Levha Hareketleri...

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-16-2012

LEVHA HAREKETLERİ
Karalarımeydana getiren ve aynı zamanda okyanusların altında devam eden yerkabuğubir bütün değildir

Yerkabuğunu meydana getiren parçalara levha denir

Bu levhalarınbaşlıcaları; Avrasya, K

Amerika, G

Amerika, Pasifik, Arap, İran, Anadolu,Afrika, Hindistan -Avustralya, Antarktika, Filipin, Nazka,Karayip ve Kokos’tur

TürkiyeArap, Afrika ve Avrasya Levhaları arasında bulunmaktadır

Magmada sıcaklıkve basınca bağlı olarak oluşan konveksiyonel akıntılar vardır

Bu akıntılarabağlı olarak levhalar, üzerindeki kıtalarla birlikte magmanın akıcı olanüst kısmında hareket eder

Almanmeteorolog Alfred Wegener 1915'de kıtaların kayması teorisini ortaya atmıştır

Wegenerteorisine göre kıtalar birinci zamanınikinci yarısına kadar tek bir parça halinde idi

Bu varsayımsal kıtayaPangaea adını verdi

II

ve III

zamanlarda kıtalar parçalanarak birbirinden uzaklaşmıştır

Kıtalarınarasındaki boşluklara suların dolmasıyla okyanus ve denizler meydana gelmiştir

A

Wegener’in teorisi geliştirilerek 1950’de levha tektoniği teorisi adıylayeni bir teori ortaya atıldı

Bu teoriye göre yerkabuğu levha ya da tabla adıverilen çok büyük parçalar halindedir ve manto üzerinde yüzer haldedir

Bunedenle kimi zaman birbirinden uzaklaşırken, kimi zaman da birbirlerine yaklaşırlar

Levhalarınbirbirinden uzaklaşması sonucu okyanus tabanlarındaki kırıklar genişler vebazaltik lavlar ortaya çıkar

Bunlar katılaşarak kıtaların kenarlarınaeklenir

Bunun sonucunda kıtalarbirbirinden uzaklaşır ve okyanus tabanları genişler

Okyanustabanındaki kırık hatlarından çıkan magma katılaşarak okyanus sırtlarını oluşturur

Levhalarınhareketi sırasında iki okyanusal levhanın çarpışması sonucunda derinokyanus çukurları ile volkanik ada yayları oluşur

Ör: Japonya, Filipinlerve Mariana Çukuru

İki kıtasallevhanın birbirine doğru yaklaşması sonucunda çarpışma olur

Bu çarpışmasonucunda, sıkışma ve kırılma yoluyla kıvrımlı dağ sıraları oluşur

Örneğin, Himalayalar ve Tibet Yaylası iki kıtasal levhanın yakınlaşmasısonucu oluşmuştur

Ayrıca buralarda depremler ve volkanik etkinlikler de görülür

07-16-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Levha Hareketleri... LEVHA HAREKETLERİ Karalarımeydana getiren ve aynı zamanda okyanusların altında devam eden yerkabuğubir bütün değildir Yerkabuğunu meydana getiren parçalara levha denir Bu levhalarınbaşlıcaları; Avrasya, KAmerika, GAmerika, Pasifik, Arap, İran, Anadolu,Afrika, Hindistan -Avustralya, Antarktika, Filipin, Nazka,Karayip ve Kokos’tur TürkiyeArap, Afrika ve Avrasya Levhaları arasında bulunmaktadır Magmada sıcaklıkve basınca bağlı olarak oluşan konveksiyonel akıntılar vardır Bu akıntılarabağlı olarak levhalar, üzerindeki kıtalarla birlikte magmanın akıcı olanüst kısmında hareket eder Almanmeteorolog Alfred Wegener 1915'de kıtaların kayması teorisini ortaya atmıştır Wegenerteorisine göre kıtalar birinci zamanınikinci yarısına kadar tek bir parça halinde idi Bu varsayımsal kıtayaPangaea adını verdi II ve IIIzamanlarda kıtalar parçalanarak birbirinden uzaklaşmıştır Kıtalarınarasındaki boşluklara suların dolmasıyla okyanus ve denizler meydana gelmiştir AWegener’in teorisi geliştirilerek 1950’de levha tektoniği teorisi adıylayeni bir teori ortaya atıldı Bu teoriye göre yerkabuğu levha ya da tabla adıverilen çok büyük parçalar halindedir ve manto üzerinde yüzer haldedir Bunedenle kimi zaman birbirinden uzaklaşırken, kimi zaman da birbirlerine yaklaşırlar Levhalarınbirbirinden uzaklaşması sonucu okyanus tabanlarındaki kırıklar genişler vebazaltik lavlar ortaya çıkar Bunlar katılaşarak kıtaların kenarlarınaeklenir Bunun sonucunda kıtalarbirbirinden uzaklaşır ve okyanus tabanları genişler Okyanustabanındaki kırık hatlarından çıkan magma katılaşarak okyanus sırtlarını oluşturur Levhalarınhareketi sırasında iki okyanusal levhanın çarpışması sonucunda derinokyanus çukurları ile volkanik ada yayları oluşur Ör: Japonya, Filipinlerve Mariana Çukuru İki kıtasallevhanın birbirine doğru yaklaşması sonucunda çarpışma olur Bu çarpışmasonucunda, sıkışma ve kırılma yoluyla kıvrımlı dağ sıraları oluşurÖrneğin, Himalayalar ve Tibet Yaylası iki kıtasal levhanın yakınlaşmasısonucu oluşmuştur Ayrıca buralarda depremler ve volkanik etkinlikler de görülür