![]() |
Evrensel Değerler |
![]() |
![]() |
#1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Evrensel DeğerlerEvrensel Değerler Evrensel değerler konusuna girmeden önce değer kelimesi üzerinde duralım: “Değer” kelimesinin sözlük anlamı “Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet, bir şeyin ya da şahsın taşıdığı yüksek ve yararlı nitelik ya da kıymet “ olarak verilmiştir ![]() Değer kelimesini, psikolojik açıdan ele aldığımızda, düşünce, eylem işlem yada nesnenin insan için taşıdığı önemi belirleyen, niteliğe ve niceliğe ilişkin inançlardır şeklinde tanımlayabiliriz ![]() Bir insan, diğer insanların, onlara ait özellikleri, niyetleri ve istekleri, davranışları hakkında hüküm verirken, kendisine ait olan değerler penceresinden bakar ![]() ![]() Değer kelimesine toplumsal açıdan baktığımızda, çeşitli olaylar, olgular ve fikirler karşısında bireylerin tepki ve fikir birliği olarak tanımlayabiliriz ![]() Anlaşılacağı üzere, kişi, çevresini sahip olduğu değerlere göre yargılar ![]() ![]() ![]() Fakat oluşan her kültür, sahip olunması gereken değerleri ihtiva etmeyebilir ![]() ![]() Kişisel ve toplumsal, yani kültürel değerlerin ne olduğunu netletleştirdikten sonra, “Evrensel Değerler” ifadesi ile neyin işaret edildiğini anlamaya çalışalım ![]() Doğaya baktığımızda, onun her bir parçasının kusursuzluğunu ve sayılamayacak kadar çok parçanın, inanılmayacak kadar mükemmel uyumunu görürüz ![]() ![]() Bunun sonucunda ise, söyleyebiliriz ki; doğa belli doğrular, gerçekler, kurallara göre işler ve bu kurallar, gerçekler ve doğrular tüm evren için geçerli olacaktır ![]() İnsan oğlunun da, bu evrenin içerisinde, onun bir parçası olarak varlığını sürdüğünü, düşündüğümüzde, insanoğlu için de, evrende değişmez doğrular, gerçekler ve kurallar olması gerektiği sonucuna varırız ![]() Evrensel değerler kavramı da, bu düşünce ışığında ortaya çıkmıştır ![]() ![]() Günümüzde, evrensel değerler denilince genel olarak, insanın doğuştan sahip olduğu hak ve özgürlükler, belli kriterlere bağlı olarak yaşamasını garanti altına almayı hedefleyen fikri, ahlaki ve sosyal değer yargıları anlaşılmaktadır ![]() ![]() Uluslar arası düzeyde insan hakları, hayvan hakları, çocuk hakları, kadın hakları, işçi hakları, hasta hakları ve azınlık hakları olarak algılanmakta ve uygulama alanı bulmaktadır ![]() Evrensel değerleri, doğanın içinde kendiğilinden var olan değerler olarak tanımlamıştık ![]() ![]() ![]() Kültürün de toplumsal ve canlı bir olgu olduğunu göz önüne alarak, sahip olduğu değerlerin evrensel değerlerle taban tabana zıt olduğu bir kültür düşündüğümüzde bu kültürün dolayısıyla toplumun doğal seleksiyona tabi tutularak, doğa tarafından yok edileceği sonucuna varmak yanlış olmaz ki; bu konu Antropolog Robert Edgerton tarafından yapılan araştırmalar ile kanıtlanmıştır ![]() Robert Edgerton, tarihte yaşamış üç yüz kadar uygarlığı incelemiş bu uygarlıklar içerisinde kültürleri evrensel değerlerden yoksun olanların zaman içinde yok olduğu sonucuna varmıştır ![]() ![]() Bütün bunların ışığında, tarih öncesi çağlardan beri varlığını sürdürmekte olan Türk Milletinin, sahip olduğu kültürel değerlerin evrensel değerler ile büyük oranda örtüştüğü, değişimini ve gelişimini evrensel değerler doğrultusunda devam ettirdiği sonucuna varabiliriz ![]() ![]() ![]() Halkımızın düşük eğitim seviyesi göz önüne alındığında, evrensel değerlerin Silahlı Kuvvetlerde görev yapan rütbeli personel tarafından anlaşılmasının, ve vatani görevini yapan erbaş ve erlerin bu bakış açısı ile yönlendirilmesinin, yaşanan kültürel değişimin, bir gelişim olarak yaşanmasına büyük katkısı olacağına inanıyorum ![]() Her birimiz düşünerek ya da hislerimize başvurarak pek çok değerin evrensel olduğuna hükmedebiliriz ![]() ![]() Ben, bu günkü takdimimde, Robert Edgerton’ın üç yüz uygarlığı inceleyerek tespit ettiği ve genel olarak altı maddede ifade ettiği evrensel değerlerden bahsedeceğim ![]() a ![]() Saygı, kısaca, benliğimiz dışındaki bir olgunun mevcudiyetinin kabulüne verilen onaydır ![]() Gerçeğe saygı ![]() ![]() Gerçeğe saygı dendiğinde akla gelen bilimdir ![]() ![]() ![]() Yalanı teşvik eden bir toplumda yaşayan bir kişiye, “ülkemizde erozyon var” derseniz ; ondan da “Yok efendim erozyon merezyon, nereden uyduruyorsunuz bunları, bir daha konuşturmayın bu adamı ![]() ![]() ![]() Gerçeğin örtbas edildiği veya çarpıtıldığı yerde aklın ve sağ duyunun yerini korku almaktadır ![]() ![]() Bu gerçeği çok iyi bilen Atatürk, “Dünyada her şey için medeniyet için, hayat için, başarı için en gerçek yol gösterici yol ilimdir, fendir ![]() ![]() b ![]() Kişisel bütünlük insanın özünün, sözünün ve davranışının bir bütün içinde olmasıdır ![]() Kişisel bütünlüğün özünde gerçeğe saygı vardır ![]() ![]() ![]() İnsan ilişkilerinin temelinde güven yatar ![]() ![]() ![]() ![]() Kişisel bütünlüğe değer verilmeyen bir toplumda insanlar “-mış gibi” davranırlar ![]() ![]() Daha geniş anlamıyla yeniden tanımlarsak, kişisel bütünlük kişinin kendi kendini aldatmaması, inandığı değerler çerçevesinde yaşamını oluşturmasıdır ![]()
![]() ![]() Hakkaniyet, haklı olana hakkını vermek demektir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Son olarak “Yiğidi öldür, hakkını yeme” atasözümüz, hakkaniyet kavramının önemine işaret etmektedir ![]() d ![]() İnsan onuru “can”ın bir parçasıdır ve doğuştan gelir ![]() ![]() Kültürü, insan onuruna değer veren bir toplumda çocuğa da değer verilir ![]() ![]() Bireyin en değerli varlığı onurudur ![]() ![]() ![]() İnsan onuruna değer verilmeyen toplumda baskı ve korku kültürü gelişmekte ve insanların özgürce yeni şeyler üretmeleri de mümkün olamamaktadır ![]() Lider personel olarak bizlerin, yönetirken kullanmak mecburiyetinde olduğumuz vasıtaların en ön önemlisi insandır ![]() ![]() ![]() ![]() Liderlerin bunu uygularken, personeline uygun davranışlar sergilerken uygulaması gereken genel kurallar, nizamlar ve disiplin sağlayıcı davranışlardan ödün vermesi gerekli değildir ![]() ![]() ![]() ![]() Türk tarihinde yöneticilerin halka insan onuruna saygılı ve hakkaniyetli davranmalarını buyuran pek çok eser vardır ![]() “Komutanlar başkalarının değerlerini anlayıp takdir edebilmeli, başka kültürlere, inanç ve geleneklere karşı saygılı ve duyarlı olmalıdır ![]() İnsanlara eşit adaletli ve insan onuruna saygılı davranmak bu kadar önemli olduğuna göre bizler astlarımıza nasıl davranmalıyız? Bu sorunun cevabını tarih boyunca bütün komutanlar aramış ve çeşitli sonuçlara varmışlardır ![]() * Astlarınızı inançlarıyla alay etmeyin saygı duyun ![]() * Astlarınıza kötü söz sarf etmeyin ![]() * Astlarınıza onları küçük düşürücü işler vermeyin ![]() * Aynı işi yapan kişiler arasında işini daha iyi yapanları bir teşekkürle de olsa ödüllendirin ![]() * Haklarını koruyun ![]() * Cezalandırmak gerektiğinde cezanın şiddetini iyi ayarlayın ![]() * Astlarınıza güvendiğinizi hissettirin ![]() * Astlarınızı gerektiği zamanlarda bilgilendirin ![]() e ![]() Kısaca “biz yaşadığımızdan dolayı birbirimize hizmet etmekle yükümlüyüz ![]() ![]() Dünyadaki canlı cansız bütün varlıklar, aslında farkında olmadan birbirlerinin yaşamlarını devam ettirebilmelerine yardımcı olmaktadır ![]() Hizmet değerini yitiren toplumlar ulusal birlik kavramını da kaybettiğinden yok olmaya mahkum olmaktadırlar ![]() ![]() Türk Kurtuluş Savaşı, yurttaşların, şahsi çıkarlarını bir yana bırakarak, yurdu ve milleti kurtarma gayesiyle kenetlendiği, başarılı bir mücadele ve ulusal birlik örneğidir ![]() ![]() f ![]() Sevgi, insanın en temel ihtiyaçlarından birisidir ![]() ![]() 18 ![]() ![]() ![]() ![]() Sevgi de bunu gerektirir ![]() ![]() Benliğimiz dışındaki bir varlığa sevgi ile yaklaşabilmek, o varlığın gerçeklerini anlayabilmek ve kabul etmekten ve devamında bir çıkar amacı gütmeksizin harekete geçebilmekten geçer ![]() Yurt sevgisi de, tek başına yalın bir sevgi değildir, bir takım değerlerle doğrularla ilişkilidir ![]() ![]() “Bir ülkenin geleceğinin teminatı, o ülkenin yurttaşlarının bilincinde yatar ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
|