Sosyal Fobi Kimlerde Görülür ?

Sosyal Fobi Kimlerde Görülür ?



Sosyal fobi genellikle ergenlik yıllarında başlayan ve tedavi edilmezse müzmin seyreden bir bozukluktur 25 yaşından sonra başlayan sosyal fobi vakası nadirdir Ancak sosyal fobikler ekseriya rahatsızlık başladıktan 15-20 yıl sonra doktora giderler Çünkü sosyal fobinin tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu bilmezler ve bozukluğu kişiliklerinin bir parçası olarak görürler

Kadınlarda da erkeklerde de görülebilir Kadınlarda 15-2 kat daha sık olmakla birlikte sosyal fobi yüzünden doktora başvuranlar daha çok erkeklerdir Sosyal fobisi olanlarda evli olmama oranı, genel topluma göre yüksektir

Sosyal fobinin başlama yaşının erken olması ciddi sorunlar doğurur Okul başarısı etkilenir Bazıları okulu bırakmak zorunda kalır Yine bir çok psikiyatrik rahatsızlığın ortaya çıkmasına da yol açabilir Bunların içinde en önemlisi depresyon, alkol bağımlılığı ve ilaç bağımlılığıdır

Özellikle batılı ülkelerde yapılan çalışmalarda sosyal fobide alkol kullanımı normal toplum bireylerine oranla 2,5 kat daha yüksek bulunmuştur Bu da alkolün superegoyu baskılaması daha rahat davranmayı sağlaması ile açıklanabilir ki bu durumda zamanla alkol bağımlılığı riskini artırmaktadır Alkolikler arasında yapılan bir çalışmada sosyal fobi görülme sıklığının normale oranla 9 kat fazla olduğu tespit edilmiştir

İntihar düşünceleri ve girişimleri sosyal fobide yaşanan sıkıntıya bağlı olarak sık görülmekle birlikte sosyal fobiye başka psikiyatrik rahatsızlıklar ilave olduğunda daha da artmaktadır Dolayısıyla sosyal fobi bir an önce tanınmalı ve tedavi edilmelidir Sosyal fobisi olanlar genel nüfusa oranla bu farkları gösterirler

Sosyal Fobi bir anksiyete bozukluğudur, Sosyal Anksiyete Bozukluğu diye de adlandırılır

Sosyal fobi, kişinin başkalarının yanında küçük düşeceği, sıkıntı yada utanç duyacağı bir davranışta bulunacağı korkusudur Korkulan toplumsal durumla karşılaşma hemen her zaman anksiyete doğurur, bu da durumsal olarak yatkınlık gösterilen bir Panik Atağı biçimi alabilir Kişi, korkusunun aşırı ya da anlamsız olduğunu bilir, ancak kontrol edemez Kişi bu korkuyu yaşamamak için bu tür sosyal ortamlarda girmekten kaçınır Kaçınma nedeniyle kişinin sosyal, mesleki ve/veya aile yaşamı olumsuz etkilenir

Tedavi edilmedikçe tekrar eden kaçınma davranışlarının neticesinde sosyal fobiğin hayatı bir ıstıraba döner Öğrenci ise okulda öğretmen kendisine soru sorduğunda kalkıp cevap vermek, öğretmen ise ders anlatmak sosyal fobik için büyük bir işkencedir Pek çok sosyal fobik devlet dairesine, bankaya gidip işini yaptıramaz Bazıları telefonla bile konuşamaz Ağır vakaların sokağa çıkmaya, bakkala gitmeye, biletçiden otobüs bileti almaya bile tahammülü yoktur Sosyal fobikler sonunda kendilerini eve hapsederler, okulda başarısız olurlar, çalışma hayatları sona erer

Her on kişiden birinde yaşamının her hangi bir döneminde sosyal fobi görülebilmektedir

Sosyal fobiklerde korktukları durumlarla karşılaşınca sıklıkla; çarpıntı, titreme, terleme, kaslarında gerginlik, midelerinde burulma hissi, ağızda kuruma, ateş basması yada üşüme hissi, kafada basınç duygusu yada baş ağrısı gibi belirtiler gelişebilir Sosyal fobikler genelde utangaç ve içe dönüktürler, sosyal değildirler, göz temasından kaçınırlar, az konuşurlar

Sosyal fobi, genetik geçişin orta derecede katkıda bulunduğu bir hastalıktır Akrabaları arasında sosyal fobik olan kişilerin bu hastalığa yakalanma riski bir miktar daha yüksektir

Sosyal fobinin genellikle utangaç, çekingen, kendine güveni düşük, reddedilmeye duyarlı, ama başkaları üzerinde olumlu intiba bırakma arzusu duyan kişilerde ortaya çıktığı düşünülmektedir Bu kişiler başkaları tarafından beğenilmediklerinde bunun değer ve sosyal mevki kaybına yol açacağına inanırlar

Sosyal fobi tanısı konulabilmesi için; korku yada kaçınma davranışının kişinin olağan günlük işlerini, iş yada okul yaşamını, toplumsal etkinliklerini bozacak düzeyde olması yada kişinin fobisi olacağına ilişkin belirgin sıkıntı duyması gereklidir Bu durumda olan kişilere bilişsel ve davranışçı terapi, sosyal beceri eğitimi, gevşeme egzersizleri ve sistematik duyarsızlaştırma teknikleri, bireysel ve/veya grup terapisi ve ilaç tedavisi uygulanır

Sosyal fobisi olanlar genelde aşağıdaki durumlarda sosyal fobi belirtilerini yoğun olarak yaşarlar:

• Topluluk önünde konuşmak

• Bir işle uğraşırken seyredilmek

• Başkalarının önünde yemek yemek-içmek

• Otorite konumundaki kişilerle temas etmek

• Misafir kabul etmek

• Başkaları ile tartışmak

• Toplulukta telefonla konuşmak

• Tanımadığı kişilerin gözlerinin içine bakmak

• Ilgi odağı olmak

• Başkalarının önünde yazı yazmak



Bu durumlardan birine maruz kalan Sosyal Fobisi olanlar şu belirtileri göstermektedir:

• Çarpıntı

• Titreme

• Terleme

• Kaslarda gerginlik

• Midede rahatsızlık hissi

• Göğüste sıkıntı hissi

• Sıcak yada soğuk basması

• Başta ağırlık hissi-baş ağrısı

e-psikoloji