Kurban Bayramında Sağlık İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kurban Bayramında Sağlık İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kurban kesiminin ardından etlerin kısa süre içinde derin dondurucuya konulması, kavurma yapılması ya da tuzlanarak kurutulması gerektiği belirtildi



Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof Dr Yusuf Durak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kurban bayramlarında etlerin doğru şekilde muhafaza edilememesi nedeniyle bozulduğunu ya da besin değerinin düştüğünü söyledi

Kesimin ardından birkaç saat içinde ette mikro biyolojik faaliyetlerin hızlandığını bildiren Prof Dr Durak, etin uygun şekilde muhafaza edilmemesi durumunda istenmeyen durumların ortaya çıktığını vurguladı

Prof Dr Durak, etin uzun süre bozulmaması için her şeyden önce kurban kesimi sırasında hijyene dikkat edilmesi gerektiğini, temiz bir ortamda kesilen hayvanın etinde mikro biyolojik faaliyetlerin daha yavaş seyredeceğini ifade etti

-GIDA ZEHİRLENMESİNE DİKKAT-

Kurban kesiminin ardından etlerin kısa süre içinde derin dondurucuya konulmasının şart olduğunu belirten Prof Dr Durak, şunları kaydetti:

''Eğer derin dondurucuda muhafaza imkanı yoksa etler kavurma yapılmalı ya da tuzlanarak kurutulmalıdır Derin dondurucuya konulan etler, derin dondurucudaki don çözülmediği takdirde birkaç yıl bozulmadan saklanabilir Kavurma yapılan ya da tuzlanarak kurutulan etler de sağlıklı şekilde uzun süre muhafaza edilebilir Eğer hayvan temiz bir ortamda kesilmemişse ve etler uygun şekilde saklanmamışsa yiyen kişide mide ve bağırsak rahatsızlıkları görülme ihtimali yüksektir Ete listerya cinsi bakterilerin bulaşması durumunda ise bu eti yiyen kişilerde gıda zehirlenmesi görülür''

Prof Dr Durak, etlerin derin dondurucuya konulamaması durumunda, 4 derecenin altında hava sıcaklığına sahip balkon ve kiler gibi yerlerde birkaç güne kadar geçici olarak muhafaza edilebileceğini bildirdi

Etlerin en uygun saklanma yerinin derin dondurucular olduğunu vurgulayan Prof Dr Durak, ''Etlerin muhafazası için buzdolabına kesinlikle güvenilmemelidir Buzdolabı sıcaklığında muhafaza edilen etler birkaç gün içinde bozulur'' diye konuştu

KURBANLIKLARDA SAĞLIK KONTROLÜ

Trakya Bölge Veteriner Hekimler Odası Başkanı Dr Erdal İlgü, kurbanlıkların, kesimden önce mutlaka veteriner kontrolünden geçirilmesi gerektiğini bildirdi

İlgü, kurban edilecek hayvanların birtakım bulaşıcı hastalıkları da taşıyabileceğinin unutulmaması gerektiğini söyledi

Hayvanlarda zoonoz (hayvanlardan insanlara geçen hastalık) olabileceği, bunun yanı sıra burecella ve tüberküloz hastalığının da hayvanlardan insanlara bulaştığının hiçbir zaman akıldan çıkarılmaması gerektiğini ifade eden İlgü, bunun toplum sağlığı açısından çok önemli olduğunu belirtti

Kurban edilecek hayvanların veteriner hekim gözetiminde kesilmesinin en doğru bir yöntem olduğunu bildiren İlgü, şöyle dedi:

''İnsanların mezbahalar dışında ve veteriner hekim kontrolü olmaksızın yapacakları kesimlerde, hasta olduğunu bilmedikleri hayvanları kesip tüketebilirler Bu da insanlarımızın sağlığını tehdit edecektir Kurbanlık olarak kesim yapılacak hayvanlar, kesim öncesi ve sonrası mutlaka veteriner hekim tarafından muayene edilmeli''

ET TÜKETİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Atatürk Üniversitesi (AÜ) Veterinerlik Fakültesi Dekan Vekili Prof Dr Mustafa Atasever, hayvanlardan insana geçen yaklaşık 200 çeşit hastalık bulunduğunu belirterek, ''Bu nedenle kurbanlıklar hijyenik bir ortamda kesilip, etlerin buzdolabında saklanması, tüketilirken de iyi pişirilmesi gerekir'' dedi

AÜ Veterinerlik Fakültesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Atasever, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kurbanlık hayvanların et kombinaları, mezbahaneler ya da belediyenin belirlediği alanlarda uzman kişilerce kesilmesi gerektiğini söyledi

Kurbanlık hayvanın kesimi sırasında kanının iyice akıtılmasının çok önemli olduğunu vurgulayan Atasever, ''Hayvanın kanı ne kadar çok akıtılırsa etteki lezzet ve kalite de o oranda artar Yani hayvan kesilir kesilmez hemen yüzme işlemine geçilmemeli, kanı iyice akıtılmalı'' diye konuştu

Hayvanlar kesildikten sonra etinin hemen tüketilmesinin de doğru olmadığını ifade eden Atasever, şöyle konuştu:

''Etteki kaslar, belli bir süre sonra ete dönüşeceğinden kurbanlıklar kesildikten 12 saat sonra tüketilmelidir Ayrıca etler buzdolabına tek porsiyonluk ambalajlar halinde saklanmalıdır Dondurulmuş etin çözüldükten sonra bir kısmının kullanılarak diğerinin yeniden buzluğa konulması çok yanlıştır Bu şekilde bir uygulama ile etler mikrop kapar ve insan sağlığına zarar verebilir Ayrıca kurbanlık hayvanlar kesilirken yapışan kıllar mikrop üremesine dolayısıyla etin bozulmasına neden olur''

-İNSAN SAĞLIĞI İÇİN ET TÜKETİMİNİN ÖNEMİ-

Atasever, et tüketiminin insan sağlığı için çok önemli olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

''Ancak ülkemizde et tüketimi gelişmiş ülkelere göre azdır Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde kişi başına yıllık 60 ila 90 kilogram arasında et tüketimi düşerken, Türkiye'de bu oran 20-30 kilogram arasındadır Özellikle çocukların gelişimi için et tüketimi çok daha önemlidir Ancak çocuklara yedirilen etin çok iyi pişirilmesi gerekir Ayrıca bir seferde çok aşırı et tüketimi sindirim sisteminde bozulmalara neden olabilir''

Kesilen hayvanın etinde sarılık ve kan pıhtısı, iç organlarında ise parazit görülmesi halinde bir veteriner hekime başvurulmasını isteyen Atasever, ''Hayvanlardan insana geçen yaklaşık 200 çeşit hastalık bulunuyor Bu nedenle kurbanlıklar hijyenik bir ortamda kesilip, etlerin buzdolabında saklanması, tüketilirken de iyi pişirilmesi gerekir'' dedi

Sakatatların tüketilmesinde de herhangi bir sorun olmadığını anlatan Atasever, sakatatların minareller açısından çok zengin olduğunu, ancak su oranının yüksek olmasından dolayı çok kolay bozulduğunu vurguladı

KURBANLIK HAYVAN TERCİHİ

Atasever, kurbanlık hayvan alınırken tercihlerin alışkanlıklara göre değiştiğini, küçükbaş hayvan eti tüketimine alışanların bayramda küçükbaş hayvan, büyükbaş etine alışanların ise büyükbaş hayvan kestiğini belirtti

Kurbanlık alınırken erkek hayvan alınmasının daha uygun olduğunu kaydeden Atasever, ''Erkek hayvanların et kalitesi ve lezzeti dişi hayvanlara göre çok daha iyidir Ayrıca dişi hayvanların kesilmesi hayvan neslini tehlikeye sokuyor'' diye konuştu

Kurban bayramında dikkat edilmesi gerekenler

Göztepe Medical Park Hastane Kompleksinden beslenme ve diyet uzmanı Gizem Keservuran, Kurban Bayramı öncesi vatandaşlara, et tüketimi konusunda bazı uyarılarda bulundu Keservuran, sağlıklı bir Kurban Bayramı geçirmenin ilk yolunun veteriner kontrolünden geçirilmiş kurbanlık almakla başlayacağını söyledi



Kurbanlık kesiminin veteriner kontrolünde ve sağlığa uygun ortamlarda yapılması gerektiğine işaret eden Keservuran, "Aksi takdirde insan sağlığını bozan mikroorganizmalar ile karşı karşıya kalınması kaçınılmazdır Etler, uygun koşullarda kesilmez, doğru pişirilmez, uygun sıcaklıklarda bekletilmezse hayvanlardan insanlara tenya, şarbon, tüberküloz, salmonella gibi hastalıklar bulaşabilmektedir" dedi

Kurban Bayramı'nda et tüketimine ilişkin de bilgi veren Keservuran, şunları kaydetti:

"Kurban Bayramı'nda yapılan yanlış alışkanlıkların başında, kurban etlerinin kesildikten hemen sonra hatta sabah kahvaltısında tüketilmesidir Hayvanlardaki mikroorganizmalar kesimden sonra 24 saat içinde ölür ve hayvan ilk kesildiğinde ölüm sertliği olarak adlandırdığımız sertlik de olur Özellikle mide ve bağırsak problemi olan kişilerin dikkat etmesi gereken bir konu da budur Etler soğuk ortamda birkaç gün bekletildikten sonra tüketilmelidir Büyükbaş hayvanların etleri 0 derecede 7-10 gün bekletildiğinde tam yumuşama sağlanır ve etin lezzeti artar"

Etin doğru pişirilmesinin de önemine vurgu yapan Keservuran, etin lezzeti, kıvamı, kokusu, vitamin–mineral içeriğinin de pişirme yöntemiyle ilgili olduğunu söyledi

Keservuran, şöyle konuştu:

"Eti en doğru pişirme şekli ise ızgara, haşlama, fırında veya sebzelerle birlikte tencerede pişirme şeklidir Etlerin çok uzun süre yüksek ısıyla temas etmesi (kızartma, kavurma veya mangal-barbekü şeklinde pişirme) çeşitli kanserojen maddelerin oluşumuna neden olmaktadır Ayrıca mangalda pişirme sırasında etin dış kısmı hızlı şekilde pişmekte, proteinler katılaşmakta ve etin iç kısmı çiğ kalmaktadır

Etlerin az pişmiş veya çiğ tüketilmesi etin kalitesini düşüreceği gibi, besin zehirlenmelerine de neden olabilir Et ile yapılan yemeklere ise ayrıca yağ eklenmemelidir Özellikle kuyruk yağı, iç yağı gibi yağların kullanımından kaçınılmalıdır Etler ızgarada pişirilecekse vitamin kaybını önlemek ve kanserojen madde oluşumunu engellemek için etler ateşten 15 santimetre uzakta olmalıdır ve kömürler kor halini aldıktan sonra etler pişirilmelidir"

KRONİK HASTALIĞI OLANLAR NE YAPMALI?

Kronik hastalığı olanların, bayramda eti fazla kaçırmamaları gerektiğine de işaret eden Keservuran, "Kurban Bayramı'nda özellikle şişmanlık, kalp-damar hastalığı, diyabet, hipertansiyon, mide-bağırsak rahatsızlığı olan bireyler ve yaşlılar beslenmelerine dikkat etmek zorundadırlar" diye konuştu

Keservuran, kronik hastalığı ve beslenme tedavisi alan bireylerin Kurban Bayramı'nda öğünlerde tüketmeleri gereken miktarları aşmamaları gerektiğine de dikkati çekerek, şöyle devam etti:

''Kırmızı et, doymuş yağ, kolesterol içeriği oldukça yüksek besindir Etin görünür yağları mutlaka temizlenmeli Son yapılan bilimsel araştırmalar yağlı kırmızı et tüketiminin kan yağlarında ve ürik asit düzeylerinde artışa neden olduğunu göstermektedir Ayrıca fazla tüketimin kolon, mide, prostat kanseri riskini arttırdığı da bilinmektedir Bu nedenle haftada 2 kez doğru pişirme yöntemleri ile hazırlanmış kırmızı et tüketimi sağlıklı birey olmada önemli bir adımdır''

BAYRAMDA BESLENME

Sağlıklı Kurban Bayramı için pratik önlemlerde de bulunan Keservuran, şunları kaydetti:

"İlk öğününüz iki bardak su, ardından hafif bir kahvaltı olsun Az ve sık aralıklarla doğru besinleri seçerek beslenmeye özen gösterin Drajeler, çikolatalar, şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlıları veya meyve tatlılarını (elma, armut, ayva tatlısı) tercih edin Tabağınızın 4'te 1'ini kırmızı et kalan kısmını ise sebze yemekleri ve salatadan oluşturun Bunun yanında tam buğday ekmeğinizi tüketmeyi unutmayın Yanlış seçilen ve fazla tüketilen her lokmanın sağlığınızı olumsuz etkileyeceğini unutmayın

İkramlarla ve fazla yemeyle bozulan barsak hareketlerinizi düzene koymak adına ara öğünlerde meyve tüketimine önem verin Elma, armut, ayva gibi meyvelerinizi iyi yıkadıktan sonra kabuklu tüketmeye özen gösterin Bağırsaklarda su tutulumuna neden olan fazla çay ve kahve tüketiminin yerini bitki çaylarına bırakın Bozulmuş bağırsak hareketlerinizi düzenlemek için vücudunuza yardımcı olun

Öğün aralarında su tüketmeyi unutmayın Bayram ziyaretine gitmeden önce evinizde yemeğinizi veya ara öğününüzü mutlaka tüketin Yine de 'Eyvah fazla yedim, kaçırdım' diyorsanız, fiziksel aktivitenizi mutlaka arttırın Bayramı fırsat olarak görüp seyahate çıkanlar, açık büfelerde dikkatli olun sağlıklı beslenme kurallarını unutmayın