Çocuğunuzun Beslenmesinde Tehlike Sınırı Obezite

Obezite ya da halk arasında bilinen adıyla şişmanlık, vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır Op Dr Halil Coşkun: "Dünya Sağlık Örgütü, bir obezite pandemisinden bahsetmektedir 1995 yılında dünyada 200 milyon obez erişkin varken 2000 yılında bu sayı 300 milyona ulaşmıştır" diyor ve sözlerine ekliyor "Burada, obezite ve kilo fazlalığı arasındaki farkı vurgulamak gerekiyor: Obezite vücuttaki yağ dokusunun gereksiz yere fazla olmasıyken, kilo fazlalığı, ?ideal vücut ağırlığının üstünde olmak demektir"Beslenme ve kilo konusunda öncü bir araştırmacı olan, 2007 Danone Uluslar Arası Beslenme Ödülü sahibi Prof Jeffrey Friedman; yağ dokusunun düzenlenmesinde rol oynadığını keşfettiği leptin hormonunun, iç salgı fonksiyonu ve vücut ağırlığında genlerin rolü üzerine yaptığı önemli araştırmasıyla obezitenin biyolojisi konusunda araştırmaların önünü açmış olduÇocuğunuzun Obez Olup Olmadığını Teşhis Edin!

Klinik olarak obeziteyi tanımlamak için kilonun, boyun karesine oranlanması (kg/m2) ile elde edilen vücut kitle indeksi (VKİ) kullanılır Buna göre erişkinlerde vücut kitle indeksi (VKİ)'nin 25 kg/m2'in üzerinde olan kişiler aşırı kilolu, 30 kg/m2'nin üzerinde olanlar obez olarak tanımlanır Çocuklarda ise, yaş ve cinse göre hazırlanan VKİ için persentil eğrileri(kan basıncı, ağırlık, boy gibi sürekli değerleri olan bir veri dizisinin 100 eşit parçaya bölünmesinden oluşan kümelerdir) kullanılır 85 persentilden büyük olan çocuklar aşırı kilolu, 90 persentilden büyük olanlar ise obez olarak sınıflandırılırÇocukluk Obezitesinde Hazırlayıcı Etmenler

Beslenme biçimi ve beslenme alışkanlığı olarak, yüksek kalorili yiyeceklerle beslenen çocuklarda obezite daha kolay gelişir Yapılan çalışmalarda yüksek kalorili ve düşük lifli hazır yiyeceklerin %52 oranında tüketilmesi, bu veriyi destekler Ailedeki beslenme biçiminiz ve aktivasyon azlığı çocuğunuzun obezitesini etkiler; çocuğunuz uzun süre televizyon izliyor ve televizyon izlerken yüksek kalorili yiyecekler tüketiyorsa, obezite riskini daha da artırmış olur Obezite sıklığı, 4 saatten daha fazla televizyon izleyen çocuklarda, 1 ya da 1 saatten daha az televizyon izleyen çocuklara oranla daha yüksektir Obezite, psikolojik etmenlerle de ilişkilidir; anne-baba-çocuk arasındaki olumsuz ilişkiler, çocuğun ruhsal yapısını etkileyip aşırı yemesine neden olabilirÇocukluk Obezitesinde İlaçla Tedavi Yöntemleri

Çocukluk çağı obezitesinin tedavisinde, ilaç tedavisi tercih edilmez Metil-sellüloz gibi hacim arttırıcı ve kalorisi olmayan ürünler, mideyi şişirerek iştah hissini azaltır; pektin ise, mide boşalmasını azaltarak tokluk hissini arttırır ancak çocukluk çağındaki obezite tedavisinde bunlar etkili olmaz Tedavide ideal olan, yavaş kilo vermek ol¬duğu için, sabırlı davranılmalıdır Büyüme çağındaki çocuğunuzda kilo verişi çok fazla olmasa da boy uzaması ile vücut oranları normale gelebilir Tedavide cesaretlendirme çok önemlidir Bu nedenle kontrollere sık gidip çocuğunuzun diyet tedavisine uymasını özendirmelisiniz Obez Olan Çocuğunuz İçin Cerrahi Seçim Kriterleri

Çocukluk çağı obezitesinde cerrahi tedavi, tercih edilen bir yöntem değildir ancak son yıllarda diğer tedavi yöntemlerine (diyet, egzersiz, davranış tedavisi vb) yanıt vermeyen adölasan morbid obezlerde (VKİ>40 kg/m2) cerrahi yöntemler tercih edilmeye başlandı Cerrahi seçim kriterleri Inge T ve arkadaşları tarafından aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur;? Çocuğunuz, temel bakım sağlayıcısı tarafından kararlaştırıldığı şekilde kilo tedavisine yönelik organize olarak yürütülen ve en az 6 ay ya da daha uzun bir süre boyunca devam eden girişimlerde başarısız olmalı,? Fizyolojik olgunluğa tamamen ya da tamama yakın düzeyde ulaşmış olmalı,? Ağır derecede obez olmalı (VKİ >40 kg/m2) ve obezite ile ilişkili ciddi ek hastalıkları bulunmalı,? VKİ>50 kg/m2 olmalı ve daha hafif ek rahatsızlıkları bulunmalı,

? Cerrahi öncesi ve sonrasında yapılan eğitici medikal ve psikolojik incelemelere devamlılık gösterebilmeli,? Ameliyat sonrası dönemde beslenme kılavuzlarına bağlı kalmayı hem istemeli, hem de başarabilmek için çaba harcamalı,? Karar verebilme kapasitesinin yeterli olduğunu kanıtlamış olmalı,

? Destekleyici bir çevreye ve aile ortamına sahip olmalıNeden Obez Oluruz?

Obezite, besinlerle alınan enerji miktarının, metabolizma ve fiziksel aktivite ile tüketilen enerji miktarını aştığı durumda ortaya çıkar Bütün belirtilerin dışında şüphesiz obezitenin önemli bir nedeni de ailevi yatkınlıktır Obeziteye neden olan durumları şu şekilde sıralayabiliriz;? Çocuğunuzun kortizon ve psikiyatride kullandığı bazı ilaçlar,? Beslenme alışkanlığınız; sık, aşırı, yağlı yemek yemeniz ve ihtiyaçtan fazla kalori almanız,? Hormon hastalıkları; Cushing sendromu denilen böbrek üstü bezi hastalığı,

 Hipotiroidi-Tiroid bezi çalışmaması,

 Polikistik over sendromu-Yumurtalıkta kist olması,

 GH yetmezliği-Büyüme hormonu yetmezliği,

 Hipogonadizm- **** hormonu azlığı, ? Sosyoekonomik ve Psikolojik faktörler,? Genetik faktörler,? Hareketsiz yaşam Obezitenin Genlerle İlişkisi

Obezite, çok faktörlü bir hastalık olduğundan hem, genetik hem de çevresel nedenleri vardır Yapılan çalışmalar, obezite oluşumunda kalıtım veya genetik faktörlerin % 25?40 oranında rol oynadığını göstermiştir Obez kişilerin çocuklarında, obez olmayanlara göre hastalığın görülmesi 2?3 kat fazladır Anne ve babanın obez olması durumunda, çocuklarında da erişkin yaşta obezite görülme riski %80 oranındadır Anne veya babadan biri obez ise, çocukta obez görülme riski %40, her ikisi de normal kilolu ise %10 oranında obezite gelişme riski vardır Çocukluk çağında (3?10 yaş arası) aşırı kilolu olan çocukların %50sinde erişkin dönemde aşırı kilolu olma riski vardır Tek bir gen değil, birçok gen bozukluğu obezitenin nedenidir Fransa ve Almanya da şişman ailelerde yapılan çalışmalarda 10 numaralı kromozomdaki belirli bir alanın obeziteden sorumlu olduğu ortaya çıkarılmıştır Bu alandaki genlerin incelenmesi ile obeziteye neden olan genler daha iyi ortaya çıkarılabilecektir Bunun yanında tek gen bozukluğuna bağlı şişmanlıklar da vardır ancak bunlar toplumda nadir görülürlerBeslenme? Beslenme alışkanlıkları ve yöntemleri, çocuğunuzun sağlıklı bir kiloda kalması, aşırı kilolu ve obez olmaması konusunda kilit rol oynar Bu alışkanlıklar, son yıllarda bütün dünyada gözle görülür şekilde değişti Artık daha çok sayıda insan, enerjisi yüksek besinler tüketiyor, ihtiyaç duyduklarından daha fazla kalori alıyor ve bazıları gün içinde aç olmadıkları halde yiyor ? Çocuğunuzun beslenme alışkanlığı, fazla gıda tüketmesine yol açarak aşırı kilo almasına neden olabilirFiziksel Aktivite? Sizler ve çocuğunuz, fiziksel aktivite içermeyen ya da aşırı hareketsiz bir yaşam tarzına (hareketsiz iş, yürümek yerine otomobil kullanımı, televizyon izleme, bilgisayar oyunları vb) sahipseniz, aşırı kilolu veya obez olabilirsiniz ? Değişen çevrenin etkisi, enerjisi yüksek besinlerin ucuz ve yaygın olması, enerji harcama olanaklarının azalması, evde televizyon gibi eğlencelerin yaygınlığı ve çekiciliği ile çocuğunuzun obez ya da aşırı kilolu olma riski şiddetli olarak artabilir Başlangıç yaşı kaç olursa olsun, obezite, ancak enerji alımının uzun bir süre boyunca, harcanan enerjiyi aşmasıyla gerçekleşir Sadece yemek yemenin veya hareketsizliğin etkilerini incelemek işe yaramaz Yemek ve egzersiz, kişinin şişmanlık derecesinde, birlikte etki gösterirObezite veya Aşırı Kilo Çocuğunuzun Sağlığını Nasıl Etkiler? Çocuğunuz, obezite kaynaklı ciddi sorunlar yaşayabilir;? Kalp hastalıkları; koroner kalp hastalıkları, yüksek tansiyon ve felç,? Tip 2 diyabet,? Yüksek, kötü kolesterol seviyesiyle birlikte görülen dislipidemi,? Bazı kanser türleri (meme, endometriyal, kolon),? Astım ve uyku apnesi,? Öd kesesi hastalığı ve safra taşları,? Kas ve iskelet sorunları, özellikle osteoartiris,? Obezite, fiziksel sağlığa etkilerinin yanı sıra düşük öz güven, sosyal yaşamdan uzaklaşma ve yoksun kalma gibi psikososyal sorunlar da doğurabilir Çocuklarda depresyon veya hiperaktivite bozukluğuna yol açarak okulda başarısızlığa neden olurÇocuğunuzun Geleceğini Güvence Altına Alın

Obezite ve aşırı kiloluluk, uluslar arası ve yerel yetkililer tarafından son derece ciddiye alınır ve genellikle tedavisi zor olarak kabul edilir Bunlar; yaşam tarzı, eğitim, sosyoekonomik şartlar, psikolojik faktörler ve fizyolojik esaslara bağlı, çok sebepli sağlık sorunlarıdır Sorunun karmaşıklığı, çözümün de karmaşıklığını getirdiği için diyetle kilo veren obez kişiler, genellikle kilolarını geri alırlar Bu çerçevede hükümetlerin, aşağıdaki kamu sağlığı tavsiyelerini takip ederek yerel önlem programları geliştirmeleri teşvik edilir:? Gebelikte sağlıklı beslenme ile primer önleme, doğumda başlamalısınız(yeterli protein alımı ve aşırı kilo alımının önlenmesi), ? Emzirme, çocuğunuzun obezite riskini azaltır Bu nedenle, katı gıdaların erken verilmesinden kaçınmalısınız ? Bebeklerinizi, özellikle mamayla beslerken ve ek gıdalara geçişte fazla yedirmemeye özen gösterin,? Ek gıdalar, çocuğunuza kilo aldırması için değil, değişik tatları ve kıvamları öğrenmesi için verilmelidir,? Çocuğunuz büyürken yediği miktara, kendisinin karar vermesine izin verin,? Çocuğunuz için yiyecekleri, ödül veya cezalandırma aracı olarak kullanmayın, ? Çocuğunuzu doygunluğun ötesinde, yemeye özendirmeyin(tabağında yemek bırakma, tabağını temizle vb), ? Çocuğunuzun, sağlıklı gıdalarla ve özellikle sebze?meyveyle beslenme alışkanlığını edinmesi konusunda ona destek olun,? Çocuğunuz kilo almaya yatkınsa, 2 yaşından sonra normal süt yerine az yağlı süt verebilirsiniz,? Çocuğunuz okul yemekleri yiyorsa, enerji alımının üçte birine yakın oranını bu yemeklerden alacağından, okuldaki yemeklerin yağ ve şeker içeriğini kontrol etmelisiniz, ? Ebeveyn olarak, yaşam tarzı haline getirdiğiniz fiziksel aktiviteyi arttırın Sebze, meyve tüketimi, televizyon karşısında fazla zaman geçirmemek konusunda ise çocuğunuza örnek teşkil edecek davranışlar sergileyin, ? Çocuğunuzun, daha çok lif ve sebze yemesini sağlayın,? Doymuş yağların tüketimini sınırlayarak, doymamış yağlara yönelinOp Dr Halil Coşkun11122007
'
Kaynak: Anneyiz