Tekrarlayan düşükler (habituel abortus)

Hamilelik 40 haftadır Halk arasında ilk haftalarda olanlara düşük denmesine rağmen, tıbbi tanıma göre hamileliğin ilk 20 haftasına kadar olan bütün bebek kayıplarına düşük denir


Gebeliklerin asılında birçoğu düşük ile sonuçlanıyor Fakat fark bile edilmiyor Yani birçok hanımda yumurtlama dönemi 28 günlük adet döneminin ortasında oluyor Yani 14 gün gibi 14 günden yaklaşık bir hafta sonra embriyo rahime tutunuyor, fakat tutunduktan sonra bir dahaki adete kadar olan dönemde yaşamını yitiriyor Birçok gebelik oluşuyor ama bunları hanımlar fark etmeden bile düşürüyor Bazen bir iki gün adet gecikiyor veya hiç gecikmiyor ama aslında o dönemde düşük oluyor Bu dönemlerde gebelik testi yapsanız birçok hanımda sonuç pozitif çıkabilir


Düşüğün nedenleri


Düşüğün en sık nedenlerinden birisi kromozom bozukluklarıdır Yani hücre çekirdeğindeki bozukluklar Bunlar düşüklerin %60-70’ine sebep olmasına rağmen araştırılmıyor Çünkü ailede %90-95 hiç bir şey olmuyor Anne babada bir şey yok Anne ve babanın kromozomları bir araya geldiği için oluşan üründe %60-70 gibi bozukluk olduğunda düşük oluyor


Kimlerde düşük yapma riski daha yüksektir?


Düşük yapma riskinin yüksekliği özellikle önceden iki kez düşük yapmış hanımlarda artıyor Bir kez düşük yapmış bir hanım ile hiç düşük yapmamış olan bir hanımın şartları aynıdır


Düşük yapma fiziksel ya da kadının anatomik yapısı ya da hamile kalma yaşı ile bağlantılı mıdır?


Kadının anatomik yapısının tabii ki önemi var Özellikle rahimdeki polip ya da miyomlar yeri itibarıyla bebeğin tutunduğu rahim içi zar dediğimiz endometriuma baskı yapıyorsa bunlar düşük riskini artırıyor Aynı şekilde bazı hanımların rahim içinde doğuştan rahimi ikiye ayıran bir perde/zar bulunuyor Bu sanki rahim içi araç dediğimiz spiral gibi etki yapıp bebeğin düşmesine sebep olabiliyor Bununla birlikte yaş da çok önemlidir Çok erken yaşlarda yani 22 yaşın altında ve 35’ten sonra artmakla beraber 40’tan sonraki hamileliklerde düşüğü daha yüksek görüyoruz 40’tan sonra kromozom bozukluğu riski bu hanımların bebeklerinde daha çok artıyor


Düşük riskini anlayabilecek bir test-tahlil var mıdır?


Elimizde düşük riskini anlayabilecek bir test-tahlil yok ama anatomik yapıyla ilgili olarak rahim içi polipleri, miyomları ya da perdeyi/zarı tespit etme şansımız var Hanımlarda hamileliğin başında mutlaka bazı bulaşıcı hastalık, enfeksiyon hastalığı dediğimiz testlere bakıyoruz Toksoplazma, kızamıkçık dediğimiz rubella gibi hastalıklara bakıyoruz Bunlar da yine bebekte problem yaratan düşük sebepleri olabilir


Kadın düşük ile karşılaşıldığını hangi bulgularla anlar? Bu durumda ne yapılmalıdır?


En çok görülen bulgu kanamadır Vajinal bir kanama her zaman gebelikte bir düşük tehdidi olarak algılanır Ama şuna da dikkat etmek lazım; vajinal kanama olsa da gebelik devam ediyor olabilir Çünkü rahim içinden kanama gelmesi mutlaka düşük anlamına gelmiyor Onun için takibinin yapılması lazım Çünkü rahim içi her ne kadar uzunluğu 5 cm kadar bir yerse de embriyo mikroskobik olduğu için onun herhangi bir yerine yerleşebiliyor ve başka bir yerden bir kanama olabiliyor Dolayısıyla bu kanama her zaman düşüğe işaret değil ama bir düşük tehdidi olarak düşünülmeli ve takip edilmelidir


Bu dönemde yapabildiğimiz iki tane şey var; Bu kanamalara mutlak yatak istirahati veriyoruz İkincisi de progesteron dediğimiz hamilelik devamında katkısı olan bir hormonu dışarıdan destekliyoruz


Tekrarlayan düşüğün nedenleri


Tekrarlayan düşüklerin sebeplerini birkaç başlık altında toplayabiliriz;


1 Kromozom bozukluğu: Kromozom bozukluğu anne baba sağlam olup da çocukta ortaya çıkabilir ama bazen de anne babanın herhangi birinden geçen bir kromozom bozukluğu olabilir Bu durumda iki kez düşük yapanlarda mutlaka anne babanın kromozomlarına bakılır


Bazen vücut olarak tamamen normal işlevlerini yapan bir insanın bile kromozom yapısında bazı ekstra bozukluklar olabilir Bunlar onu etkilemez ama çocuğa geçerken yeni oluşan üründe problem yaratabilir Onun için mutlaka karyotip dediğimiz anne babanın genetik yapısını ortaya çıkaran bir test ile anne babanın kromozom araştırması yapılmalıdır


2 Annenin anatomik özelliklerine bakmak lazım Polipler, miyonlar, perde/zar, rahimin büyüklüğü küçüklüğü, o dönemdeki yumurtalıkların fonksiyonu gibi bütün bunlara bakmak lazım


3 Enfeksiyon hastalıkları, bulaşıcı hastalıklar Toksoplazma, rubella dediğimiz kızamıkçık gibi hastalıklar da olabilir Ama bunun dışında annenin bazı mikrobik hastalıkları da kalıcı kronik enfeksiyonsa düşüklere sebep olabilir Özellikle tüplerde yani rahim ile yumurtalığı bağlayan tüplerde oluşacak bazı iltihaplar tüpte iltihap yapmakta ve rahim içine sürekli akarak düşüklere sebep olabilmektedir Bu sebeple enfeksiyon yönünü araştırılmalıdır


4 Kronik hastalıklar dediğimiz tiroid, özellikle hipotiroidi denilen tiroid bezinin az çalışması hem hamile kalmayı zorlaştırır hem de düşük oranlarını artırır Diyabet yani şeker hastalarında düşükler artar Yüksek tansiyonlu hastalar özellikle de ileri yaşlarda ortaya çıkan yüksek tansiyonlu hastalarda düşük riski artar


5 Çevre faktörlerinden sigara, içki ve başka maddelerin yoğun kullanımı, çok ağır fiziki ya da ruhi stresli işler düşük riskini artırır Yeni oluşan embriyonun rahat, iyi beslendiği bir ortama ihtiyacı vardır Rahim vücut için hayati bir organ değildir Onun için vücut sıkıntıda olduğunda kan dolaşımını hayati organlar dediğimiz beyin, kalp ve böbreklere yönlendirir Eğer sürekli çok sıkı bir fizik aktivitede bulunuluyorsa kan kaslarınıza gidecek ve geri kalanı beyine, kalbe ve böbreklere yönlendirilecek, rahim iyi beslenmeyecektir Bu durumda da düşük riski artacaktır


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı Dr Aytuğ Kolankaya