Kürt Hanedanları Tarihi

Eyyubiler Siyasi Tarih - Selahaddin Eyyubi ve Haçlılar - Eyyubiler Hükumdarlar


Eyyubiler

Başkent Kahire (1171-1174)

Şam (1174-1218)

Kahire (1218-1250)

Şam (1250-1260)

Hama (1260-1341)

Resmi dili Arapça

Dini Sünni İslam

Yönetim Monarşi

Sultan

- 1171-1193 Selahaddin

- 1239-1249 El-Salih Necmeddin Eyyub

- 1249–1283 El-Awhad

Tarih

- Selahaddin'in Fatımiler veziri olması 1169

- Kuruluş tarihi 1171

- Montgisard Muharebesi 1177

- Hıttin Savaşı 1187

- Yıkılış tarihi 1348

Moğol istilası öncesi

Eyyubiler Devleti veya Eyyubiler (Arapça: أيوبيون 'ayyūbīyūn; 1171-1250, Hama'nın yerel yönetimi olarak 1348'e kadar), Fatımiler Devleti'nin eski komutanı ve veziri olan Selahaddin Eyyubi'nin kurduğu Kürtkökenli hanedanın egemen olduğu Mısır'daki devleti'nin adıdır


Siyasi Tarih

Vezirliği döneminde sözünü tutmayarak Haçlılarla anlaşan Halife Adid'i devirerek Fatımi Devleti'ne son verdi (1171) ve burada güçlü bir devlet kurdu

Haçlılarla uzun süren mücadeleler yaptı Onlara karşı İslam'ın geçilmez kalesi oldu Kudüs'ü alarak tekrar İslamiyete kazandırdı Fetihten sonra, katliam beklentisi içinde olan gayrimüslimlere gösterdiği engin hoşgörü ve benzeri insanî özellikler ile büyük takdir kazandı İslam dünyasında bir efsane hâline geldi (1187, Hittin Savaşı)

Selâhaddin'in kurduğu devlet, babasının adından dolayı Eyyûbîler olarâk anıldı Eyyûbîler Devleti'nin sınırları kısa sürede Mısır, Suriye, Güneydoğu Anadolu ve Arabistan'ın güneyine kadar genişledi Ancak Hanedanın son sultanı olan el-Salih Necmeddin Eyyub'ın karısı Şecer-üd-Dürr'ün ihaneti ile mısır'daki bahr-i memlük komutanlarından Aybeg tarafından yıkıldı ve yerine Memlûkler devleti kuruldu (1250) Hama kolu ise 1348'e kadar varlığını devam ettirmiştir

Selahaddin Eyyubi ve Haçlılar

1171’de Fatimilere son veren Selahaddin Eyyubi, Mısır'da hutbeyi yeniden Abbasi halifesi adına okutmuş ve Mısırda sünniliği yeniden başlatmıştır 1174’de kendi adına hutbe okutarak devletin başına geçti İlk iş olarak Zengileri kendi topraklarına bağladı Suriye, Filistin, Hicaz, Ürdün, Yemen, Güneydoğu Anadoluyu egemenliği altına aldı 1177 yılında Montgisard Muharebesinde Kudüs kralı IV Baldwin'e yenildi

1187 yılında Hittin Savaşı'nda Haçlıları yenilgiye uğratarak Kudüs'ü Haçlılardan geri aldı 1188 yılında Selahaddin, Antakya Prensliği'ne (Haçlı Kontluğu) karşı sefere çıkmıştır Bu bölgede birçok kaleyi ele geçirdi

1189 yılı başlarında Üçüncü Haçlı seferi Papa tarafından başlatılmıştı Bu sefere daha önce Hittin Savaşına katılan Haçlılardan başka İngiliz, Fransız, Alman ve Sicilya içinde olduğu devletlerin oluşturduğu donanmaları ve kara kuvvetleri haçlılara katıldılar Selahaddin bütün Müslümanlardan yardım istedi fakat çok azı bu yardıma cevap verdi Artık her iki tarafın askerleri de savaşın bitmesini istiyorlardı Bunun üzerine anlaşmaya karar verildi 1 Eylül 1192 tarihinden geçerli olmak üzere 3 yıl 8 ay karada ve denizde geçerli olacak bir anlaşma imzalandı

Bu anlaşma ile Yafa ile Sur arasındaki dar sahil şeridi Haçlılar'ın elinde kalıyor, diğer fethedilen yerler müslümanların oluyordu Bu zaman zarfında Ortadoğu'daki Haçlı varlığının belini kırmış, onu asla eski gücüne kavuşamayacağı hale getirmişti Sultan 4 Mart 1193 günü Şam'da öldü Ölümü üzerine dört oğlu kendi aralarında mücadeleye başladı Selahaddin Eyyubi, bütün bu işlerin dışında Haşhaşiler/Batınilik meselesi ile de uğraştı

Oğulları arasındaki mücadele Mısır'da isyan çıkmasına neden oldu Abbasi Halifesi'nin yardım amaçlı gönderdiği Memluk askerleri yönetimi ele geçirdi Bundan sonra İslam Dünyası'nda Memlukler egemen olmaya başladı

Hükumdarlar

1 Selahaddin (1169 -1193)

2 Aziz (1193 - 1198)

3 Mansur (1198 - 1200)

4 I Adil (1200 - 1218)

5 Kamil (1218 -1238)

6 II Adil (1238 - 1240)

7 Salih (1240 - 1249)

8 Turanşah (1249 - 1250)


Montgisard Muharebesi

Montgisard Muharebesi

İkinci Haçlı seferi


Tarih 25 Kasım 1177

Bölge Montgisard, Ramla

Sonuç Kesin Haçlı zaferi


Kudüs Krallığı
Cross-Pattee-redsvg Tapınak Şövalyeleri

Kumandanlar
Selahaddin Eyyubi IV Baldwin
Trabluslu III Raymond
Eudes de St Amand

Güçler
374 Şövalye
80 Tapınak şövalyesi
3,000-5,000 piyade

Kayıplar
1,100 ölü
750 yaralı



Montgisard Muharebesi, Eyyubiler ile Kudüs Krallığı arasında 25 Kasım 1177 tarihinde yapılan savaşın adıdır Cüzzam hastası olan 16 yaşındaki Kudüs kralı IV Baldwin sayıca daha az olan Hristiyan Ordusu ile Selahattin Eyyubi’yi yenmiştir Ağır bir yenilgi alan Müslüman ordusundan sadece çok az sayıda asker hayatta kalacaktır

1177 yılında Kudüs kralı IV Baldwin, o sırada bölgeye gelen Alsace’lı Philip ile birlikte Bizans İmparatorluğunun da desteğini alarak Mısır topraklarına saldırma planları yapar Ancak bu planlar başarısız olur Bu sırada Selahaddin Eyyubi Kudüs’ü almak üzere hazırlıklar yapmaktadır Selahaddin’in planlarından haberdar olan Baldwin şehrin savunmasını uygun bir yerde yapmak için sadece 375 şövalyeyle[2] Ascalon’a doğru yola çıkar Burada Baldwin karşısına çıkan yaklaşık 26 bin kişilik Eyyubi ordusu tarafından durdurulur Baldwin’in beraberinde Halep’deki mahkumiyetten yeni kurtulmuş olan Trabluslu III Raymond bulunmaktadır Selahaddin’in ezeli düşmanı olan Raymond, 16 yaşındaki cüzzamlı kral Baldwin ağır hasta olduğu için ordunun komıtasını alır Raymond’un yanısıra Haçlı ordusunda Tapınak Şövalyeleri önderi Eudes de St Amand, İbelinli Baldwin, kardeşi Balian, Sidonlu Reginald ve Urfalı III Joscelin bulunmaktaydı Ascalon’daki Baldwin’e yardım etmeye çalışan diğer bir Tapınak Şövalyesi grubu Gazze’de kuşatma altında olduğundan dolayı yardıma gelemez

Muharebe

Selahaddin Kudüs’e doğru yürüyüşüne devam eder Baldwin’in sayıca az ordusuyla onu engelleme girişiminde bulunamayacağını düşünür Ramla, Lydda ve Arsuf’a saldırır, ordusunun yağma ve talan için dağılmasına izin verir Ancak Kudüs kralını engellemesi için geride bıraktığı güçlerin yetersiz geldiğinden ve bu kuvvetleri yenen Baldwin’in kendisine doğru ilerlediğinden habersizdir Sahil boyunca ilerleyen Haçlılar, Ramla bölgesinde Montgisard’da Eyyubileri yakalarlar Selahaddin beklemediği bir anda saldırıya uğrar Ordusu dağınık, uzun yürüyüşte dolayı yorgun ve savaşa hazırlıksızdır Haçlılar hazırlıksız Eyyubi ordusuna cepheden saldırarak büyük zaiyat verdirir Ordusunun neredeyse tamamını kaybeden Selahaddin kendi canını zorlukla kurtarır Gece boyunca Selahaddin’i takip eden Baldwin sonrasında Ascalon’a çekilir Özel muhafızları olan Memluk askerleri haricinde silahlı kuvveti kalmayan Selahaddin uzun ve yorucu bir yolculuk sonucu Mısır’a dönebilir Ordusunun ise sadece onda biri kurtulacaktır

Sonrası

Mısır ve Suriye’deki egemenliğinin kaybolmasından korkan Selahaddin, Haçlıların yenildiği haberini yayar Muharebeyi ölümsüzleştirmek isteyen Baldwin ise muharebenin geçtiği yere bir manastır inşa ettirir Zaferin kazanılmasına rağmen Haçlıların kayıpları az değildir 1100 Haçlı asker hayatını kaybederken, 750 asker de yaralanmıştır Selahaddin, yenilgisi nedeniyle muhasara altındaki Harim’e yardım gönderemez 1179 yılına gelindiğinde Selahaddin, ordusunu yeniden kurabilmiş ve saldırılarına başlamıştır Aynı yıl Marj Ayyun Muharebesinde Kudüs Krallığını yenecektir 1187 yılındaki Hıttin Muharebesiyle Eyyubiler belirleyici bir galibiyet kazanacak ve Kudüs ele geçirilecektir

Popüler sanata etkiler

* 2005 yapımı Cennetin Krallığı adlı filmde muharebe gösterilmese de IV Baldwin’in 16 yaşında Selahaddin’i yenmesine atıf yapılır
* 2007 yılı İsveç yapımı Arn – Tempelriddaren (Arn – Tapınak Şövalyesi) adlı filmde Arn Magnusson adlı Tapınak Şövalyesi Montgisard’daki muharebede yeralır