Nietzsche'den Seçmeler |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Nietzsche'den SeçmelerAhlak, bireyin içindeki sürü içgüdüsüdür Ahlak esasen toplumu çöküntüden kurtaracak ve toplumun muhafazasını sağlayacak bir araçtır Ahlaki gerçekler diye bir şey yoktur Ah bu melankoli İnsanın gerçekten boğulabileceği bir deniz var mıdır? Arzularımız o kadar şiddetlidir ki bazen birbirimizi parçalamak isteriz Ama topluluk duygusu bizi durdurur Lütfen not edin : işte bu , neredeyse ahlakın tanımıdır Ah, buldum onu kardeşlerim! İşte, en yüce dorukta kanıyor sevinç pınarı benim için! Burada, hiçbir ayak takımının benimle birlikte içemeyeceği bir yaşam var! Akışın nerdeyse pek yoğun geliyor bana, ey haz pınarı! Doldurayım derken, sık sık yeniden boşaltıyorsun kadehi! Ancak hepiniz beni inkar ettiğiniz zaman size dönmek isterim Gerçekten,kardeşlerim,o zaman kaybettiklerimi başka gözlerle arayacağım O zaman sizleri başka başka bir sevgi ile seveceğim Av ve zafer için tutkuyla donanan görkemli yırtıcı hayvan, sarışın canavar görmezlikten gelinemez Bu gizli temel, zaman zaman patlar, hayvan tekrar vahşete döner Romalı, Arap, Alman, Japon soyluluğu, Homeros'un kahramanları, İskandinav Vikingleri ![]() ![]() tümü de bu gereksinimi paylaşıyorlardı Nereye gitseler arkalarında "barbar" kavramını bırakan bu soylu ırklar, en yüksek kültürlerinde bile, bunun bilinçliliğini gösteriyor, gururunu taşıyorlardı Aşk nedir? Yaradılış nedir? Hasret nedir? Yıldız nedir?" böyle soracaktır son insan ve kırpacaktır gözlerini O zaman yeryüzü küçülmüş olacaktır, her şeyi küçülten son insan onun üzerinden sıçrayacaktır Cinsi, toprak piresi gibidir, kökü kurutulamaz; son insan herkesten uzun ömürlü olandır "Saadeti biz keşfettik"- derler son insanlar ve gözlerini kırparlar Onlar yaşanması güç semtleri terketmişlerdir: zira hararet lazımdır kişiye Henüz komşu sevilmektedir, ona sürtünülür Zira hararet lazımdır kişiye Hasta olmak ve kuşku duymak günah kabul edilir: sakınarak yürürler Budaladır, buna rağmen ayakları taşa sürçen ya da insanlara takılıp tökezleyen kişi Ara sıra bir miktar zehir: bu hoş rüyalar gördürür Ve nihayetinde alınan fazlaca zehir, huzur içinde bir ölüm temin eder bu da Hala çalışmaktadır kişi, zira iş eğlencelidir Fakat dikkat edilir, eğlencenin kişiyi tüketmemesine Artık kişi ne zenginleşir ne de züğürt kalır Her ikisine de katlanmak güçtür Kim hükmetmek ister ki artık? Kim artık itaat etmek ister? İkisine de katlanmak güçtür Çobansız bir sürü! Herkes aynı şeyi ister, herkes birdir: kendini farklı hisseden, gönüllüdür tımarhaneye "Bir zamanlar dünyanın tamamı çılgındı " -deyip en kurnazları, göz kırparlar İnsan zekidir ve olup biten her şeyi bilir: bu nedenle iğnelemelerinin sonu yoktur İnsanlar hır gür halindedir hala, ancak çabuk barışırlar- aksi takdirde mideleri bozulur İnsanın, gündüz için ayrı, gece için ayrı, küçük şekerlemeleri vardır: yine de değer verirler sağlığa "Saadeti biz keşfettik"- derler son insanlar ve göz kırparlar![]() ![]() Ah! ![]() En yüksek umutlarını kaybeden soylular tanıdım ben Şimdi kara çalmaktalar tüm yüksek umutlarına Artık küstahça yaşıyorlar,anlık hazlar içinde , ve ertesi güne dair hedefleri yok neredeyse![]() ![]() "Ruh , şehvettir!" ![]() ![]() ![]() böyle derlerdi Bu sırada kırıldı ruhların kanatları ; şimdi yerlerde sürünüyor ruhları ve kirletiyor kemirdiği her şeyi![]() Bir zamanlar kahraman olmayı düşünüyorlardı![]() ![]() şehvet düşkünüler şimdi Kahraman , artık onlar için bir kasvet ve dehşet!Fakat sevgim ve umudumla sana yemin ederim : terk edip gitme ruhundaki kahramanı!Kutlu tut en yüksek umutları! |
|
Nietzsche'den Seçmeler |
|
|
#2 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Nietzsche'den SeçmelerBenim hayalimdeki aşk, iki insanın birbirini sahiplenme duygusundan çok daha öte bir şey Başkaları yararına çok şey yapıldığı için dünya mükemmel değildir Beni öldürmeyen şey beni güçlendirir Bu dâhil bütün genellemeler yanlıştır Babanın gizlediği şey, oğulda açığa çıkar Biz arzulanana değil arzulamanın kendisine âşığızdır Bir kez yürünmüş bir yola düşenlerin sayısı çoktur, hedefe ulaşan az ![]() Bütün hedefler yokedilmiştir Değer biçmeler birbirlerine karşı cephe almışlardır Bence hayatın kendisi gelişme içgüdüsü , idame içgüdüsü , güçlerin biriktirlmesi içgüdüsüdür : Güce yönelmenin olmadığı yerde çöküş vardır İddaam şudur ki,insanlığın yüce değerlerinde işte bu yöntem esiktir ; en kutsal isimler altında hüküm süren değerler , çöküş değerleri , nihilist değerlerdir Bizi farklı kılan şey , tarihte , doğada veya doğanın arkasında hiçbir Tanrı'yı tanımamamız değildir Bizi farklı kılan , Tanrı diye hürmet edileni Tanrı'ya benzer bulmamamızdır Biz , tekrar ahlaktan arıtılmış olan dünyada yaşamaya cesaret eden az ve çok sayıdakiler ; Biz putperestler! İnanca göre ; Olasıdır ki biz , pagan inancın ne olduğunu ilk kavrayanlarız İnsanın kendisi için daha yüksek varlıklar tasarlaması , lakin O'nu iyinin ve kötünün öte yanında görmesi sözkonusudur Her yüksek olmanın , ahlaksız olarak takdir etmek mecburiyetinde kalınması sözkonusudur Biz , "Olimpus"a inanırız! Çarmıha gerilene değil! Bir genci bozmanın en iyi yolu, ona aynı düşüneni farklı düşünenden daha çok saymayı öğretmek Bu dünya başlangıcı ve sonu olmayan güçten bir canavardır Büyüklüğün , güç büyüklüğünün çelikten sabit bir toplamıdır O , ne daha büyür ne de daha küçülür Kendini tüketmez Tersine sadece değişir ama bütün olarak değişmez derecede büyüktür Bakın! Size "Üstinsan"ı öğretiyorum Üstinsan yeryüzünün anlamıdır İsteminiz desin ki ; Üstinsan yeryüzünün anlamı olacaktır! Ben nerede canlı bir varlık buyduysam , orada kudrete yönelik iradeyi gördüm Hizmet edenin iradesinde bile efendi olabilme iradesini gözlemledim Büyük kozmik söylem: "Ben vahşetim, ben kurnazlığım" Bir hatanın ve tüm acının sorumluluğunu üstlenme korkusuyla alay etmek (yaratıcının alayı) —Hiçbir zaman olunmadığı kadar acımasız olmak, vs -kendi yapıtından tatmin olmanın en üst biçimi; bu biçimi, bıkmadan usanmadan yeniden inşa etmek için parçalar Ölüm, acı ve yok olma üzerinde yeni bir zafer Bundan sonraki yıllarda yapacağım iş iyiden iyiye belirlenmişti Olumlayıcı kesimini bitirmiştim işimin Sözle, eylemle hayır diyen bölümüne gelmişti sıra Bunlar da şimdiye değin sürüp gelen değerlerin yenilenmesi, büyük savaş, son karar gününün belirlenmesiydi Bu arada, bir de yavaş yavaş çevreme bakıyor, kendime yakın gördüklerimi, güçlerine dayanarak bu yok etme işinde bana yardımı dokunabilecekleri arıyordum İşte o günden beri, yazılarımın her biri bir oltadır: Kim bilir belki de olta atmakta herkesten ustayımdır? Oltama hiç bir şey takılmamışsa suç benim değil artık Balık yokmuş![]() ![]() Bugüne değin iyi ve kötü üzerine en berbat düşünceler ortaya kondu Bu, her zaman çok tehlikeli bir şey oldu Vicdan, iyi bir şöhret, cehennem; durumuna göre polisin bizzat kendisi önyargısızlığa izin vermiyordu ve vermiyor İşte günümüz ahlakı üzerine, her otorite karşısında alınan tavırda olduğu gibi, düşünmemek, pek de konuşmamak gerekiyor Burada itaat edilir! Dünya var olduğundan bu yana hiçbir otorite kendisinin eleştiri konusu yapılmasına istekli görünmemiştir Hele ahlakı eleştirmek, ahlakı bir sorun, sorunlu bir şey olarak ele almak: Nasıl olur? Bu ahlak dışı değil miydi -şimdi değil mi?- Ama ahlak, kendisinden eleştiren elleri ve işkence aletlerini uzak tutmak için sadece her türlü korku aracına hükmetmekle kalmaz: Onun güvencesi, kullanmasını çok iyi bildiği bir tür göz boyama sanatında yatar, -nasıl "coşturacağını" bilir Sık sık, tek bir bakışla eleştirici iradeyi felç etmeyi, hatta kendi tarafına çekmeyi başarır Onun kendine karşı tavır almasını başardığı durumlar da var: Bunun sonucunda irade, tıpkı bir akrep gibi kendini sokar Ahlak, ta başlangıçtan veri ikna etme sanatındaki bütün şeytanlıkları bilir Bugün bile onun yardımına başvurmayan hiçbir konuşmacı yoktur Bir şeyde ilk olmak isteyene iyi denir Ama bir başkasından önde olmak istemeyene de iyi denir Benim anlatacaklarım , önümüzdeki iki yüzyılın tarihidir Ben neyin geleceğini ,neyin olacağını anlatacağım , "Nihilizmin Yükselişini"![]() Bu tarih şimdiden anlatılabilir , çünkü zorunluluğun kendisi burada harekete geçmiştir Benim dionizik / dionysian kavramım burada ulu bir fiil oldu Bununla karşılaştığında bütün diğer insani faaliyetler çok zavallı ve göreli kalır Bir Goethe , bir Shakespeare , bu muazzam ihtiras ve yükseklikte bir saniye bile nefes alamaz ve Dante , Zerdüşt'le kıyaslandığında basit bir mü'mindir![]() ![]() |
|
Nietzsche'den Seçmeler |
|
|
#3 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Nietzsche'den SeçmelerCins olarak insan her hangi başka bir hayvanla karşılaştırıldığında , bir ilerleme kaydetmez Bütün hayvanlar ve bitkiler dünyası , alçak olandan daha yüksek olana gelişmez Hepsi aynı zamanda ,birbirinin üzerinde ,birbirinin içinden ve birbirine karşı gelişirler En zengin ve en karmaşık biçimler-çünkü daha yüksek tip sözcüğü daha çoğunu ifade etmez daha kolay mahvolurlar Sadece en alttakiler,en aşağıdakiler görünüşte bir ölümsüzlüğü idame ederler |
|
Nietzsche'den Seçmeler |
|
|
#4 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Nietzsche'den SeçmelerDoğrular ve yanlışlar yoktur, sadece yorumlar vardır Dünyada hiçbir şey insanı kin besleme duygusu kadar yıpratmaz Doğrunun kayıtsız şartsız dostuna iyi denilir Ama saygınlığın insanına nesnelerin nurlandırıcısına da iyi denilir Daha güçlü olana daha zayıf olanın hizmet etmesi ; bunun için onu iradesi ikna ederki zayıf olan üzerine hükmetsin Sadece bu o zevkten vazgeçemez Nasıl daha küçük olan daha büyük olana kendisini verirse , en küçük olandan zevk ve güç alması için , tıpkı bunun gibi en büyük olan da kendini kudret uğruna verir , hayatını bunun için kullanır Bu , en büyük olanın kendini teslim etmesi , vermesi , onun riziko ve tehlikelerle ölüm için zar atmasıdır Düşününki varoluşun ebedi kum saati defalarca tersine , bir daha tersine çevrilip duruyor Her seferinde siz de , ben de , içindeki her zerrede sürekli tersine çevriliyoruz ![]() ![]() Zaman ezeli ;zaman sonsuza dek uzanıyorsa , olabilecek her şey , zaten daha önce olmuş değilmidir?Şuanda geçen her şey daha önce de aynı şekilde geçmiş değilmidir?![]() ![]() Zamanın hep varolduğunu , sonsuza dek geriye uzandığını düşünün![]() Böyle sonsuz bir zamanda , dünyayı oluşturan bütün olayların yeniden bir araya gelişleri,sonsuz kereler kendilerini yinelemeleri demek olmuyor mu? Dionizik kelimesinin manası şudur : Birliğe itilim duygusu ,kişiliğin, günlük olanın, toplumun ötesine, geçicilik uçurumunun ötesine uzanmak: Karanlık, daha dolu, daha değişken hallere doğru, ihtiraslı, acılı dolup taşma; hayatın topyekün karakteri olan, hep aynı kalan, aynı derecede güçlü, haz dolu olanın vecd ile onanması, hayatın en korkunç ve şüpheli niteliklerini kutsayıp iyi gören, neşe ve elemin, panteistce birlikte kabülü; çoğalmaya, verimliliğe, tekerrüre, ebedi istem; yaratmanın ve yoketmenin zorunlu birliği duygusu Dünya bana bir Tanrı`nın buluşu ve rüyasıymış gibi görünüyor Dünya canı sıkılmış bir Tanrı`nın gözleri önündeki boyalı buharlara benziyor İyi ve Kötü, mutluluk ve acı ve sen ve ben, benim için bir yaratıcının gözlerinin önündeki boyalı buharlardır Yaratıcı gözlerini kendi üstünden çekmek istiyordu ve dünyayı yarattı Acı çeken birisi için gözlerini kendi acısından başka bir yere çevirebilmek baş döndürücü bir mutluluktur Daima daha temiz, daima daha uzak olarak düşünülen bir tanrı ile daima daha günahkâr insan arasındaki ayrılığın yarattığı gerginlik, insanlığa zorla kabul ettirilen en büyük kuvvet sınavlarından biridir Günahkârlar için Tanrı sevgisi bir mucizedir Yunanlılar tanrısal bilgi ile insan bilgisizliği arasında niçin böyle bir gerginlikle karşılaşmadılar? Bu iki uçurumu birleştiren köprüler, var olmayan yeni yaratıklar olsalar gerek (Melekler mi? Vahiy mi? Tanrı`nın Oğlu mu?) Damların üstünde yükselen kuleleri görmek için , şehri terk etmen gerekir |
|
Nietzsche'den Seçmeler |
|
|
#5 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Nietzsche'den SeçmelerEgoizm asil bir ruhun temelidir Ebedi gerçeklik olmadığı gibi, mutlak doğru da yoktur En insani davranış, bir insanın utanılacak duruma düşmesini önlemektir En gizliler!, en güçlüler!, en korkusuzlar!, en yarıgecemsiler!, bir ışık istermisiniz? Bu dünya kudrete yönelik iradedir Bunun dışında hiçbir şey değildir Bizzat sizde kudrete yönelik iradesiniz Bunun dışında hiçbir şey değilsiniz! Eğer müslümanlık, hristiyanlığı küçümsüyorsa bunu yapmakla binlerce kez haklıdır Çünkü müslümanlık insana değer verir |
|
Nietzsche'den Seçmeler |
|
|
#6 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Nietzsche'den SeçmelerFelsefe, yaratmanın anlamını kavramaya çalışan bir akımdır Felsefeyi tehlikeli hale getireceğiz, felsefi bilgiyi değiştireceğiz, yaşam için bir tehlikeli olan bir felsefeyi öğreteceğiz: Yaşama bundan daha iyi nasıl hizmet edebiliriz? Bir fikir insanlığa ne kadar pahalıya mal olursa, o kadar değerlidir "Tanrı", "Vatan", "Özgürlük"; fikirleri için kendini kurban etmekten çekinmiyorsa, tüm tarih bu tür kurban etmeleri çevreleyen dumandan ibaretse, "Tanrı", "Vatan", "Özgürlük"; gibi bu popüler kavramlar karşısında "felsefe" kavramının üstünlüğü, felsefenin onlardan daha pahalıya mal olması, onlarınkinden daha büyük kıyımları gerektirmesi dışında nasıl kanıtlanabilir? |
|
|
|