Kahramanmaraş Gelenek Ve Görenekleri

Genel Bilgiler




Yüzölçümü:14327 km²
Nüfus: 1002384 (2001)
İl Trafik No: 46
Rakım:568
Kahramanmaraş ve çevresinin kültür ve turizm olgusu içinde ayrı bir yeri vardır Kahramanmaraş, Akdeniz iklim kuşağında olmakla beraber Orta Anadolu ve Doğu Anadolu iklim kuşaklarıyla sınır teşkil etmektedir Güney illerimize göre daha serindir Akarsu ve kaynak suları bakımından zengindir Bu durum Kahramanmaraş için büyük bir turizm potansiyeli oluşturmaktadır
Yöredeki yerleşimin Paleolitik Çağ’dan itibaren başladığı il ve çevresinde yapılan araştırmalarda ele geçen buluntulardan anlaşılmaktadır Yine buluntulara göre Neolitik ve Eski Tunç Çağı’nda da yerleşim devam etmiştir Tunç Çağı’ndan başlayarak Mezopotamya’yı Anadolu içlerine bağlayan önemli kervan yolları bu yöreden geçmekteydi Assur ve Hitit etkisi de görülen bölge, Kimmer ve İskit istilasına uğradıktan sonra, önce Med, daha sonra da Pers yönetimine girmiştir MÖ 333’de Makedonialıların eline geçen kentte, bundan sonra Roma hâkimiyeti başlamıştır Bizans tesiri altında da kalan kentte, Büyük Selçuklu ve Osmanlı dönemlerini de yansıtan kalıntılar bulunmaktadır
Doğu Akdenizde bulunan Kahramanmaraş, dondurması ile ünlü bir ildir Kahramanmaraş, mağraları Eshab-ı Keyf Külliyesi, yaylaları ile önemli bir turizm potansiyeline sahiptir
Haritada Kahramanmaraş

İlçeler

Kahramanmaraş ilinin ilçeleri; Afşin, Andıran, Çağlayancerit, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Nurhak, Pazarcık ve Türkoğlu'dur
Elbistan: İl merkezinin 162 km kuzey doğusunda yer alır İlçede tarihi eserlere örnek olarak Elbistan Ulu Camii, Selçuklu Hamamı, Himmetbaba Camii ve Türbesi, Kalealtı köyündeki Roma dönemine ait Kızkalesi sayılabilir
Afşin: Kahramanmaraş'ın 146 km kuzeyinde yer alır Çeşitli uygarlık dönemlerine ait tarihi eserler ve doğal zenginlikleri olan Afşin ilçesinde Dedebaba Türbesi, Afşin Kalesi, Hurman Kalesi, Tilavşin Kalesi, Pirali Cami minaresi ve Eshab-ı Kehf (Yedi Uyurlar) külliyesi önemli tarihi eserlerdir Afşin ilçesinde Eshab-ı Kehf ve Mağarasının bulunması burayı turizm açısından oldukça önemli bir hale getirmektedir Cami, kervansaray, ribat ve planı saptanamayan birçok küçük yapıdan oluşan bu külliye, MS 12 yyda yapılmıştır
Doğal güzellik olarak, Tanır, Ayrandede, Emirilyas köyü mağarası, Eshab-ı Kehf park ve ormanlığı, dikkat çeker Ayrıca Yazıköy, Çamiçi, Örenderesi ve Binboğa ormanlık alanı gibi ormanlık alanları her türlü kampçılığa uygundur
Göksun: İl merkezine 91 km uzaklıktadır Roma ve Bizans dönemlerinde Kokussos (Cocussus) adıyla anılan, Maraş-Kayseri-Kilikya yolu üzerinde, önemli bir konaklama merkeziydi İlçe sınırları içinde Maltepe Höyüğü, Bozhöyük, Kızıl Kale, Akça Kalesi, Çakır Mağaraları gibi çeşitli önemlere ait höyük ve kale kalıntıları bulunmaktadır
Andırın: İl merkezine 114 km uzaklıktadır Andırının tarihi hakkında kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, ilçe sınırları içinde Hitit, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait Meryemçil (Geben) Kalesi, Azgıt (Yeniköy) Kalesi, Anacık Kalesi gibi  kaleler ve kalıntılar bulunmaktadır
Pazarcık: İl merkezine 48 kilometre mesafededir İlçenin güneyinde Gözlügöl mevkiindeki Evri kasabası, Turunçlu köyü mevkiinde Bizanslardan kalma çok miktarda sarnıçlar ve mezar şapelleri mevcuttur Bozlar köyü civarı Abbasilerden kalma sur kalıntıları ile çevrilidir Aksu çayı kıyısındaki Şallıuşağı köyü mevkiinde yine Abbasilerden kalma kale halen ayakta durmaktadır
Çağlayancerit: İlçenin doğal yapısı yayla özelliği göstermektedir Su kenarları yeşil alanlar, halkın piknik ihtiyacını karşılayacak önemli yerlerdir
Ekinözü: Kahramanmaraş İlinin kuzey doğusunda Çağlayancerit ve Elbistan İlçeleri arasında yer alan Ekinözü içmeceleri ile ünlüdürİçmelerin, cilt, mide ve böbrek hastalıklarına çok iyi gelen bir suyu vardır Ekinözü içmeleri önem ve yatırım önceliği bakımından ülkemizdeki 10 içme kaynağından biridir
Nurhak: Nurhak ilçesi çok eski bir yerleşim yeridir Tarihi ipek yolunun ilçe içerisinden geçtiği eski tarihi harabeler halen görülmektedir
Türkoğlu: İlçe Akdeniz Bölgesinin doğusunda yer alır Ekonomisi tarıma dayalıdır İlçede okuma yazma oranı yüksek olup üniversite mezunu oldukça fazladır

Coğrafya

Kahramanmaraş Akdeniz Bölgesi ile Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin birleştiği yerde bulunmaktadır Güneybatısını Nur Dağlarının uzantılarının kapladığı ilde diğer önemli yükseltiler Berit, Engizek, Binboğa, Delihöbek, ve Ahır Dağlarıdır Kahramanmaraş, Elbistan ve Göksun Ovaları ilin önemli ovaları olup, Ceyhan nehri ile Aksu çayı önemli akarsularıdır
Kahramanmaraş ilinde, genel olarak denize uzaklık ve yükselti nedeniyle, değişikliğe uğramış karasallaşmış bir Akdeniz iklim tipi egemendir İlde yazlar sıcak ve kışlar soğuk geçer
İklimi

İlde, genel olarak denize uzaklık ve yükselti nedeniyle, karasallaşmış bir Akdeniz iklimi görülür İlde yazlar sıcak, kışlar soğuk geçer

Tarihçe

Tekir Vadisi, Döngel Köyündeki mağaralarda yapılan araştırmalarda ele geçen buluntular yörede insan yerleşiminin Üst Paleolitik Çağda başladığını; Neolitik, Kalkolitik ve Eski Tunç Çağlarında da sürdüğünü göstermektedir Şehri Hititler kurmuşlardır Daha sonra Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Araplar, Selçuklular, Memluklular, Dulkadiroğulları ve Osmanlılar şehre hakim olmuşlardır Dünyanın sayılı madalyalı şehirlerinden biri olan Maraş'a Kurtuluş Savaşı sırasında halkın   gösterdiği direnişten dolayı 7 Şubat 1973' den itibaren TBMM tarafından Kahramanlık unvanı verilerek adı Kahramanmaraş olarak değiştirildi

Yöre Mutfağı (Gastronomi)


Kahramanmaraş’ta kültürel değerlerin bir öğesi de yemek ve tatlılardır Kış için tarhana, bulgur, döğme, nişasta hazırlanır ve biber, patlıcan, kabak, bamya ve fasulye gibi yiyecekler kurutularak saklanır
Tarhana, eşkili çorba, döğmeli mercimekli çorba, yoğurtlu döğmeli çorba, Maraş paçası gibi çorbalar; simit köftesi, kısır köftesi, içli köfte, sömelek köfte, suluyağlı köfte, eşkili köfte, yoğurtlu köfte, yavan köfte, ekşili aya köftesi gibi köfte çeşitleri; keşk aşı (döğme aşı) Maraş pilavı, tavuklu pilav, peynirli ve çökelekli börek, bayram çöreği gibi pilav ve börekler yöreye özgü yemeklerdir
Tatlı olarak ünlü Maraş dondurmasını unutmamak gerekir Fıstık ezmesi, un sucuğu, pestil sucuğu, hapısa yörenin bilinen diğer tatlılarıdır

El Sanatları ve Hediyelik Eşya

Yörenin kimi el sanatları yok olurken, kimileride canlanarak sürmektedir Geçmişte uğraşı olan dokumacılık, eski önemini yitirmiş olmasına rağmen bakırcılık, işleme sanatı ve ahşap oymacılığı günümüzde de önemini sürdürülmektedir
Bakırcılık
İlde bakırın değişik işlemlerden geçirilebileceği gerekli atölyelerin bulunuşu da bakırcılığın gelişmesinde etkili olmuştur En çok üretilen bakır işleri, mangal ibrik, güğüm, kazan, her boy bakraç, aşurelik ve benzeri eşyalardır
Sim Sırma İşlemeciliği
Kahramanmaraşlı genç kızların büyük emek ve sabırla sürdürdüğü yöreye özgü sanatlardan biridir Özellikle “Dival “ ve “Maraş işi”, işleme sanatının en yaygın olanıdır
Ahşap İşleme ve Oymacılığı
Türklerle başlamış ve gelişmiş önemli bir sanat dalıdır Osmanlı ve Selçuklu döneminde Türk el sanatlarının özelliklerinden olan bitkisel ve geometrik üsluba, Kahramanmaraş oyma sanatında da rastlanır En çok üretilen eşyalar çehiz sandığı, rehle, gazetelik, züret kutusu, aynalık, isimlik, tepsi, tavla, salon sehpası ve camekândır

Ne Alınır



Ağaç oyma tekniği ile yapılmış eşyalar, dövülerek işlenmiş bakır malzemeler, sim ve sırma işleri, yemeni adı verilen deriden yapılmış geleneksel ayakkabılar ve postallar Kahramanmaraş'tan alınabilecek özgün hediyelik eşyalardır Yine ünlü Kahramanmaraş kırmızı biberi, tarhanası, fıstık ezmesi, un sucuğu ve pestil sucuğu, büyük emek verilerek elde yapılan bakır işleri Kahramanmaraş'ta yapılacak alışverişlerde alınması tavsiye edilecek mamullerdendir
Osmanlı Döneminden kalan büyük Kapalı Çarşı, Mazmanlar Çarşısı, Demirciler Çarşısı, Bakırcılar Çarşısı ile Yer altı Çarşısı, Çinili Çarşı ve çeşitli pasajlar bu alışverişlerin yapılabileceği yerlerdir