11-03-2012
|
#1
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Zeliş Kitabının Özeti
KİTABIN ADI : ZELİŞ
YAZAR : NECATİ CUMALI
YAYIN EVİ : Cumhuriyet Kitap Kulübü
BASIM YILI : Aralık 1998
KİTABIN KONUSU
Kitapta bir köylü kızının Cemal adlı bir delikanlıya duyduğu aşk ve onları ayırmaya çalışan insanlarla geçen olayları anlatmaktadır
KİTABIN ÖZETİ
Zeliş genç bir köylü kızıdır Geçimlerini tütüncülük ile sağlamaktadır Zeliş bir gün evde otururken keçileri urganını koparır ve biraz uzakta oturan komşularının tarlasının bir bölümüne zarar verir Zeliş keçisinin kaçtığını anlar ve etrafta onu arar Keçisinin girdiği tarlada Cemal isimli bir genç ile tanışır Birbirlerinden etkilenirler Sürekli birbirlerini düşünmekten kendilerini alıkoyamazlar Fakat Zelişin babası Recep ,Zelişi arkadaşı Bekir ile evlendirmeye söz vermiştir Aslında Bekire borçludur ve bu yüzden Zelişi Bekire vermek istemektedir Zeliş ise bu olyların farkında değildir
Bir gün o yöredeki halkın bir araya gelip eğlendikleri bir gece Zeliş le Cemal sürekli gözgöze geldiler ve birbirleri ile konuşabilmek için kendilerinde cesaret aradılar Daha sonra kendilerini toparladılar ve kalabalıktan ayrılıp kimsenin olmadığı bir yerde bir araya geldiler Recep ise Zeliş i bir an önce Bekir ile evlendirmeyi planlamaktadır O yörede yaşayan Yaşar adlı bir genç Zeliş ile Cemalin birbirlerni sevdiğini fark eder ve onları ayırabilmek için ortalığa bir çok dedikodu yayar Bekir ise söylentilere oldukça kızmıştır Zeliş in ona karşı davranışları ise söylentileri doğrulamaktadır
Cemal ile Zeliş köydeki dedikodular yüzünden aileleri tarafından sıkıştırılmışlardır Bu yüzden de mektuplaşmaya başlarlar Bir süre sonra Cemalin Zeliş i kaçıracağı dedikodusu bütün yöreyi sardı Bu sırada o yörede sevilmeyen Fehmi Has isimli birisi ve Yaşar ,Bekiri Zeliş i kaçırmak konusunda ikna ettiler Zelişim babası kaçırma işinin kendisinin göremeyeceği bir yerde gerçekleşirse bu olaya göz yumacağını söyledi Böylece babası da kızının kaçırılmasına izin verdi dedirtmeyecekti
Bekir ve arkadaşları bu planı kurarak araba bile bulmuşlardı Zelişi kaçırmak için evden uzaklaşmasını bekliyorlardı Zelişin kardeşi Rabiya ise arabayı görmüş,koşturarak kaçırılacağını ablasına haber vermişti Zeliş ise evden çıkıp doğruca Cemalin evine koşmaya başladı Cemali bir an önce bulup kaçmaları gerekiyordu Cemal ,Zeliş in koşturarak geldiğini görmüş ve durumu anlamıştı Cemal Zeliş in kolundan tutup dağlara doğru kaçmaya başladılar Gözden kaybolduklarında akşam olmuştu Cemal geceyi geçirebilmek için bir tanıdık bulması gerektiğine karar verdi Geceyi askerde olan çocukluk arkadaşının evinde geçirmeye karar verdiler Bekir ve arkadaşları Cemal hakkında suç duyurusunda bulundular Cemalin bu işi babası ile planladığını ve Cemal ile babasının kızı birlikte kaçırdıklarını söylediler Böylece Cemalin babasını hapse attırıp Cemali ortaya çıkarmayı planlıyorlardı Fakat olylar onların istediği gibi gitmedi Cemalin babası onu çok seven bir arkadaşı sayesinde hapisten çıkarıldı
Zeliş ile Cemal ise zengin bir çiftçinin yanında çalışmaya başladılar Onlara işveren bu adam bir süre sonra onların evden kaçtıklarını anlar ve onları jandarmaya ihbar eder Jandarma Cemali tutuklar ve hapse atar
Cemalin duruşmasında Zeliş ,Bekir ve arkadaşlarının bütün yaptıklarını anlatır Bu olaylara seyirci olan iki ailenin tanıdıkları Receb i şikayetini geri çekmesi için ikna ederler Böylece Cemal kurtuldu ve Zeliş ile evlendiler
ANAFİKRİ
İnsanlar çocuklarını istemedikleri biri ile evlendirmeye zorlamamalı ,onların isteklerine kulak vermeli ,birbirlerini seven iki genci ayırmaya çalışmamalıdırlar
KİTAPTAKİ ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
ZELİŞ : 16, 17 yaşlarında oldukça iyi kalpli ,çalışmayı seven ,kimseden korkmayan genç bir kız 
CEMAL : Zelişin sevdiği delikanlı 
RECEP : Zelişin babası Recep,Zelişi kendi menfaatleri doğrultusunda evlendirmeye çalıştığı için anlayışşız bir baba rolündedir
FEHMİ HAS : O çevrede sevilmeyen içkici ve kumarbaz bir insan
YAŞAR : Zelişe aşık olan bir delikanlı Zeliş ile Cemali birbirinden ayırmaya çalışan kötü bir insan karakterini canlandırmaktadır
ŞAHSİ GÖRÜŞ
Kitapta aşık olan iki gencin birbirlerine duydukları sevgi çok güzel bir şekilde anlatılmıştır:Yaşanılan olaylar oldukça sade ve anlaşılır biçimde anlatılmıştır
YAZAR HAKKINDA BİLGİ
Necati Cumalı ,1921 Yunanistan doğumludur Şair,öykücü ve oyun yazarıdır Ürün verdiği türlerin hepsinde başarı göstermiştir Oyunları en çok sahnelenen Türk yazarlarından birisidir Ortaöğretimini İzmir Atatürk Lisesi ,yüksek öğretimini Ankara Hukuk Fakültesinde tamamladı Milli Eğitim Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde çalıştı İzmir ve Urlada avukatlık ,ardından iki yıl Paris Basın Ataşeliğinde memurluk ve İstanbul Radyosunda redaktörlük yaptı
Sevgi,sevinç,özlem gibi bireyin güncel kaygılarıyla birlikte,çağın toplumsal sorunlarını da ele aldı Cumalı roman ve öykülerinde özellikle Ege yöresindeki kasaba ve kırsal kesim insanlarının sorunlarını işledi Tütün zamanı,Zeliş,Yağmurlar ve Topraklar,Acı Tütün,Ay Büyürken Uyuyamam,Yağmurlu Deniz,Tufandan Önce önemli yapıtlarıdır
|
|
|