Kronolojik Tarihler

IDünya Savaşı

28 Haziran 1914 Habsburg Haneanı'nın veliaht prensini öldürüldü Bunun üzerine Avusturya, Sırp Gizli Servisi'ni suçladı ve Belgrad'a bir ültimatom gönderdi
24 Temmuz 1914 Sırbistan Rusya'dan yardım istedi
28 Temmuz 1914 Avusturya, Sırbistan'a savaş ilan etti
1 Ağustos 1914 1 Dünya Savaşı başladı

2 Ağustos 1914 Türkiye, IDünya Savaşı'na girmek için seferberlik ilan etti
3 Ağustos 1914 İngilizler, İngiltere'de inşa edilmekte olan Sultan Osman I ve Reşadiye adlı Türk savaş gemilerine el koyduğunu açıkladı Türkiye Çanakkale Boğazını mayınlamaya başladı Almanya, Fransa'ya savaş ilan etti
11 Ağustos 1914 Alman Goeben (Yavuz) ve Breslau (Midilli) zırhlıları Türk sularına sığındı
3 Kasım 1914 İngiliz ve Fransız harp gemileri, Boğaz girişindeki tabyaları top ateşine tuttular Düşmanın, Çanakkale Boğazı'na yönelen ve Ertuğrul, Seddülbahir, Kumkale ve Orhaniye tabyalarını hedef alan bu ilk deniz taarruzu, sonraki aylarda da tekrarlandı
3 Kasım 1914 Rusya, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti

5 Kasım 1914 İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti
11 Kasım 1914 Osmanlı Devleti, İttifak Devletlerinin yanında 1 Dünya Savaşı'na girdi
11 Ocak 1915 Amiral Carden, taarruz için hazırlattığı planı Bahriye Nezareti'ne sundu
15 Ocak 1915 Saphir adındaki Fransız denizaltısı Köseburnu önünde batırıldı
28 Ocak 1915 İtilaf Devletleri Savaş Komitesi, bugünkü toplantısında Çanakkale Boğazı'nın yalnız donanmayla zorlanmasına karar verdi ve 19 Şubat 1915 gününü de taarruz tarihi olarak belirledi
17 Şubat 1915 Barbaros ve Turgut Reis muharebe gemileri, savunmaya katılmak üzere Nara'ya geldiler
19 Şubat 1915 İngiliz ve Fransız harp gemileri, Çanakkale Boğazı'nın giriş tabyalarını topa tuttu ve karaya asker çıkarma girişiminde bulundu
25 Şubat 1915 Çanakkale Müstahkem Mevkii Karargahı'nın yeri Hacıpaşa Çiftliği'ne kaydırıldı
1 Mart 1915 Venizelos, Gelibolu Yarımadası'na 3 tümen çıkarılmasını önerdi
2 Mart 1915 General Liman Von Sanders, Çanakkale'deki Osmanlı Kara Kuvvetleri Başkomutanlığına atandı
4 Mart 1915 3 Avustralya Tugayı, Mondros Limanı'na geldi
4 Mart 1915 İngiliz ve Fransız harp gemilerinden oluşan Birleşik Filo, Seddülbahir ve Kumkale'ye yeniden bir çıkarma girişiminde bulundu
15 Mart 1915 General d'Amade emrindeki Fransız Doğu Sefer Kuvveti, Mondros Limanı'na geldi
15 Mart 1915 Amerika Büyükelçisi, Adliye Nazırı ve Avusturya Askeri Ateşesi Çanakkale'ye geldi
16 Mart 1915 Amiral Carden, sağlık nedeniyle görevinden ayrıldı
16 Mart 1915 Nusret Mayın gemisi Boğaz girişini mayınlandı
18 Mart 1915 Çanakkale Boğazı'nı geçmeye teşebbüs eden Amiral Jde Robeck komutasındaki 30 savaş gemisinden oluşan İngiliz ve Fransız donanmaları, ağır zaiyat vererek başarısız oldu Altı büyük gemiden Bouvet, Irresistible ve Ocean zırhlıları batırıldı, üçü ise kullanılmaz duruma geldi Düşman donanması 7 saat süreyle tüm boğaz tahkimatını ateş altına almışsa da, bu girişim, kıyı topçusunun etkili karşı ateşi sayesinde sonuçsuz kalmıştır Bugünkü deniz savaşında Nusret mayın gemisinin döşediği mayınlar düşman donanmasına ağır kayıplar verdirdi

21 Mart 1915 Queen Elizabeth savaş gemisinde toplanan İngiliz amiral ve generallerden Amiral Jde Robeck, şu görüşü ortaya attı: 'Kara kuvvetlerinin yardımı olmaksızın Birleşik Filo, Çanakkale Boğazı'ndan geçemez
23 Mart 1915 Alman general Liman Von Sanders 5 Ordu Komutanlığı'na getirildi Bu ordunun ihtiyatını oluşturacak 19 Tümenin komutanlığına ise Kurmay Yarbay Mustafa Kemal atandı
23 Mart 1915 General Hamilton, birliklerini düzenlemek üzere Mısır'a hareket etti
23 Mart 1915 Çanakkale cephesinin önem kazanması üzerine Genelkurmay Başkanlığı, Gelibolu'da 5 Ordu'nun kurulmasını ve komutanlığına da Mareşal Liman von Sanders'in atanmasını kararlaştırdı
26 Mart 1915 5 Ordu Komutanı Gelibolu'ya gelerek göreve başladı
27 Mart 1915 Churchill, birlikte harekata karar verildiğini Amiral de Robeck'e bildirdi
27 Mart 1915 Tengerdere – Domuzdere arasında Boğaz'ın ortasına doğru 19 mayından oluşan son mayın hattı kuruldu
10 Nisan 1915 General Hamilton Mondros'a geldi
10 Nisan 1915 Avustralya Tümeni'nin büyük kısmı Mondros'a geldi

16 Nisan 1915 Demirhisar torpido botunun, karaya oturması sonucu battı
17 Nisan 1915 E-15 İngiliz Denizaltı gemisi, Boğaz'da hasara uğratılınca karaya oturdu
19 Nisan 1915 Çanakkale Savaşı'nda İngilizler, torpido atarak E-15 Denizaltısını batırdılar

25 Nisan 1915 Müttefikler Geliboluya çıkarma yaptı
26 Nisan 1915 19Tümen'e ait bazı alaylar, Arıburnu cephesinde düşmana gece taarruzu yaptı (57Alayın taarruzu ile 180 rakımlı tepe zapt edilmiş ve 27 Alay tarafından da bazı tepeler ele geçirilmiş ise de 77 Alay'ın taarruz edişine rağmen düşmanın ateş baskısı altında çözülme göstermesi nedeniyle sonuç elde edilemedi)
27 Nisan 1915 İngiliz denizaltıları Marmarada denizaltı savaşına başladılar ve Barbaros zırhlısı bir denizaltı tarafından batırıldı
28 Nisan 1915 Birinci Kirte muharebesi başladı

30 Nisan 1915 Sultanhisar torpido botu E-2 İngiliz denizaltısını batırdı
2 Mayıs 1915 3Kolordu Komutanı Esat (Bülkat) Paşa, Arıburnu cephesindeki durumu yakından görmek üzere Kemalyeri'ne gelerek Atatürk'le görüştü
5 Mayıs 1915 İngilizler, Kabatepe ve Arıburnu'ndan karaya asker çıkarmaya yeniden başladılar (Bu gece 19Tümene bağlı bir kısım kuvvetlerin yaptığı tarruzlarla düşmana ağır kayıplar verdirilmiş, bir siper de zaptedilmişti)
7 Mayıs 1915 Luisana gemisini battı
8 Mayıs 1915 İkinci Kirte muharebesi başladı
8 Mayıs 1915 Atatürk'ün emri ile Üsteğmen Saffet komutasındaki Fedai Müfrezesi'nin, düşmana Kanlısırt bölgesinde baskın şeklindeki taarruzunu takiben sabah saat 900'da sağ kanattaki bir kısım askerlerimizin de taaruzuyla bazı düşman siperlerinin ele geçirildi Bu arada düşmanın giriştiği bir karşı taarruz, Cesarettepesi'nde Mehmet Çavuş Müfrezesi tarafından püskürtüldü
10 Mayıs 1915 Arıburnu cephesinin sağ yanından taze kuvvetlerle taarruza geçen İngilizler, 19Tümen'e bağlı birlikler tarafından ağır kayıplar verdirilerek püskürtüldü
12 Mayıs 1915 Muavenet-i Milliye torpidobotu İngiliz Goliath zırhlısını torpilleyerek batırdı
19 Mayıs 1915 Liman Von Sanders, 42 bin kişilik bir kuvvetle Arıburnu çıkarma noktasındaki Anzaklara yönelik başarısız bir saldırı düzenledi Türkler bu saldırı sırasında 10 bin kayıp vererek geri çekildi
23 Mayıs 1915 İtalya, Avusturya-Macaristana savaş ilan etti
4 Haziran 1915 İngilizlerin, Kirte bölgesine yaptıkları taarruz, öğleden sonra 19Tümen cephesine yöneldi
4 Haziran 1915 İngilizler, Arıburnu cephesinde bazı siperlerimize girmeyi başardılar Ancak, karşı hücumla siperlerin bir bölümünü geri aldık
5 Haziran 1915 19Tümen birliklerimiz, 4-5 Haziran gecesi İngilizler tarafından işgal edilen siperleri tekrar ele geçirdiler Mustafa Kemal o akşam akşam, 19Tümen birliklerine şu emri yayınladı: 'Düşmana olan yakınlığımız nedeniyle birinci hatlardaki kıtaların her vakit uyanık bulunmaları, mangaların başında manga, takımların başında takım komutanları ve sırasıyla her kıta komutanının daima hazır ve erlerin heves ve gayretini artırmak suretiyle her durumda örnek olmaya fırsat gözetmelerini kesinlikle isterim'
21 Haziran 1915 Çanakkale savaşları içerisinde Kerevizdere muharebesi başladı
9 Ağustos 1915 1Anafartalar Zaferi kazanıldı
17 Ağustos 1915 Kireçtepe Savaşını kazandık
21 Ağustos 1915 II Anafartalar Savaşını kazandık
21 Ağustos 1915 Mareşal Liman von Sanders, sabah saatlerinde Çamlıtekke'de Anafartalar Grubu Komutanlığı Karargahı'nı ziyaret etti ve Mustafa Kemalle görüştü
11 Ekim 1915 Bulgar hükümeti, Almanya-Avusturya yanında IDünya Savaşı'na girdiğini açıkladı
17 Ekim 1915 Çanakkale bölgesi komutanı General Hamilton, görevini General Birdwood'a devrederek cepheden ayrıldı
3 Kasım 1915 İstanbul'dan Gelibolu'ya gelen Ayan ve Mebusan Heyeti, Anafartalar Grubu Karargahı'na giderek Mustafa Kemali ziyaret etti Heyet, Mustafa Kemalle birlikte cepheyi gezdi
7 Kasım 1915 İngiliz Harp Kabinesi, Çanakkale'yi boşaltma kararı aldı
19 Aralık 1915 İşgalcilere karşı ilk direniş, Hatay Dörtyol'da başladı
19 Aralık 1915 İşgal ettikleri siperleri boşaltan İngilizler, gece Anafartalar/Arıburnu bölgesinden gizlice çekildiler (İngilizler 8/9 Ocak 1916 gecesi de Seddülbahir bölgesinden çekildiler)
8 Ocak 1916 İngiliz birlikleri, Seddülbahir bölgesinden de çekildi
9 Ocak 1916 İngilizlerin Gelibolu yarımadasından çekilip gitmeleri üzerine, sabah 845'de Alçıtepe'den Başkomutanlık Vekaleti'ne telgraf çeken 5 Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders, 'Tanrı'ya şükür Gelibolu yarımadası tamamen düşmandan temizlenmiştir Diğer ayrıntılar ayrıca sunulacaktır' dedi
10 Ocak 1916 Anafartalar Grubu Karargahı, 5 Ordu Komutanlığı'nca kaldırıldı
18 Ocak 1916 İngilizlerin Gelibolu yarımadasını boşaltmaları üzerine, 5 Ordu Karargahı Çanakkale'den Lüleburgaz'a alındı
16 Şubat 1916 Ruslar, Erzurum'u işgal ettiler

17 Şubat 1916 Doğu cephesinde Ruslar, Muş'u işgal etti
18 Şubat 1916 Doğu cephesinde Erzurum Ruslar tarafından işgal edildi
21 Şubat 1916 Alman birlikleri Verduna hücum etti
22 Şubat 1916 Başkomutanlık Vekaleti'nin karargahı Çorlu'da bulunan 2Ordu'yu Doğu bölgesine nakletme kararı alındı
3 Mart 1916 Bitlis, Muş, Van ve Hakkari Ruslar tarafından işgal edildi

9 Mart 1916 Almanya, Portekize karşı savaş ilan etti
22 Mart 1916 Paris Konferansında bir araya gelen İtilaf Devletleri, 22 Mart'ta Türklere ve Yunanlılara mütareke önerisinde bulundular
28 Nisan 1916 Irak Cephesindeki savaşlarda, Kutülamare bölgesinde, beş aydır kuşatma altında olan İngiliz birlikleri, teslim oldu

5 Haziran 1916 Lord Kitchener denizde öldü
7 Ağustos 1916 Bitlis ve Muş, Ruslardan geri alındı

17 Kasım 1916 Türk Kolordusu, Makedonya Cephesine geldi

11 Aralık 1916 Manastır, İtilaf Devletleri'nin eline geçti
15 Aralık 1916 I Dünya Savaşında belirleyici rol oynayan Verdun (Fransa) çatışmaları başladı Verdunu saldıran Almanlara karşı savunan Fransa 362 bin, Almanya ise 336 bin kayıp verirken, 1917de Fransızlar, Verdunu Alman işgalinden tümüyle kurtardı
18 Aralık 1916 Başkomutan Vekili Enver Paşa, Ahmet İzzet Paşa'nın izin süresince 2 Ordu Komutanlığı'nın 3 Ordu Komutanı Vehip Paşa'dan direktif alacağı hakkında emir yayınladı
11 Mart 1917 İngilizler Bağdat'ı işgal etti
6 Nisan 1917 ABD, Almanyaya savaş ilan etti
9 Nisan 1917 Nivelle hücumu ve Arras hücumu başladı
16 Nisan 1917 İkinci Aisne Savaşı başladı
15 Mayıs 1917 General Petain, Fransız Batı Cephesine başkumandan olarak atandı
7 Haziran 1917 İngilizler Messines harekatını gerçekleştirdi
27 Haziran 1917 Yunanistan, İtilaf Devletleri yanında savaşa girdi

9 Ekim 1917 Rusya'da yeni bir ayaklanma çıktı Sosyalistler Bolşevik Hükümeti'ni devirerek, 1 Dünya Savaşından çekildiler Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kuruldu

8 Aralık 1917 Kudüs elimizden çıktı
8 Ocak 1918 ABD Başkanı Wilson'un 14 maddeden oluşan ve 'Wilson İlkeleri' olarak bilinen barış planı açıklandı
2 Şubat 1918 ABD, I Dünya Savaşına girdi
3 Mart 1918 Rusya, Brest-Litovsk Anlaşmasıyla I Dünya Savaşından çekildi
19 Eylül 1918 Filistin Cephesi'ndeki Yıldırım Ordular Grubu, İngilizlerin taarruzunu durduramadı İngilizler Suriye'ye doğru ilerlemeyi sürdürdü
3 Ekim 1918 Yıldırım Ordular Grubu, Halep'e doğru çekilmeye başladı

3 Ekim 1918 Halep civarındaki Arap halkı, İngilizlerin kışkırtmasıyla ayaklandı
8 Ekim 1918 Talat Paşa kabinesi görevinden çekildi

11 Ekim 1918 Hükümeti kurmakla görevlendirilen Tevfik Paşa, görevden affını istedi

14 Ekim 1918 Osmanlı Devleti'nde hükümeti kurma görevi, Ahmet İzzet Paşa'ya verildi

14 Ekim 1918 Fransız savaş gemileri, İskenderun'u bombaladı

27 Ekim 1918 Halep, İngilizlerce İşgal edildi
28 Ekim 1918 Yeniden düzenlenen, Yıldırım Ordular Grubu, Halep'in kuzeyine çekildi

30 Ekim 1918 I Dünya Savaşını, Osmanlı Devleti için, sona erdiren Mondros Mütarekesi Limni adasında imzalandı

31 Ekim 1918 Osmanlı Devleti, 1 Dünya Savaşından mağlup olarak çıktı Mondros Mütarekesi yürürlüğe girdi

28 Haziran 1919 İtilaf Devletleri Almanya ile Versailles Antlaşmasını imzaladı