Rize Doğal Güzellikleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-10-2012

Rize Doğal Güzellikleri

Rize Karadeniz’e paralel dağlar, dik yamaçlı vadileri, buzul gölleri, yaylaları, akarsuları ile doğal güzellikler yönünden önemli, turizme açık bir ildir Yaylalardaki iyi korunmuş özgün mimari yapıları da bunu tamamlamaktadır

Dağlar

Karadeniz’e paralel olarak uzanan Rize’deki dağlar Doğu Karadeniz kıyı dağlarının bir uzantısıdır Rize ili içerisinde bu dağların yükseklikleri artar ve il alanı içerisinde kuzeydoğu yönünde bir yay çizerek daha kütlevi bir görünüm kazanır

Kaçkar Dağı

Doğu Karadeniz dağlarının bir devamı olan Kaçkar Dağı 3737 m yüksekliği ile Karadeniz’in en yüksek, Türkiye’nin de dördüncü yüksek dağıdır Kaçkarların ana yapısında volkanik katmanlar bulunmaktadır Buzul Dönemi ve Buzul dönemi sonrasının özelliklerini taşımaktadır Dağın 2800 m altındaki kesimler zengin bitki örtüsü ile kaplıdır Bitki örtüsü ile kaplı vadileri akarsular ile derin biçimde oyulmuştur

Kaçkar Dağları aynı zamanda dağ sporları için de yörede uygun bir ortam oluşturmuştur

Kaçkar Dağı’nın kuzeydoğusunda Barut Dağı (3521 m), Ziglat Dağı (3511 m), Verçelik Tepesi (3711 m), Hipot Dağı (3560 m) ve Demir Dağı (3354 m) bulunmaktadır

Plato ve Yaylalar
Bu platolar ilin %21’lik bölümünü kaplamaktadır Bunların yükseklikleri yaklaşık 1500 m dolayındadır Oldukça geniş çayır ve otlaklar halindeki bu platolar, aynı zamanda ilin ekonomisinde önemli yeri olan hayvancılığa da katkıda bulunmaktadır

Rize’deki yaylalar Kaçkar Dağlarının eteklerinde, Çamlıhemşin ve İkizdere ilçelerinde yoğunlaşmıştır İlin önemli bir eski geleneğini oluşturan bu yaylalarda daha çok yağ, peynir, çökelek gibi besin gıdaları elde edilmektedir Ancak yörede çay üretiminin önem kazanmasıyla birlikte yaylacılığın önemi kısmen azalmıştır

Buradaki yayların başında İkizdere’de Varda, Gölyayla, Cimil; Çayeli’nde Hazende; Pazar’da Ambarlı,Cahperik, Kito, Cürmannuman, Karap; Çamlıhemşin’de Kale, Varoş,Elevit, Trovit, Palovit, Çiçekli, Aydar, Başhemşin,Çermişk, Salınov,Dahler ve Kavran yaylaları gelmektedir Bu yaylaların büyük çoğunluğu yaz aylarında turizm niteliği taşımaktadır

Akarsu ve Göller

Rize ilinde çok sayıda küçük akarsular vardır Ancak il içerisinde önemli bir göl bulunmamaktadır Yalnızca güneydeki dağlık alanlarda küçük krater gölleri ile karşılaşılmaktadır Ulaşım olanaksızlığından bu göllerden yararlanılamamaktadır

İyidere (İkizdere)

Rize’deki en önemli akarsu İyidere (İkizdere) olup, bu dere Doğu Karadeniz Dağları’nın en yüksek kesimlerinden doğmaktadır Yeralma yakınlarında Cimil Deresi ile birleşerek kuzeydoğuya dönen akarsu, Rize yakınlarında Kaleli’de Karadeniz’e dökülür

Ayrıca İyidere’nin kollarından Çamlık Deresi ile Cimil Deresi de il sınırları içerisinde bulunmaktadır

Fırtına Deresi

Doğu Karadeniz Dağlarının Memişhan yöresinde 2360 m yükseklikten doğan Fırtına Deresi küçük derelerle beslenir Rize topraklarında geniş bir yay çizerek Aşağı Çığırda daha büyük bir kol ile birleşir ve Taşlıdere Köyü’nde Karadeniz’e dökülür

Kıbledağı Deresi

Rize’nin 1261 m yüksekliğindeki dağlık bölgeden kaynaklanan Kıbledağı Deresi çok sayıdaki küçük akarsu ile birleşerek kuzeydoğuya doğru akar ve Yaşköy yakınlarında Karadeniz’e dökülür

Büyükdere

Tekfur Tepesi’nden kaynaklanan Büyükdere ilin kuzeydoğu yönüne doğru akar ve Yenice yakınlarında batıdan gelen büyük bir kol ile birleşerek Çayeli’nin batısından Karadeniz’e dökülür

Rize derelerinden özellikle Fırtına Deresi ile İyidere’de karlar eridiğinde kano sporu yapılmaktadır

Mesire Yerleri

Rize ilinin zengin orman dokusu, orman içi dinlenme yerlerine olanak sağlamıştır Yaylaların çevresi de mesire yeri olarak kullanılmaktadır İlin en önemli mesire yeri Rize-Erzurum karayolu üzerindeki Çamlık orman içi dinlenme yeridir Burada turizme yönelik tesisler bulunmaktadır Kaçkar Dağları’nın zengin bitki örtüsünün yanı sıra kuş ve kelebek türlerinin çokluğundan ötürü, özellikle İkizdere ve Çamlık bölgeleri bu yönde turizme katkıda bulunduğu gibi ilin önemli mesire yeri olma özelliğini de korumaktadır Ayrıca safari için de önemli bir parkur oluşturmuştur

08-10-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Rize Doğal Güzellikleri Rize Doğal Güzellikleri Rize Karadeniz’e paralel dağlar, dik yamaçlı vadileri, buzul gölleri, yaylaları, akarsuları ile doğal güzellikler yönünden önemli, turizme açık bir ildir Yaylalardaki iyi korunmuş özgün mimari yapıları da bunu tamamlamaktadır Dağlar Karadeniz’e paralel olarak uzanan Rize’deki dağlar Doğu Karadeniz kıyı dağlarının bir uzantısıdır Rize ili içerisinde bu dağların yükseklikleri artar ve il alanı içerisinde kuzeydoğu yönünde bir yay çizerek daha kütlevi bir görünüm kazanır Kaçkar Dağı Doğu Karadeniz dağlarının bir devamı olan Kaçkar Dağı 3737 m yüksekliği ile Karadeniz’in en yüksek, Türkiye’nin de dördüncü yüksek dağıdır Kaçkarların ana yapısında volkanik katmanlar bulunmaktadır Buzul Dönemi ve Buzul dönemi sonrasının özelliklerini taşımaktadır Dağın 2800 m altındaki kesimler zengin bitki örtüsü ile kaplıdır Bitki örtüsü ile kaplı vadileri akarsular ile derin biçimde oyulmuştur Kaçkar Dağları aynı zamanda dağ sporları için de yörede uygun bir ortam oluşturmuştur Kaçkar Dağı’nın kuzeydoğusunda Barut Dağı (3521 m), Ziglat Dağı (3511 m), Verçelik Tepesi (3711 m), Hipot Dağı (3560 m) ve Demir Dağı (3354 m) bulunmaktadır Plato ve Yaylalar Bu platolar ilin %21’lik bölümünü kaplamaktadır Bunların yükseklikleri yaklaşık 1500 m dolayındadır Oldukça geniş çayır ve otlaklar halindeki bu platolar, aynı zamanda ilin ekonomisinde önemli yeri olan hayvancılığa da katkıda bulunmaktadır Rize’deki yaylalar Kaçkar Dağlarının eteklerinde, Çamlıhemşin ve İkizdere ilçelerinde yoğunlaşmıştır İlin önemli bir eski geleneğini oluşturan bu yaylalarda daha çok yağ, peynir, çökelek gibi besin gıdaları elde edilmektedir Ancak yörede çay üretiminin önem kazanmasıyla birlikte yaylacılığın önemi kısmen azalmıştır Buradaki yayların başında İkizdere’de Varda, Gölyayla, Cimil; Çayeli’nde Hazende; Pazar’da Ambarlı,Cahperik, Kito, Cürmannuman, Karap; Çamlıhemşin’de Kale, Varoş,Elevit, Trovit, Palovit, Çiçekli, Aydar, Başhemşin,Çermişk, Salınov,Dahler ve Kavran yaylaları gelmektedir Bu yaylaların büyük çoğunluğu yaz aylarında turizm niteliği taşımaktadır Akarsu ve Göller Rize ilinde çok sayıda küçük akarsular vardır Ancak il içerisinde önemli bir göl bulunmamaktadır Yalnızca güneydeki dağlık alanlarda küçük krater gölleri ile karşılaşılmaktadır Ulaşım olanaksızlığından bu göllerden yararlanılamamaktadır İyidere (İkizdere) Rize’deki en önemli akarsu İyidere (İkizdere) olup, bu dere Doğu Karadeniz Dağları’nın en yüksek kesimlerinden doğmaktadır Yeralma yakınlarında Cimil Deresi ile birleşerek kuzeydoğuya dönen akarsu, Rize yakınlarında Kaleli’de Karadeniz’e dökülür Ayrıca İyidere’nin kollarından Çamlık Deresi ile Cimil Deresi de il sınırları içerisinde bulunmaktadır Fırtına Deresi Doğu Karadeniz Dağlarının Memişhan yöresinde 2360 m yükseklikten doğan Fırtına Deresi küçük derelerle beslenir Rize topraklarında geniş bir yay çizerek Aşağı Çığırda daha büyük bir kol ile birleşir ve Taşlıdere Köyü’nde Karadeniz’e dökülür Kıbledağı Deresi Rize’nin 1261 m yüksekliğindeki dağlık bölgeden kaynaklanan Kıbledağı Deresi çok sayıdaki küçük akarsu ile birleşerek kuzeydoğuya doğru akar ve Yaşköy yakınlarında Karadeniz’e dökülür Büyükdere Tekfur Tepesi’nden kaynaklanan Büyükdere ilin kuzeydoğu yönüne doğru akar ve Yenice yakınlarında batıdan gelen büyük bir kol ile birleşerek Çayeli’nin batısından Karadeniz’e dökülür Rize derelerinden özellikle Fırtına Deresi ile İyidere’de karlar eridiğinde kano sporu yapılmaktadır Mesire Yerleri Rize ilinin zengin orman dokusu, orman içi dinlenme yerlerine olanak sağlamıştır Yaylaların çevresi de mesire yeri olarak kullanılmaktadır İlin en önemli mesire yeri Rize-Erzurum karayolu üzerindeki Çamlık orman içi dinlenme yeridir Burada turizme yönelik tesisler bulunmaktadır Kaçkar Dağları’nın zengin bitki örtüsünün yanı sıra kuş ve kelebek türlerinin çokluğundan ötürü, özellikle İkizdere ve Çamlık bölgeleri bu yönde turizme katkıda bulunduğu gibi ilin önemli mesire yeri olma özelliğini de korumaktadır Ayrıca safari için de önemli bir parkur oluşturmuştur