Kırşehir Yöresel Halk Oyunları - Kırşehirin Halk Oyunları

Kırşehirin Yöresel Halk Oyunları,
Kırşehirin Yöresel Oyunları,
Kırşehirin Halk Oyunları,



Folklor: Kırşehir Türk'ün genel karekterini tipik olarak ve hiç bozmadan sürdüren insanların yaşadığı ildir

Kırşehir yöresi ve insanları sevinç ve kederlerinde hep ölçülüdürler Bahar ve yaz aylarında özellikle düğünlerde ağır başlı ve içten bir söyleşi havası vardır Yemekleri ölçülü ve doyurucudur

Halk yaşantısının halk diliyle tipik anlatımını veren türküler Kırşehir'de muhabbet adı altında ağaç altlarındaki sohbetlerde ve düğünlerde bol bol çalınıp söylenir Bunlar genellikle ya bir bozlaktır ya da bir uzun havadır İnsanı yakar kavurur içten içe Bazen bir oyun havasıdır kaşıkla oynatır parmakları şaklatır Bazen de bir halaydır dizer kol kola omuz omuza

Halk Müziği Araçları: İlde tezeneli sazların üç telinden dokuz telliye dek tüm çeşitleri çalınır Divan bağlama tambura ve cura yaygındır Yaylı sazlardan en yaygını diz üstünde çalınan kemanedir

Üflemeli sazların başında orta kaba zurna gelir Yörede çalışlarıyla ünlü sanatçılar vardır Zurnayla halay havaları cirit ve güreş havaları yanında bozlaklar da çalınır Dilli ve dilsiz kavallar daha çok köylerde yaygındır

Vurmalı sazlar arasında davul tef kaşık zil zilli maşa yaygındır Oyunlarda fincan ve bardak da çalınır Bardak oyunu bitince bardaklar atılıp kırılır

GELENEKSEL OYUNLAR:

Halk Oyunları: Yörede kaşıklı oyunlar Konya oyunlarıyla halaylarsa doğu illerimizdeki oyunlarla benzerlik gösterir

Halay: halaylar davul-zurna eşliğinde ve erkeklerce oynanmaktaydı Günümüz KIRŞEHİR’deki çeşitli folklor derneklerinin gösterimlerinde kızlar da oyunlara katılmaktadır “Halay”denilen halaylarda bireysel oyunları etkisi belirgindir Oyun topluca başlar “başçeken”(halay başı) tek başına gösteri yapar Daha sonra da halayın sonuna geçer Bu kez yeni başçeken gösterisin yapar Oyun böylece sürer

Halaylar genellikle belli bir sıra izleyerek birbirine ekli oynanır Oyunların düzeni şöyledir:

Ağırlama
Kıvrak halay
Türkü halayı
Üç ayak
Yanlama
Sekmen(seymen)halayı

Başka bir halay düzeninde de şu sıra izlenmektedir:

Üç ayak halayı
Hasandağı sekmesi
Sivrik halayı
Cirit halayı
Avşar ağırlaması
Keçeli

Ayrıca Anşa halayı narinli halayı yıldız kuşlar sepetçioğlu ve sinsin gibi halaylar da yaygındır Aynı ezgilerle oynanan Cirit halayı ile Sinsin figürleri değişiktir Halaylarda “Başçeken”in elinde mendil vardır El ele tutuşan oyuncular birbirine yaklaşıp ayrılırlar

Kaşıklı oyunlar(Karşılama): Geçmişte “muhabbet”lerde ince saz denilen bağlama keman ve darbuka eşliğinde erkeklerce oynanırdı Kadınlar arasında da oynanan oyunlara ud ve tef eşlik etmekteydi Günümüzde kimi köylerde sürdürülen bu geleneği kurulan dernekler yaşatmaya çalışmaktadır Bu oyunlar düğün karşılama ve uğurlama törenlerinde davul-zurna eşliğinde oynanmaktadır

Kaşıklı oyunların en yaygınları şunlardır:

Bad-i zabah(Bad-i Saba) Üç oğlan(kırşehir zeybeği) Biter Kırşehir’in gülleri Yürü güzel Çiçekdağı

Bunlardan kimileri şöyle oynanmaktadır:

Üç oğlan: İki ya da daha çok erkek oyuncunun oynadığı bu oyun ağırlamayla başlar gitgide hızlanır Oyuncuların ellerinde tahta kaşıklar vardır ezgiye göre kaşık vuruşları değişir; zeybek özellikleri görüldüğü için Kırşehir Zeybeği de denmektedir Oyun çökmeler ve beceri isteyen devinimlerle sürer

Çiçekdağı: Erkeklerin oynadığı kaşıklı oyunlardandır Geçmişte kaşık yerine bardakla oynanan oyun ağırdan başlar ara nağmeyle hızlanır

Biter Kırşehir’in Gülleri: Erkeklerce oynanan türkülü oyunlardandır Türkünün başlangıcında “heyyyt”diye nara atılır dizler çapraz biçimde yere vurulur Ellerdeki kaşıklar bir-iki vurularak ayağa kalkınır En önemli figür sol topuğun sağ ayak arkasında sertçe yere vurulmasıdır

Oyunun türküsü şöyledir:

Biter Kırşehir’in gülleri biter
Şakıyıp dalında bülbüller öter
Aman amman gülüm amman
Amman amman efendim amman

Atladım Dinekdağa
Alnım değdi yaprağa
Kız koynunda ölürsem
Koyma beni toprağa
Çoktur güzelleri hep yeni yeter
Kaşının üstünde keman görünür

Aman amman sebep amman
Amman amman efendim amman

Aynam düştü yerlere
Karıştı gazellere
Tabiatım kurusun
Bakarım güzellere