Giordano Bruno -Evrenin Sonsuzluğu

(1548-1600), Tipik bir rönesans adamıdır


Doğa karşısında duyduğu büyük coşkunluk yüzünden onu ozan-düşünür olarak nitelendirirler

Gençliğinde Dominiken tarikatına girmiş, oysa cüppesiyle birlikte metafizik düşüncelerini de pek çabuk üstünden atmıştır

Hareketli bir yaşamı vardır, her yerde kovuşturmaya uğradığından serbestçe düşünebilmek için ömrü boyunca kentten kente dolaşmıştır Sonunda, yakalanarak, Roma'da Campo di Fiora meydanında yakılmak suretiyle öldürülmüştür

Kendisine bu cezayı tebliğ eden Engizisyon yargıcına, "ölümümü bildirirken siz, benden çok korkuyorsunuz" demiş

Kopernikus sisteminden esinlenerek evrenin sonsuzluğunu kavramış Tanrının da, varsa eğer, ancak böyle bir sistem içinde, sonsuzlukta gerçekleşebileceğini düşünmüş

Aristoteles'in evreni bölümlere ayırmasını açıkça gülünç buluyor Ona göre gök, sonsuz evrendi Akıl için iki sonsuz olamayacağına göre Tanrı ve Evren bir ve aynı şeydiler Tanrı evrenin yaratıcısı değil, kendisidir Yaratılan bir şey yoktur, olmakta olan bir şey vardır Ne yaratan vardır, ne de özgürce bir yaratma işi Bunların yerine doğa'yı ve meydana gelme zorunluğunu koymamız gerekir

Evren-Tanrı, açılarak ve yayılarak, kendisi bireyleşmeden bireyleri meydana getirir Sonsuz büyüklükte nasıl bulunuyorsa bir parçacık otta, bir kum taneciğinde, bir karıncada da öylece, bütünüyle bulunur Sonsuz gerçek olarak onun her yerde bulunması yüzünden doğa'da hiçbir şey yok olmaz

Ölüm, hayatın bir değişmesinden başka bir şey değildir Doğa'da, bizlerin kurup çattığımız anlamda bir ölüm olamaz Sadece her şey sürekli olarak değişir, o kadar

Bu değişme sonsuzdur Tohumlar başka tohumlara yönelirler, değişirler
Örneğin tohum, ot olur, başak olur, ekmek olur, keylus olur, kan olur, insan tohumu olur İnsan tohumu insan olur, ceset olur, toprak olur, bitki tohumu olur Bu değişmeler ve yenileşmeler sonsuza kadar sürüp gidecektir

*
Orhan Hançerlioğlu

Bruno evrenin sonsuzluğu yanında evrenin birliği ilkesini de benimser Buna göre Ortaçağ felsefesi'nde temel alınan gök ile yer ayrılığını rededer
Bruno; Tanrı'nın ve evrenin birbirinden farklı iki töz olmadığı, ama aynı gerçekliğin iki sonsuz görünümü olduğunu kabul eder Ona göre her şey Tanrısal kuvvetin görünüşüdür:

"Ne gördüğüm hakikati gizlemekten hoşlanırım, ne de bunu aşıkça ifade etmekten korkarım Aydınlık ve karanlık arasındaki, bilim ve cehalet arasındaki savaşa her yerde katıldım Bundan dolayı her yerde zorlukla karşılaştım ve cehaletin babaları olan resmi akademisyenlerin yanı sıra kalın kafalı çoğunluğun öfkesinde hedef olarak yaşadım"

Düşüncelerinin açıklanmasının kendisi için çok tehlikeli olduğunu bildiği halde, yukarıdaki cümlesinden de anlaşılacağı gibi, yazı ve konuşmalarında düşüncelerini hep böyle açıkça ifade etmiştir

Eserleri
* Il Candelaio (Şamdancı) (1582)
* Della Cause principio et uno (Neden, ilke ve birlik üzerine) (1584)
* De l'infinito universo et mundi (Sonsuz evren ve dünyalar üzerine) (1585)
* De gl'heroici furori (Yiğitçe öfkeler üzerine) (1585)

*
Alıntı