Kayseri Sözlü Tarih

Abdi Dede söylencisi


Abdi dede dünyadan elini eteğini çekmiş tek başına yaşayan yaşlı bir kişidirTüm zamanını hücresinde Kur?an okuyarak geçirirÇevresinde sevilip sayılmasını çekemeyen yedi kişi "Şeriattan taş kopardı" (Şeriata aykırı davranışta bulundu) diye onu taşa tutar,daha sonrada kadı önüne çıkartırlarKadı da dedeyi çekemeyenlerdendirAsılmasını buyururmüftünün onayıyla Dede?yi Arastabaşı?na götürüp asarlarHücresinde kalan eşyasını almak için döndüklerinde Abdi Dedeyi Kur?an okurken görürler"Darağacından kurtulmuş diye Abdi Dede?yi yaka paça yine kadıya getirirlerOradan Arastabaşı?na varırlar ki ne görsünler,Dede asılı duruyorYanlarında götürdükleri Dede darağacındaki cansız bedene "Sana selam olsun ey Hak?ın kulu diye yanıtlar adamlar olanlara cevap veremezler,ikinci Dede yi de asar ve malına el koymak için hücreye dönerler Bu kez de Abdi Dede?yi Kur?an okurken bulurlarYeniden darağacına götürürler dede cesetlere :"size selam olsun ey Peygamber?in ümmeti iki Abdi" diye seslenirCesetler: "Ve aleykümselam Ya Hu"diye yanıtlar


Adamlar aman vermeyip üçüncü Dedeyi de asarlarDurumu öğrenen Kayserililer ayaklanarak dede?nin asılmasına karar veren kadı?yı,müftüyü ve yedi adamı öldürürlerüç Abdi?yi darağacından indirirler,yıkayıp üçünü bir araya gömerler


Ani?nin yıkılışına ilişkin söylence


Ani Nuşirevan?dan sonra Müslümanlar?ın bir süre sonra da Kıllı Orhan adlı bir Ermeni Kralı?nın eline geçerKıllı Orhan çok zalim bir kraldırEn Ufak bir nedenle ortalığı yakıp yıkar,insanları öldürürBöylece zamanında bayındır bir kent olan Ani yıkıntıya dönerSöylenceye göre:


Söyle Ani nettin Nuşirevan?ı

Yerine oturttun Kıllı Orhan?ı


Kıllı Orhan?ın koyduğu kurala göre kentte evlenen gelini önce krala getirecek Kral onunla bir gece geçirdikten sonra eşine verilecektirBu yasa Müslümanlara çok ağır geldiğinden ne oğlan evlendirir ,ne de kız götürürler


Günün birinde kentin ileri gelenlerinden Odabaşıoğlu,ölmeden oğlunu evlendirmek isterNasılsa bir çaresini bulurum düşüncesiyle toy düğün kurar,oğluna güzel bir gelin alırKayın valide gerdek odasını hazırlamıştırOcak yakılmış rafa mayalı hamur konmuş yeni doğan kuzuyla anasıda odaya alınarak önlerine su ile taze ot konmuştur


Bu sırada düğünü duyan Kıllı Orhan hazırlanmış kızı beklemektedirGece olduğu halde gelinin gelmediğini görünce öfkelenirAdam gönderip Odabaşıoğlu?nu çağırtırOdabaşıoğlu geline karşılık tüm servetini ortaya koyarsa da Kıllı Orhan?ı razı edemezOdabaşıoğlu nun direndiğini gören kral meydanda asılmasını buyururOdabaşıoğlu İdam sehpasının yanında ayağını yere vurarak haykırır "Ey Ani bu zulüm ile yaşayacaksan bat,yıkıl" daha sözü biterken kentin altı üstüne karışır


Aradan yıllar geçer lVMurat döneminde Baş Kaptan olan Murat Reis son çıktığı seferden dönmüş Padişah?ın sofrasına konuk olmuşturBaşından geçen ilginç olayları anlatırken Serendip Denizi?nde gördüğü bir ejderhadan söz ederEjderha günde üç kez denizden çıkıp ormandaki filleri yutmaktadırlVMurat buna inanmaz ve öfkelenirMurat Reis üzülmüştürŞehzade ve Sır Katibi?yle aynı yere gidip onlarında olanları gözleriyle görmesini önerirlVMurat kabul eder


Maceralı bir yolculuktan sonra Serendip?e varıp Murad Reis?in anlattıklarının gerçek olduğunu görürGördüklerini seyir defterine yazar,mühürlerOradan ayrılacakları sırada çapayı bir türlü attıkları yerden kurtaramazlarMurat Reis dalıp ne olduğunu anlamak isterBiraz derine indiğinde kuru bir düzlük görürDüzlükte üç katlı bir ev vardırÇapa evin pencerelerinden birine takılmıştırÇapayı kurtarırken genç bir adam onu içeri buyur ederOda da ocak yanmaktadırRafta mayalı hamur,yeni doğmuş bir kuzuyla anasının yanında su ve ot bulunmaktadırDelikanlı karısına seslenerek konuğa yiyecek getirmesini söylerBu arada çok meraklanan Murad Reis,delikanlı?dan gördüklerini açıklamasını isterDelikanlı Odabaşıoğlu?nun oğludurAni alt üst olduğunda kendini karısıyla birlikte bu evde bulmuştur


Delikanlı?nın hala kıllı Orhan?dan korktuğunu gören Murad Reis,artık böyle bir kişinin yaşamadığını söylerBu arada karısı gemidekiler için kırk,padişah için yedi ekmek yapmıştırMurad Reis bunları alarak gemiye dönerBaşından geçenleri anlatırİstanbul?a döndüklerinde lVMurad başlarından geçenleri ilgiyle dinlerMurad Reis söylediklerinin kanıtı olarak ekmekleri verirEkmekler aradan aylar geçmesine karşın taze ve fırından yeni çıkmış gibi sıcaktır


GÜZEL KAYSERİ


Ova üzerinde her yer görünür

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri

Baharda yeşile çabuk bürünür

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri


Büyük meydanında vardır kalesi

Kalenin önünde saat kulesi

Kümbetleri, hanlar hep kordelesi

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri


Seyyid Burhaneddin burayı bulmuş

Lâle, Kurşunlu, Han Camii olmuş

Hunat, Cami Kebir, camiler dolmuş

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri


Erces Beğleri'nin Türkmen illeri

Selçuklu, Osmanlı belli yolları

Yerlidir şivesi, sade dilleri

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri


Medrese Şifahiye, Sahabiye

Ecdattan kalanlar bize hediye

Bugün yapılanlar kalır atiye

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri


Erciyes Dağı'na çıkarsan şöyle

Tekir Yaylası'nda bir durak eyle

Hisarcık üstünden şehri seyreyle

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri


Çobanoğlu der ki şehirler sordum

Dünyayı dolaştım çok yerler gördüm

Kayseri şehrinde kaldım da durdum

Örnek bir şehirdir güzel Kayseri