Çanakkale'de Mehmetçiğe Kimyasal Silah

Çanakkale'de Mehmetçiğe kimyasal silah




Çanakkale Zaferi'nin 90 yıldönümü kutlanıyor Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden çıkan yeni bir belge, savaşla ilgili korkunç bir gerçeği ortaya çıkardı: İtilaf Devletleri Mehmetçiğe karşı kimyasal silah kullandı Savaşı anlatan rakamlar ise oldukça manidar 10 bin askerimiz kayıplara karışmış


20 Temmuz 1915 Yer Çanakkale Savaş bütün dehşetiyle sürüyordu Reuter Telgraf Ajansı'nın Çanakkale muhabiri, Londra'daki ajans merkezine savaşın gidişatını anlatırken insanî boyutu öne çıkan bir haber geçer: "Türkler pek merdane ve soylu bir tarzda harp ediyor Bunlardan biri şiddetli ateş altında olduğu halde askerlerimizden birinin yarasını sarmak gayretinde

Diğeri yaralı bir Avustralyalı askerin yanına bir şişe su bırakarak insanî bir harekette bulunuyor Mert Türk askerlerinden bir başkası İngiliz siperlerinden uzak bir mevkide yaralı düşüp saatlerce aç ve güçsüz kalan İngiliz askerine ekmek vererek yüce bir davranış gösteriyor Türklerle çarpışan İngiliz askerlerinin hemen hepsi Türkler tarafından İngiliz esirlere iyi muamele yapıldığı konusunda hemfikir"


Çanakkale Boğazı girişinde batan Saphir adlı Fransız denizaltısından Türk askerleri tarafından kurtarılan Elektrik Çavuşu Logal ailesine gönderdiği mektupta, nasıl bir esaret geçirdiğini şu cümlelerle anlatıyor: "Tahlisiye sandalı gelinceye kadar yarım saat suda kaldık Kurumuş yapraklar gibi tir tir titriyorduk Lakin bereket versin, Türk zabitleri bizi pek hoş karşıladı Sandal içinde zabitlerden birisi bana ceketini bile verdi Türk mülazımı kıyafetine girdim Bizi hemen ısıttılar Bir şişe rom getirdiler Bir nefesçik rom çekmek, bilsen ne kadar büyük bir iyilik icra etti Bizi bir kışlaya götürdüler Orada bize elbise verdiler Zira denize düşerken çırılçıplak olmuş idik Bizi İstanbul'a getirdiler Bulunduğumuz mahalleye arada sırada Türk zabitler geliyor

Bize sigara paketleri ikram ediyorlar Hemen ekserisi Fransızca biliyor Halbuki biz başka türlü muamele göreceğimizi zannediyorduk"
Çanakkale'de sadece askerler savaşmadı Aynı zamanda, farklı dünya görüşleri de mücadele etti

Hem de insan olma konusunda Düşmanının canını kurtarmak için çırpınmak, matarada kalan bir yudum suyu düşman askerine vermek başka türlü nasıl izah edilebilir ki? Reuter muhabirinin geçtiği haber ile Çavuş Logal'ın ailesine gönderdiği mektup bu örneklerden sadece birkaçı Ancak, madalyonun bir de öteki yüzü var İtilaf Devletleri, Çanakkale'de direnen Osmanlı askerini yok etmek için her türlü yolu denemekten çekinmedi Uluslararası savaş kuralları yok sayılıp siviller katledildi, hastaneler bombalandı Dahası topyekûn bir öldürme operasyonu için kimyasal silahlar bile kullanıldı



Mehmetçik gaz karşısında çaresiz


Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde görevli uzmanlarca ortaya çıkarılan yeni bir arşiv belgesinde İtilaf Devletleri'nin Türk askerlerine karşı boğucu türden gaz içeren kimyasal silah kullandığı belirtiliyor Belgeye göre, Osmanlı askeri kimyasal silahlar karşısında çaresiz kalıyor Belgede gazın hangi ülke kuvvetleri tarafından kullanıldığı belirtilmiyor

Verdiği zarar konusunda da bir bilgi yok Fakat, araştırmacılar binlerce askerin kimyasal silahların tesiriyle şehit düşme ihtimalinin olduğunu belirtiyor ve muhtemelen İngilizler tarafından böyle bir yola başvurulduğu görüşünde birleşiyor


2 Temmuz 1915 tarihinde Başkumandan vekili namına Müsteşar imzasını taşıyan ve cepheden Hariciye Nezareti'ne gönderilen belgede düşman kuvvetleri tarafından kimyasal silahlar kullanıldığı belirtilip tarafsız ve dost devletlerin olayı protesto etmesi isteniyor Dost devletlerin insanlık dışı bu hadiseyi protesto ettiğine dair bir bilgiye rastlanmıyor; ama bu belge Çanakkale'yi kimyasal silahların kullanıldığı savaşlar arasına sokuyor Daha önce 19 yüzyılın sonlarında Fransızlar Almanlara karşı zehirli gaz kullanmış, aynı şekilde Almanlar da Fransızlara misillemede bulunmuştu