Anlama Olayı Üzerine

Anlama Olayı Üzerine


İslam için cemaat çalışması alanında temel meselelerden biri de ce­maat fertlerinin İslamı anlamakta birlik oluşturmaları meselesidir Çünkü çalışma, anlama ile ilgilidir Bir cemaatte çeşitli fikir ekollerinin olması caiz değildir Bundan ötürü Şehid İmam, anlama meselesine gerekenden daha fazla önem veriyordu Böylece o, bütün gayretini, Hz Muhammed (as)'in getirdiği İslam'ı, ister akaidde, ister ibadet ve adetlerde olsun, bu­laşmış bazı hurafelerden arınmış, müslümanlan hiziplere ve fırkalara ayı­ran ihtilaflardan uzak olarak sunmaya sarfetti Geçmişte ve günümüzde İslam düşmanları İslam'ın aydınlık yüzünü bunlarla kötü göstermeye ça­lışmışlardır İhvan'ın hedefi evrensel İslam devletini ve İslam hilafetini yeniden kurmak olunca, bu yüce yapının İslamı, doğru, kapsamlı ve tüm hurafelerden arınmış bir anlayış üzerine kurması gerekir İhvan evrensel İslam devletini müslümanların birleşmeyeceği özel bir mezhep anlayışı üzerine ve sağlıksız ve kusurlu anlayış esası üzerine kurmak için çalışma­yı ve ruhları feda etmeyi düşünmüyor Bunun için İmam el-Benna'nın de­falarca okuduktan ve köklü araştırmalar yaptıktan sonra Risalelerinde, İs­lam'ı asli şekliyle sunduğunu, sonra bey'at rükünlerinden birincisini "anlama" olarak belirlediğini görüyoruz
İmam el-Benna, bu sahih anlayışı şüphelerden, sapmalardan ve bir kısmını kabul edip diğer kısmını reddetme fikrinden koruyan bir çerçeve olarak yirmi usul koydu Allah'ın lütfuyla günler, bu yirmi usulün sağ­lamlığını, inceliğini, mutedilliğini, ifrat ve tefritten uzaklığını isbat etti Her ne kadar katı tutumlu ve müfrit kimseleri bazı sözler yumuşatmasa da, biz müfritlerin ölçüleriyle hareket etmiyoruz Şehid İmam'ın bir yan­dan İhvan'ın yönünü birleştirmeye, diğer yandan bu anlayışı korumaya çok önem verdiği için bu anlayışı bey'atın rükünlerinden yaptı Bilakis, cemaate bağlı her kardeş, bunu bey'atına bağlılığından dolayı her türlü tedbil ve tağyirden korumakta sorumlu olsun diye birinci rükün yaptı
Anlayış meselelerinde asıl çizgiden sapma şekillerini aşağıya alıyo­ruz:
1- İslamı Kitap, Sünnet ve İcmanın gösterdiği anlayış biçimine açık­ça muhalefet eden fikirleri ve anlayışları benimsemek; saflar arasında kargaşa ve ihtilaf çıkaran bu ihtilaflı fikirlerle hareket etmek Anlayıştaki bu tür sapmaların bariz misallerinden biri, gözetim ve tutuk evlerindeki bazı cemaat fertlerinde görülen "tekfir" (bir müslümam kafirlikle itham etme) fikridir Aslında bu düşünce, yirmi prensipte işaret edilenlere ve İs­lam'ın prensiplerine aykırı olduğu halde, şiddetli işkence ve eziyetlerin meyvasıdır Bu fikri çürütmek ve hatalı olduğunu açıklamak için yoğun gayretler sarfedilmiştir Bundan ötürü de çoğunluk bu düşünceden vaz­geçmiş, belirli sayıda ısrarcı bir grup eski hallerine devam etmiştir
Üstad Hasan el-Hudeybi -Allah Rahmet eylesin- tutuk evinde iken, tekfir fikrinde ısrar edenlere şöyle demiştir:
"Sizin bizi tekfir ettiğiniz gibi, biz sizi tekfir etmeyeceğiz Bu tekfir fikri İmam ei-Benna'ya bey'at eden bizlerin, yani İhvan'ın fikri değildir İslam'ın da görüşü böyle değildir Siz eğer bu fikre tutmuyorsanız, ken­dinize İhvan'ın tabelasının dışında başka bir tabela butun"
Bundan dolayı da tekfir fikrini taşıyan İhvan'dan değildir
2- Anlayış meselesinde sapma şekillerinden biri de, Kur'an'la yetine­rek ve Hz Peygamber'in sünnetinin değerini düşürmeye çalışmak veya sahih hadislere rağmen akli görünüşünü tercih etmek, ya da "ilerleme" ve "yenilik" adı altında, maksatlı yöntem ve sapık düşünceler gibi benzeri şekillerle, çağın bazı adetlerine veya yöneticilerin arzularına uygun düş­mesi için İslam'ı değiştirmeye çalışmaktır Halbuki Kur'an ayetleri, Hz Peygamber'e itaati ve sünnete sarılmayı bize emrediyor
İşte ayetlerden bazıları:
" Peygamber, size ne verdiyse, onu alın, size ne yasakladıysa on­dan da sakının"
"Kim Resule itaat ederse, Allah'a itaat etmiş olur"
"Sen, sana vahyedilene sımsıkı sarıl Zira sen doğru yoldasın Doğ­rusu Kur'an, sana ve kavmine bir ikaz ve öğüttür; yakında ondan sorgu­ya çekileceksiniz"
İşte Peygamberimiz (as)'den bir örnek:
"Aranızda iki şey bıraktım Onlara sımsıkı sarıldığınız müddetçe as­la sapmazsınız: biri Allah'ın Kitabı, diğeri benim sünnetim"
İhvan'dan olan birinden bu gibi sapık fikirlerin çıkması ve safları­mızda bu düşüncelerin yayılması doğru değil Bu tür insanlardan sakın­malıyız Kendi nefsinin gücünü bilen kişiye Allah merhamet etsin
3- Anlayış meselesiyle ilgili sapma şekillerinden biri de, cemaat fert­lerinin tümünün, hakkında birden çok görüşü olan ve her görüşün de deli­li bulunan fer'i bir meselede bir tek görüş ile amel etmeye zorlamak Böy­lece bir tutum cemaati fırkaya veya bir taife'ye ya da özel bir ekole dö­nüştürür Öyle olunca da, bu görüşü bizimle paylaşan kişi bizimle bağ­lantılı olur, bize muhalefet eden de bizden uzaklaşır Halbuki, İhvan ce­maatı bu görüş üzerine kurulmamıştır Şehid İmam, cemaatin tüm müslümanlara kapılarını açması ve İslam dairesinde kaldıkları sürece, birleşme­leri için bu fedakarlığı çok istiyordu Ama aynı zamanda İslam'dan çık­masına sebep olan bir görüşü taşıyan kişiye, bu cemaatın kapısı kapalıdır Eğer biz hakkında birden çok görüş bulunan fer'i bir mesele ile karşı kar­şıya gelir isek, delili daha kuvvetli olan görüşü almayı tavsiye ederiz Fa­kat, İslam dairesinde kaldığı sürece başka görüşün benimsenmesine de engel olmalıyız
4- Anlayış meselesinde sapma şekillerinden bir diğeri de, külli me­selelere rağmen fer'i ve cüz'i meseleleri büyütmek Çünkü fer'i meselele­rin üzerinde ittifak sağlanamamıştır Bundan ötürü de İhvan'ı ve diğerle­rini meşgul etmesi sebebiyle münakaşa ve ihtilafa zemin açılmış olur Bazan da asli meselelerde ciddi çalışma yapmak için ürün veren bir yar­dımlaşma karşısında engeller olur gönüllerde Nasıl oluyor da İslam, düş­manlarının saldırılarına maruz kalmışken, müslümanlar cüz'i ve fer'i meseleler etrafında ihtilafa düşüyorlar?
Şehid İmam bizi bu alanda şu yol gösterici kurala çağınyor O kural da şu:
"İttifak ettiğiniz konularda yardımlaşmamız, ihtilaf ettiğimiz konularda da birbirimizi mazur görmemiz gerekir"
Bu kurala uymalıyız
5- Anlayış meselesinde sapma şekillerinden bir başkası da, İslam'ın bir kısmını alıp amel etmek ve diğerini terketmek Yani İslam'ın ibadet, ilim, zikir ve hayır işleri gibi yöneticileri kızdırmayan yönleriyle yetinip, teşri, hüküm, cihad ve kötülükle savaş gibi yönlerini terketmek Ama bi­zim, İslam'ı tümüyle sunmamız, tümüne çağırmamız ve tümüyle amel et­memiz gerekir Allah uğrunda, ne kadar işkencelere maruz kalsak da, kınayıcının kınamasından korkmamalıyız Çünkü önderimiz Hz Peygam­ber (as) davet ederken eziyete uğruyordu ve buna rağmen hiç bir kısıntı yapmadan davetine devam ediyordu
Şehid İmam da dikkatlerimizi, yirmi prensibin ilk prensibindeki İslamı şümulüyle ve tekamülüyle anlama hususuna çekiyor Bey'atın rükün­lerini açıklarken, işkenceler sırasında imtihana tabi tutulacağımızı anlatı­yor
Tekfir fikrine sahip olanlar gibi aşırılarla, yöneticileri kızdıracak ci­had, teşri ve yönetim işlerini bırakmamızı isteyen ruhsatçıların arasındaki farkı anlamak da bey'atın rükünlerindendir İşkencelere maruz kalsak da, beyata bağlılık, İslam'ı tebdilsiz ve tağyirsiz olarak anlamaya devam et­memizi gerektirir, ta ki, bizden sonrakilere, kapsamlı, doğru ve sağlıklı olarak miras bırakalım
Anlayışta ve diğer konulardaki sapmaların önce basit olarak sonra zamanla, taassup ruhu ve genişlerin reaksiyonuyla birlikte arttığını açık­lamamız belki yararlı olur Sapmış kişiyi, şeytanın yanılttığını ve bundan dolayı da kendisinin doğru yolda, diğerlerinin ise sapık yolda olduklarına inandığına değinmiştik Bu kişi kendi sapık fikrine hizmet edecek şekilde te'vil ettiği ayetleri ele alır ve etrafına insanları toplar, bir bayrak açar ve bir cemaat kurar Böylece doğru anlayıştan sapmanın neticesi olarak, par­çalanma ve dağılma meydana gelir
Sapmaya başlayan kişiye, doğru yolda olduğuna kanati kesinleşme­den ve ciddiyetle işin içine girmeden önce anlayışını düzeltmesi için, ona doğru yolu göstermemiz kardeşlik ödevinin gereğidir Aksi halde onu bu yanlış anlayıştan geri çevirmek zor olur

Mustafa Meşhur