Nil Nehiri

Nil nehiri



Dünyanın en uzun nehridir (6650 km) Havzası Afrika kıtasının onda birini kaplar Güneyden kuzeye doğru akar ve üç ana kolu vardır: Beyaz Nil, Mavi Nil ve Atbera Nehrin en uzaktaki kaynağı Burundi'deki Doğu Afrika Göller Bölgesi'ndeki Kagera nehri olarak doğar ve Tanzanya, Ruanda ve Uganda sınırlarını oluşturarak Victoria gölüne katılır Asıl Nil nehri bu gölden Victoria Nili olarak çıkar Kyoga ve Albert Göllerinden geçtikten sonra Albert Nili olarak yoluna devam eder Nimule'de Sudan'a giren nehrin ana kolu, Melekal yakınında Bahrü'l Gazal ve Sobat Nehirleriyle birleştikleri yere kadar Bahrü'l Cebel, Mavi Nil Nehri ile birleştiği yere kadar da Beyaz Nil Nehri olarak anılır Mavi Nil Etiyopya'nın orta kesiminde doğar ve Beyaz Nil'e Hartum yakınlarında doğu kıyısından katılırMısır'daki taşkınlara yol açan suyu ve bereketli çamuru Mavi Nil getirir Asıl Nil son büyük kolu olan Atbera nehrini Hartum'un kuzeydoğusunda ve doğu kıyısından alır Daha sonra kuzeybatıya doğru geniş bir S çizer Bu arada üç çağlayanı aşarak Nasır Gölüne katılır Bu gölü oluşturan Assuan Barajı'nın aşağısında Mısır içlerinde kuzeye doğru akar ve Kahire yakınlarında Nil deltasıni olusturur ve Iskenderiye ile Dimyat'tan Akdenize dokulurDenize dökülen yer olan ağız kısmı yaklaşık olarak 300 km uzunluğundadır

Mısır'da Nil Nehri'nin sulama amacıyla kullanılması çok eski bir geçmişe dayanır 19 yüzyılda baraj ve kanalların yapımı ile daha geniş bir alanda ve sürekli sulama olanağı sağlanmıştır Nil nehri üzerinde bulunan Assuan Barajı hem sulama, hem de elektrik üretiminde Mısır için hayati bir önem taşımaktadır Nil nehri tarih boyunca ve günümüzde taşımacılıkta da yoğun olarak kullanılmaktadır


"Nil" sözcüğü (Arapça: 'nīl) Yunanca "nehir yatağı" anlamına gelen Neilos (Νειλος) sözcüğünden gelmektedir Antik Mısır Dili'nde, nehir iteru diye adlandırılmıştır İteru, "büyük nehir" anlamına gelir (Sağdaki çerçevede hiyerogliflerle de gösterilmiştir Sözcüğün aslı "İtrw"dur)[1] Kıpti dilinde nehrin adı piaro ya da phiarodur ve yine "nehir" anlamına gelir (tam tercüme: p(h)iar-o "-kanal-büyük")


Nil iki ana koldan oluşur Bunlardan Beyaz Nil dünyanın üçüncü büyük gölü olan Victoria Gölü'nden çıkar Mavi Nil ise Etiyopya'daki Tana Gölü'nden doğar İki ırmak Sudan'ın başkenti Hartum ' da birleştikten sonra kuzeye ilerleyerek Sahra'yı ve Mısır'ı aşar Kıyıya yakın bir delta oluşturan Nil Irmağı, sularını Akdeniz'e boşaltır Mısır'da Nil'in iki yanında çorak çöller uzanır Tarım alanları yalnız ırmak kıyılarında bulunur Nil Irmağı her yıl taşar ve yatağına çekilirken geride verimli topraklar bırakır Mısır halkının çoğunluğu ırmak çevresindeki dar şeritte yaşar Eski Mısırlılar tarım yapmalarına ve yaşamalarına olanak veren Nil'e taparlardı Ülkeye can veren Nil'i ''Büyük Irmak'' adıyla anarlardı