kaçınılmazdır


4KİTAPTAKİ ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :


Ali Rıza Bey, şair ruhlu, içine kapanık, kendi hâlinde dürüst bir insandır


Şevket, babası gibi iyi yetişmiş, karakterli, namuslu bir gençtir Ailesine de son derece bağlıdır


Ferhunde, eğlenceye düşkün,genç ve güzel bir kadın

Reşat Nuri Güntekin * Yaprak Dökümü

KİTABIN KONUSU

Gelenek göreneklerine bağlı, özellikle ahlaki konularda çok titiz olan Ali Rıza Bey ile batılılaşma hareketine karışarak daha zengin bir hayat yaşamak isteyen çocukları arasındaki çatışma işlenmiştir


KİTABIN ÖZETİ

Ali Rıza Bey, hayatını memuriyetle devam ettiren, namusuna ve ahlaka son derece düşkün beş çocuklu bir ailenin babasıdır Trabzon’da çalıştığı bir iş yerinden ayrıldıktan sonra İstanbul’a gelip Bağlarbaşı’ndaki babadan kalma eve yerleştiler Bir süre işsiz gezdikten sonra, Muzaffer adındaki eski öğrencisinin ona sağladığı imkanla işe girerHer şey kızları Leyla ve Necla’nın arkadaşları olan Leman'ın Ali Rıza Bey’den iş istemesiyle başlar Ali Rıza Bey Leman’a çalıştığı yerde bir iş bulmuştur; fakat Leman bir süre sonra patronu Muzaffer Bey’le bir ilişki yaşar ve hamile kalır Ali Rıza Bey bunu duyunca kendini suçlar ve Muzaffer Bey’den Leman ile evlenip onun namusunu temizlemesini isterPatronu bunu kabul etmeyince Ali Rıza Bey bu olayı gururuna yediremeyip işten ayrılır Daha sonra oğlu Şevket’in bir iş bulduğunu öğrenince bir parça sevinmiştir Fakat bir süre sona Ali Rıza Bey’in karısı Hayriye Hanım ve kızları Necla ile Leyla artık eve para getirmediği için ona saygı duymuyorlar ve onu aşağılıyorlardır Bir gün, Şevket işyerinde evli bir kadınla ilişkiye girdiğini ve o kadınla evlenmek istediğini söyler İlk başta Ali Rıza Bey bu olaya itiraz etse de daha sonra Şevket’in Ferhunde ismindeki kadını ne kadar çok sevdiğini görmüştür Fakat, gelin Ferhunde eğlenceye ve modern hayata alışkın biridir ve evde gece toplantıları yapılmaya başlanır Evin ortanca kızları olan Necla ve Leyla’nın eğlenceye ve lükse olan düşkünlükleri artarBöylelikle Ferhunde’nin evdeki hakimiyeti iyice artar Evin en büyük kızı olan Fikret bu olanlara daha fazla dayanamayacağını anlar ve Adapazarı’nda yaşayan bir adamla adamın çocuklarına bakma koşuluyla evlenmeye karar vermiştir Fikret’in evden gidişiyle daldaki yapraklardan biri kopar Şevket’in kazandığı para ve Ali Rıza Bey’in emekli maaşı evde yapılan eğlencelere harcanmaktadır En sonunda elde hiçbir şey kalmaz Şevket çareyi çalıştığı bankadan zimmetine para geçirmekte bulur Aldığı parayı yerine koyamayınca hapse girer Böylelikle dalın ikinci yaprağı da kopar Ferhunde bu hayat daha fazla dayanamayacağını söyleyerek evi terk eder Bunun sonucunda üçüncü yaprak da kopmuş olur Daha sonra Necla da kendini zengin gösteren bir Suriyeli adam ile evlenir Fakat mutlu değildir ve babasından yardım istemek için mektup yollar Ali Rıza Bey ise onun bu isteğini reddeder ve yaş devam etmesini söyler Böylece dalın dördüncü yaprağı da kopar Leyla zengin bir avukatın metresi olur ve Ali Rıza Bey bunu bir arkadaşından öğrenir Namusuna düşkün olan Ali Rıza Bey Leyla’yı evden kovar Leyla avukatın Taksim’de tuttuğu eve yerleşir Böylece dalın son yaprağı da kopmuş olur Nihayetinde Ali Rıza Bey Leyla’nın eve gelmesini kabul eder ama kendisi evden ayrılacaktır Adapazarı’nda olan kızı Fikret'in yanına gider ve Fikret'in orada mutsuz olduğunu görür Kocası ve üvey çocuklarıyla arası iyi değildir Bunu gören Ali Rıza Bey İstanbul’a geri döner ama birkaç gün eve gitmez Daha sonra hasta olur ve eski bir arkadaşı sayesinde hastaneye kaldırılır Bir gün Hayriye Hanım ve kızı Leyla hastaneye gidip onu alırlar ve Taksim’deki eve giderek yaşamlarına orada devam ederler


KİTABIN ANAFİKRİ:

Onurlu ve namuslu bir insanın hayatta karşılaştığı güçlüklerve bunların doğurduğu sorunlar


ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Ali Rıza Bey:Eski Türk terbiyesi ile yetişmiş, özellikle ahlaki konularda titiz, erdemli, çok bilgili(Arapça, Farsça, İngilizce, Fransızca biliyor) ve çalışkan birisidir


Hayriye Hanım:Ali Rıza Bey’in karısıdırİlk başta kocasına sadık fakat değişen hayat koşulları nedeniyle asileşen, saf ve cahil bir kadındır


Fikret:Ali Rıza Bey’in en büyük kızıdırbabası gibi terbiyeye önem veren birsidirKardeşlerin değişen yaşamlarına ayak uyduramayınca Adapazarılı biriyle evlenmiştir


Leyla ve Necla:Ali Rıza Bey’in ortanca kızlarıdırLükse ve eğlenceye düşkündürler Hep zengin birer koca arayışı içindelerBabalarını umursamaz hale gelmişlerdir


Şevket:Ali Rıza Bey’in tek oğludurAli Rıza Bey’in terbiyesine ve ahlakına en çok emek harcadığı çocuğudurBir süre ailenin bütün yükü onun omuzlarına binmiştir Çalıştığı yerden para çalmak suçundan hapse atılmıştır


Ferhunde:Zenginliğe, lükse ve eğlenceye düşkün, kötü huylu bir kadındır


Ayşe:Ali Rıza Bey’in en küçük kızıdırYaşı küçük olduğundan dolayı olaylar içerisinde pek fazla bulunmamaktadır



YAZARIN HAYATI:


Reşat Nuri Güntekin 1889 yılında İstanbul’da doğduİzmir Fererler okulunu, daha sonra da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesini bitirdi Uzun yıllar Bursa ve İstanbul

okullarında Fransızca, Türkçe, Felsefe öğretmenliği yaptıDil heyetinde görev aldı Eğitim müfettişliği,Çanakkale milletvekilliği, MEBakanlığı başmüfettişliği ve Paris Kültür ataşeliği görevlerinde bulunduEmekliye ayrıldıktan sonra yani eserlerini hazırlarken yakalandığı kanserden dolayı 7 Aralık 1956’da Londra’da vefat etti

Yazar Cumhuriyet Dönemi Edebiyatımızın ünlü roman, hikaye ve tiyatro yazarlarındandır Edebiyata Diken dergisinde yayımlanan “Eski Ahbap” adlı uzun öyküsüyle giren Reşat Nuri Güntekin makale, eleştiri, gazi, çeviri türleri üzerinde çalışmış; birçoğu dergi sayfalarında kalan yüzü aşkın eser vermiştir Eserlerinde yanlış batılılaşma anlayışını, batıl inançları, yurdun çeşitli yerlerindeki hayat sahnelerini işlemiştir Anadolu’nun yerli hayatını ve kişilerini başarılı bir şekilde yansıtmıştır Romanlarında güçlü bir gözlemciliğe dayanan realizm ve canlı bir üslup vardır Edebiyat öğretmenliği ve bakanlık müfettişliği görevlerinde bulunması hem gözlem yapmasını, hem de Anadolu’nun dört bir tarafını gezerek Anadolu halkını yakından tanımasını sağlamıştır Gerçek hayattaki insan tiplerini ve olayları eserlerinde başarıyla kullanmıştır Genellikle toplumsal yenileşme sıkıntılarını ve sancılarını anlatır

Eserlerinden başlıcalar:

Romanları:Yaprak Dökümü, Çalıkuşu, Acımak, Damga, Dudaktan Kalbe, Bir Kadın Düşmanı, Kızılcık Dalları, Gökyüzü, Ateş Gecesi

Tiyatroları:Eski Rüya, Taş Parçası, Hançer, Tanrı dağı Ziyafeti, Bu Gece Başka Gece, Gözdağı, Eski Şarkı

Hikayeleri:Sönmüş Yıldızlar, Tanrı Misafiri, Olağan İşler, Leyla ile Mecnun