Tarihte Bugün 2 Aralık

Tarihte Bugün 2 Aralık

2 Aralık günü tarih sayfalarına nasıl yansıdı? Tarihin değişik dönemlerinden 2 Aralıkta yaşananlar

Namık Kemal öldü (1888)



Napolyon, Fransa İmparatoru oldu (1804)

Fransuva Jozef, Avusturya İmparatoru oldu (1848)

Türkiye ile Ermenistan arasında Gümrü Anlaşması imzalandı (1920)

III Milli Eğitim Şûrası toplandı (1946)

Sarıyar Barajı açıldı (1956)

Adalet Partisinin I Büyük Kongresi toplandı (1962)

Karadeniz Teknik Üniversitesi Trabzonda açıldı (1963)

Eğitimci Fikret Madaralı öldü (1993)

NAMIK KEMALİN HAYATI
21 Aralık 1840ta Tekirdağda doğdu, Asıl adı Mehmed Kemaldir, Namık adını ona şair Eşref Paşa vermiştir Babası, II Abdülhamid döneminde müneccimbaşılık yapmış olan Mustafa Asım Beydir Annesini küçük yaşında yitirince çocukluğunu dedesi Abdüllâtif Paşanın yanında, Rumeli ve Anadolunun çeşitli kentlerinde geçirdi Bu yüzden özel öğrenim gördü Arapça ve Farsça öğrendi 1863te Babıali Tercüme Odasına kâtip olarak girdi Dört yıl çalıştığı bu görev sırasında dönemin önemli düşünür ve sanatçılarıyla tanışma olanağı buldu 1865te kurulan ve daha sonra yeni Osmanlılar Cemiyeti adıyla ortaya çıkan İttifak-ı Hamiyet adlı gizli derneğe katıldı Bir yandan da Tasvir-i Efkâr gazetesinde hükümeti eleştiren yazılar yazıyordu Gazete, Yeni Osmanlılar Cemiyetinin görüşleri doğrultusunda yaptığı yayın sonucu 1867de kapatıldı Namık Kemal de İstanbuldan uzaklaştırılmak için Erzuruma vali muavini olarak atandı Bu göreve gitmeyi çeşitli engeller çıkarıp erteledi ve Mustafa Fazıl Paşanın çağrısı üzerine Ziya Paşayla birlikte Parise kaçtı Bir süre sonra Londraya geçerek M Fazıl Paşanın parasal desteğiyle Ali Suavinin Yeni Osmanlılar adına çıkardığı Muhbir gazetesinde yazmaya başladı Ama Ali Suaviyle anlaşamaması üzerine Muhbirden ayrıldı 1868de gene M Fazıl Paşanın desteğiyle Hürriyet adı altında başka bir gazete çıkardı Çeşitli anlaşmazlıklar sonucu, Avrupada desteksiz kalınca, 1870te zaptiye nazırı Hüsnü Paşanın çağrısı üzerine İstanbula döndü Nuri, Reşat ve Ebüzziya Tevfik beylerle birlikte 1872de İbret gazetesini kiraladı Aynı yıl burada çıkan bir yazısı üzerine gazete hükümetçe dört ay süreyle kapatıldı Namık Kemal gene İstanbuldan uzaklaştırılmak için Gelibolu mutasarrıflığına atandı Orada yazmaya başladığı Vatan Yahut Silistire oyunu, 1873te Gedikpaşa Tiyatrosunda sahnelendiğinde halkı coşturup olaylara neden oldu Bu haberi İbret gazetesinin yazması üzerine o sırada İstanbula dönmüş olan Namık Kemal birçok arkadaşıyla birlikte tutuklandı Bu kez kalebentlikle Magosaya sürgüne gönderildi 1876da I Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbula döndü Şura-yı Devlet (Danıştay) üyesi oldu Kanun-î Esasiyi (Anayasa) hazırlayan kurulda görev aldı 1877 Osmanlı-Rus Savaşı çıkınca II Abdülhamidin Meclis-i Mebusanı kapatması üzerine tutuklandı Beş ay kadar tutuklu kaldıktan sonra Midilli Adasına sürüldü 1879da Midilli mutasarrıfı oldu Aynı görevle 1884te Rodos, 1887de Sakız Adasına gönderildi Ertesi yıl burada öldü ve Geliboluda Bolayırda gömüldü

Tarihte Bugün 2 Aralık

Olaylar

• 1409 - Leipzig Üniversitesi kuruldu
• 1804 - Napolyon Bonapart, Paris'teki Notre Dame Katedrali'nde, Papa'nın da katıldığı törende taç giydi ve Fransa İmparatoru oldu
• 1848 - Fransuva Jozef, Avusturya imparatoru oldu
• 1852 - III Napolyon, Fransa'da İmparator ilan edildi
• 1873 - Türkiye'nin ilk borsası sayılan Dersaadet Tahvilat Borsası açıldı
• 1901 - King Camp Gillette tarafından jiletin patenti alındı
• 1908 - Çin'de çocuk İmparator Pu Yi 2 yaşındayken tahta çıktı
• 1909 - Leo Baekland ilk yapay plastik bakalitin patentini aldı
• 1909 - Fransız Baron Cathers, Osmanlı'daki ilk uçak gösterisini yaptı Uçak, Şişli Hürriyeti Ebediye tepesinden Bulgar Hastanesine indi
• 1914 - Avusturya, Belgrad'ı işgal etti
• 1918 - Ermenistan, Osmanlı devletinden bağımsızlığını ilan etti
• 1920 - Türkiye ile Ermenistan arasında Gümrü Antlaşması imzalandı Kars Ermenistan'dan alındı
• 1928 - Celal Sahir Bey'in (Erozan) hazırladığı "İmla Lügatı" yayımlandı
• 1940 - Kağıt sıkıntısı nedeniyle gazetelerin sayfa sayısına kısıtlama getirildi
• 1942 - Chicago'lu bilim adamları ilk kontrollü zincirleme atomik reaksiyonu gerçekleştirdiler
• 1943 - Yüzde 87'si gayri Müslüm azınlıklar olan Varlık Vergisi'ni ödeyemeyen mükellefler borçlarını "bedenen çalışarak ödemeleri" için çalışma kamplarına gönderilmişti Kamplarda bulunanların serbest bırakılması karar verildi
• 1949 - Yunanistan'dan gelen bir tiyatro topluluğu, İstanbul'da Cevat Fehmi Başkut'un Paydos adlı oyununu sahneledi
• 1956 - Fidel Castro, Grama yatıyla Küba'ya çıktı
• 1956 - Ankara'nın 120 km kuzeydoğusunda yer alan Sarıyar Barajı açıldı
• 1961 - Küba lideri Fidel Castro, kendisini, Küba'yı komünizme taşıyacak bir Marksist-Leninist olarak ilan etti
• 1963 - Karadeniz Teknik Üniversitesi Trabzon'da açıldı
• 1963 - Türkiye'nin ilk koalisyon hükümetinin başkanı İsmet İnönü 24 yıl sonra ilk kez üstlendiği başbakanlık görevinden istifa etti
• 1965 - Ankara'da hava kirliliği tehlikeli boyutlarda: Bilim çevreleri Ankara'da 20 yıl yaşayan birinin kanser riskinin çok yüksek olduğunu açıkladı
• 1974 - Keban ve Gökçekaya santralleriyle, Seyitömer termik santralinin üç ünitesinin birden aynı anda arızalanması üzerine tüm Türkiye'de her gün 15 saatlik elektrik kısıtlamasına başlandı
• 1981 - İstanbul Teknik Üniversitesi'nden 450 öğretim üyesi Yüksek Öğretim Kanunu'na karşı açıklama yaptı
• 1981 - Hülya Koçyiğit, Fransa'da düzenlenen 3 Kıta Film Festivali'nde, "Kurbağalar" filmindeki rolüyle "En iyi kadın oyuncu" ödülünü aldı
• 1982 - Dr Robert K Jarvik tarafından geliştirilen ilk yapay kalp, Barney Clark adlı hastaya takıldı
• 1983 - Türkan Şoray ile Cihan Ünal evlendi
• 1988 - Benazir Butto, Pakistan başbakanı olarak yemin etti
• 1993 - Kolombiya'lı uyuşturucu taciri Pablo Escobar, Meddelin'de güvenlik güçlerince öldürüldü
• 2002 - Yüksek Seçim Kurulu (YSK), 3 Kasım 2002de Siirtte yapılan milletvekili seçimini iptal etti Seçim işlemlerindeki eksikliğin seçim sonuçlarında etkili olduğu sonucuna varan YSK, Siirtteki seçimin yenilenmesine oybirliğiyle karar verdi
• 2003 - Yargıtay 11 Ceza Dairesi kayıp trilyon davasında kapatılan RP'nin genel başkanı Necmettin Erbakan'a özel belgede sahtecilik suçundan verilen 2 yıl 4 ay hapis cezasını oybirliğiyle onayladı

Doğumlar

• 1859 - Georges Seurat, Fransız ressam (ö 1891)
• 1884 - Yahya Kemal Beyatlı, Türk şair (ö 1958)
• 1885 - Nikos Kazancakis, Yunan yazar (ö 1957)
• 1891 - Otto Dix, Alman ressam ve gravürcü
• 1923 - Maria Callas, Yunan soprano
• 1944 - İbrahim Rugova, Arnavut Siyasetçi (ö 2006)
• 1954 - Ahmet Uluçay, Yönetmen (ö 2009)
• 1968 - Lucy Liu, Çin asıllı ABD'li film yapımcısı ve aktris
• 1981 - Britney Jean Spears ABD'li pop müzik şarkıcısı, dansçı, söz yazarı ve sinema oyuncu
• 1984 - Natalya Mammadova, Ukrayna asdasdi voleybolcu

Ölümler

• 1594 - Gerardus Mercator, Belçikalı haritacı ve matematikçi (d 1512)
• 1814 - Marquis de Sade, Fransız romancı (d 1540)
• 1888 - Namık Kemal, Türk şairi (d 1840)
• 1918 - Edmond Rostand, Fransız oyun yazarı (d 1868)
• 1980 - Romain Gary, Fransız yazar, film direktörü, savaş pilotu ve büyükelçi (d 1914)
• 1990 - Aaron Copland, Amerikan klasik müziğinin öncüsü, besteci (d 1900)
• 1993 - Fikret Madaralı, Türk eğitimci
• 1994 - Orhan Şaik Gökyay, Edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair (d 1902)
• 1995 - Kemal Sülker, Türk yazar
• 2002 - Mehmet Emin Toprak, Türk aktör (d 1974)
• 2003 - Fazıl Ünverdi, Türkiye'nin gazete ve dergi dağıtımında ilk isimlerinden