Varlık Ve Zaman-Heidegger

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-22-2012

Heidegger’in 1927 yılında yayımlanan , üniversitedeki kürsüsünü devir aldığı hocası Husserl’e ithaf ettiği sansasyonel kitabına bakalım

İnsan dünyaya atılmıştır(geworfen) der Heidegger

İnsan Hiç (Nichts) içine düşmüş bir Ne’liktir (Wesen)

Bunu kendisi seçmemiştir

Hiç sözcüğü aynı zamanda Varlık (Sein) anlamına da gelir

Yani insan Varlık’a atılmış,terk edilmiştir de demek ister

Zira Varlık sınırsızdır ve bu haliyle kavranamadığı için kendisini Hiç’lik olarak da gösterir

Varlık’a bu yüzden dil ile tanımlama getirmek imkansızdır

Zira mantık gereği ,Varlık’a “vardır” denildiğinde aynı zamanda “var değildir” denilemez

O yüzden Heidegger dilin de insan gibi Varlık’ın içine “düştüğünü” söyler

Varolan “Varlık’tan” mı çıkar? “Varlık Olmayan’dan(Nicht Sein) mı?” Varolan insana Varlığın ışığı sayesinde görünür

Varlığın varolan içinde “Ne’leştiği(west) ve onu görünür kıldığı kadarıyla

Fakat Varlık Varolanı görünür kılmakla beraber görünür kılmakla kendisini,Varolanın içinde “saklayarak geri çeker

”

İnsan , “Dasein” (Varolan;dünyada-olan) olarak kavranır

Dasein’in öyle bir yapıdadır ki Varolandır ama Varlığı sorgulayabilir

Sorgularken dünyaya atılmışlığını (Geworfenheit) görür

İnsan, sadece Varolanı tanıyan ve Varlık sorusuna yanıt verme şansı bulunmayan hayvandan, “sorgulayabilmesi” sayesinde farklı bir şekilde yaşayabilir

Bu Dasein’in Ekzistens (Varoluş) olarak yaşayabilmesi demektir

Ekzistens Heidegger sözlüğünde bir ortaçağ terimi olarak bilinen anlamından farklı bir anlama gelir

Ekzistens-olmak “Dünyada olma”nın (in-der Welt-sein) dışına çıkmak Varlık’a yönelmek anlamına gelir

Bu dışarıya çıkış Kaygı (Sorge) adı altında deneyimlenir

Kaygı Heidegger’e göre sadece psişik bir süreç değildir ,bizatihi Ekzistens olmaya içrek bir haldir

*

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-22-2012

Zamansallık

Heidegger’de açımladığımız kavramlarda bir tür zamansallık görmekteyiz

Dünyayı önünde bulan insan kendisini dünyada ve zaman içersinde ileri doğru fırlatır

Olmayı istediği gibi olur

Geleceği temsil eder ,bir zaman ekstansıdır ve kaygının ilk yapısını oluşturur

Henüz içinde bulunma; geçmişe, olup bitmişe,olgusallığa uygun düşer

İnsan Sartre’de olduğu gibi geçmişe sünger çekemez,aksine tarihsel bir varoluş içersindedir

Heyecanları ve temel heyecanı “korku” duygusu ile yüzyüzedir

Üçüncü zaman ekstanzı bu gün yaşanandır

El altında olanlarla çevrili bir hayattır yaşanan

Düşmüş insanın ,Man alanı içersindeki insanın yaşam tarzıdır

Bu üç zaman ekstanzı (geçmiş,bu gün ve gelecek) birbiri içine girerek Eksiztensin diğer imkanları dışlayan imkanına “ölüme” doğru koşarKendisini böyle,”ölüme doğru koşma” içinde kavrayan kimse Varlık’a dönüş kararı alır

Bu karar ölme kararı değildir,ama “ölüm içinde yaşama” tavrıdır

Dasein varolan olarak sona erer ama nereye döner? Varlık’a mı,Hiçe mi?Bu soruların “varlık ve zamanda” açık cevabı bulunmaz

Ekzistens,korku-kaygı-ölüm ,insan bunlarla tutukludur,gerçek yaşamında unutmuş olsa bile

Gerçek yaşam ölüme ilişkin yaşamdır

Gerçek yaşam ağır gelen bir yüktür,yorgunluk ve bezginliktir

Tüm bunlar kötümser sözler gibi görünebilir

Ama Heidegger ,bir filozofun iyinin ve kötünün,ahlaklı olanın ve olmayanın ötesine geçmesini ister

Onun görevi anlamak ve anlatmaktır

Bu bakımdan yersiz bir teselli vermekle uğraşmaz

07-22-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Varlık Ve Zaman-Heidegger Heidegger’in 1927 yılında yayımlanan , üniversitedeki kürsüsünü devir aldığı hocası Husserl’e ithaf ettiği sansasyonel kitabına bakalım İnsan dünyaya atılmıştır(geworfen) der Heidegger İnsan Hiç (Nichts) içine düşmüş bir Ne’liktir (Wesen)Bunu kendisi seçmemiştir Hiç sözcüğü aynı zamanda Varlık (Sein) anlamına da gelir Yani insan Varlık’a atılmış,terk edilmiştir de demek isterZira Varlık sınırsızdır ve bu haliyle kavranamadığı için kendisini Hiç’lik olarak da gösterirVarlık’a bu yüzden dil ile tanımlama getirmek imkansızdır Zira mantık gereği ,Varlık’a “vardır” denildiğinde aynı zamanda “var değildir” denilemezO yüzden Heidegger dilin de insan gibi Varlık’ın içine “düştüğünü” söyler Varolan “Varlık’tan” mı çıkar? “Varlık Olmayan’dan(Nicht Sein) mı?” Varolan insana Varlığın ışığı sayesinde görünürVarlığın varolan içinde “Ne’leştiği(west) ve onu görünür kıldığı kadarıylaFakat Varlık Varolanı görünür kılmakla beraber görünür kılmakla kendisini,Varolanın içinde “saklayarak geri çeker” İnsan , “Dasein” (Varolan;dünyada-olan) olarak kavranır Dasein’in öyle bir yapıdadır ki Varolandır ama Varlığı sorgulayabilirSorgularken dünyaya atılmışlığını (Geworfenheit) görür İnsan, sadece Varolanı tanıyan ve Varlık sorusuna yanıt verme şansı bulunmayan hayvandan, “sorgulayabilmesi” sayesinde farklı bir şekilde yaşayabilirBu Dasein’in Ekzistens (Varoluş) olarak yaşayabilmesi demektirEkzistens Heidegger sözlüğünde bir ortaçağ terimi olarak bilinen anlamından farklı bir anlama gelir Ekzistens-olmak “Dünyada olma”nın (in-der Welt-sein) dışına çıkmak Varlık’a yönelmek anlamına gelirBu dışarıya çıkış Kaygı (Sorge) adı altında deneyimlenir Kaygı Heidegger’e göre sadece psişik bir süreç değildir ,bizatihi Ekzistens olmaya içrek bir haldir *

07-22-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Varlık Ve Zaman-Heidegger Zamansallık Heidegger’de açımladığımız kavramlarda bir tür zamansallık görmekteyizDünyayı önünde bulan insan kendisini dünyada ve zaman içersinde ileri doğru fırlatırOlmayı istediği gibi olurGeleceği temsil eder ,bir zaman ekstansıdır ve kaygının ilk yapısını oluşturur Henüz içinde bulunma; geçmişe, olup bitmişe,olgusallığa uygun düşerİnsan Sartre’de olduğu gibi geçmişe sünger çekemez,aksine tarihsel bir varoluş içersindedirHeyecanları ve temel heyecanı “korku” duygusu ile yüzyüzedir Üçüncü zaman ekstanzı bu gün yaşanandırEl altında olanlarla çevrili bir hayattır yaşananDüşmüş insanın ,Man alanı içersindeki insanın yaşam tarzıdır Bu üç zaman ekstanzı (geçmiş,bu gün ve gelecek) birbiri içine girerek Eksiztensin diğer imkanları dışlayan imkanına “ölüme” doğru koşarKendisini böyle,”ölüme doğru koşma” içinde kavrayan kimse Varlık’a dönüş kararı alırBu karar ölme kararı değildir,ama “ölüm içinde yaşama” tavrıdırDasein varolan olarak sona erer ama nereye döner? Varlık’a mı,Hiçe mi?Bu soruların “varlık ve zamanda” açık cevabı bulunmaz Ekzistens,korku-kaygı-ölüm ,insan bunlarla tutukludur,gerçek yaşamında unutmuş olsa bileGerçek yaşam ölüme ilişkin yaşamdırGerçek yaşam ağır gelen bir yüktür,yorgunluk ve bezginliktirTüm bunlar kötümser sözler gibi görünebilirAma Heidegger ,bir filozofun iyinin ve kötünün,ahlaklı olanın ve olmayanın ötesine geçmesini isterOnun görevi anlamak ve anlatmaktırBu bakımdan yersiz bir teselli vermekle uğraşmaz