Allerji Nedir ? Allerji Dosyası !

Yumurta alerjisine de çare bulundu

Amerikalı araştırmacılar, yumurta alerjisine karşı 'zorlu' ancak işe yarayan bir tedavi geliştirdi

Duke ve Arkansas üniversitelerinden araştırmacılar, içinde yumurta olan bir şey yediklerinde kusma, kaşıntı ya da solunum sorunları yaşayan 1-7 yaşındaki 7 çocuğa her gün çok az miktarda yiyeceklere karıştırılmak üzere toz haline getirilmiş yumurta verdi

Bir yumurtanın binde 1'i miktarla işe koyulan araştırmacılar, miktarı yavaş yavaş artırdı İki yılın sonundaysa çocukların çoğu çırpılıp yağda pişirilmiş iki yumurtayı hiçbir tepki vermeden yiyebildi

Şimdi araştırmacılar, yer fıstığı alerjisine de benzer yöntemle çözüm bulmaya çalışıyor

Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü'nün tahminlerine göre Amerikalı çocukların yüzde 6-8'inin gıda alerjisi var

Kortizon Alerjisi

Kortizon günlük tıbbi uygulamada oldukça sık kullanılan ilaçlardan birisi olup, doğru yerde, doğru zamanda, doğru miktarda ve doktor kontrolünde kullanıldığı zaman yan etkileri yok denecek kadar az olan ilaçlardır Bir çok hastalıkta doğru kulanıldığında hem hasta hem de hekimin yüzünü güldüren bu ilaçların maalesef yanlış kullanımlar nedeni ile halk nezdinde kötü bir sabıka sicili vardır Ancak gerçekten hekim kontrolünde kullanıldığında yan etkileri de göz önünde bulundurulduğunda mükemmel ilaçlardır Bu vesile ile bu yazımızda kortizon tedavisinin yan etkilerini gözden geçirmek istedim

Kortizonlar, yüksek dozda, uzun bir süre kullanıldıklarında oldukça fazla sayıda ve ciddi yan etkiler oluşturabilirler Bu yan etkiler şöyle sıralanabilir:

İatrojenik (Tedaviye bağlı) Cushing Sendromu: Başlıca belirtileri; aydede yüzü, ense, omuzlar ve karında yağ toplanması, vücutta su ve tuz tutlumuna bağlı ödem ve tansiyon yükselmesi, ciltte incelme, ciltte mor çizgiler, vücutta sivilcelenme, kıllanmada artış, kemik erimesi, kaslarda erimedir Kadınlarda ses kalınlaşması, saç dökülmesi olabilir

Psikolojik Bozukluklar: Ruhsal alevlenme, bazen depresyon olabilir İntihar eğilimi görülebilir

Ülser Oluşumu ve Yara Nedbeleşmesinde Gecikme: Kortizon mide asit salgısını arttırırken, koruyucu mukus tabakasını da bozar Ayrıca yara etrafında nedbe dokusunu oluşturacak olan hücrelerin de aktivitelerini azalttığı için ülser oluşumuna neden olurlar Ayrıca derideki yaraların kapanmasında da gecikme olur

Enfeksiyon gelişiminin kolaylaşması: Özellikle virüs ve mantarlara ait enfeksiyon gelişimine bir yatkınlık olur Tüberküloz (verem) mikrobunun tekrar alevlenerek hastalığın yeniden oluşmasına neden olur Diğer bazı bakteriyel enfeksiyonlarında yayılmasına neden olabilir

Ciltte İncelme: Ağızdan, damardan veya kabadan uzun süreli tedavi sonucunda yaygın olarak oluşabilir Lokal uygulamalarda da bölgesel olarak oluşabilir

Şeker Hastalığı Oluşumu: Kortizon, kan şekerinin kullanılmasını sağlayan hormon olan insülinin etkilerine zıt etki ederek kan şekerini yükseltir Yatkın kişilerde şeker hastalığını aşikar hale getirebilirler Şeker hastalığı aşikar olanlarda ise insülin ihtiyacını arttırırlar

Kas Hastalığı ve Halsizlik: Uzun süreli tedavilerde kaslarda erime yapar Bu özellikle kol ve bacakların gövdeye yakın kısımlarında oluşur Bu nedenlerde bu bölgedeki kaslarda güçsüzlük ortaya çıkar

Büyümede Gecikme: Çocuklarda uzun süreli kullanım büyüme ve gelişme gecikmesine neden olur Kısa süreli tedavide bu tür sorunlar oluşmaz

Ödem: Kortizon vucütta su ve tuz tutulumuna neden olur Su ve tuz tutlması özellikle böbrek hastalığı, kalp yetmezliği ve hipertansiyon hastalarında belirgin sorun yaratabilir

Göz: Lokal olarak göze uygulanmaları gözün kornea tabakasında ülsere neden olabilir Bu kalıcı bulanık görmeye neden olabilir Gerek lokal gerekse sistemik kullanımları göz içi basıncı arttırarak glokoma neden olabilir Katarakta neden olabilir

Diğer Yan Etkileri: Kafa içi basıncın artması, kanın pıhtılaşma yeteneğinin artması, damar sertliği (ateroskleroz) gelişme hızının artması, impotans ve kadınlarda adetten kesilme oluşabilir Ciltte telenjiektazi denilen yüzeyel damarların daha görünür hale gelmesine neden olabilir Yüksek dozlarda kullanıldağında bazı kemiklerin bazı bölümlerinde ölüme neden olabilirler Emziren kadınlarda ilacın süte geçebileceği ve bebek üzerinde yan etkiye neden olabileceği gerçeği sebebiyle bu kadınlarda günde 40 mg’ dan fazla kullanılmamalıdırlar Ayrıca kortizon dozundan en az 4 saat geçtikten sonra emzirme yapılmalıdır

Gebelere Özgü Yan Etkileri: Gebelerde kullanıldığında çocuğun sakat olma riskine ait hayvan çalışmaları vardır Bu çalışmalarda özellikle flor içeren kortizon preparatlarında bu risk görülse de uygun dozlarda ve florsüz kortizon preparatları kullanıldığında böyle bir risk kalmaz Gebelerde de kortizon kullanımı gebelik seker hastalığının ortaya çıkma riskini artırır

Tüm bu yan etkiler yazının da başınında belirtildiği gibi ilaç doktor gözetiminde, uygun doz ve sürede kullanıldığında hemen hemen hiç görülmeyebilir Önemli olan bu yan etkileri potansiyel bir risk olarak bilmek ve hekimin söylediği doz ve süreden fazla ilacı kullanmamaktır Hastalık nedeni ile kullanılan kortizon hızlı sonuç vermesi ve bazı hastalarda ruhsal iyiliği de beraberinde getirmesi nedeni ile bir çeşit bağımlılık yapabilir Bu nedenle ilacın bilinçsiz ve gereğinden çok ve uzun sürede kullanımı gündeme gelebilir Hastanın yapacağı en büyük hata bu ilacı hekim önerisi dışında kullanmak olacaktır

Tanım, Tarihçe ve Sıklık:
Ortalama 1,5 cm boyunda olan arılar çiçeklerin özsuyunu toplayarak çok değerli bir besin kaynağı olan bal üretirler Ayrıca çiçekler arasında polen taşıyarak bu çiçeklerin döllenmelerini ve meyve oluşumunu sağlarlar Ancak, bu kadar yararlı olan bu canlıların bazı insanlar üzerinde çok korkutucu, hatta ölümcül etkileri olabilir Bu durum, arı sokması sonucu arının zehiri (venom) ile oluşan ve hızla ortaya çıkan alerjik reaksiyon (anafilaksi) olarak tanımlanır
Arı alerjisi, toplumda sık görülen ve ölümcül sonuçları nedeni ile dikkatleri üzerine çeken alerjik hastalıklardan biridir Arı alerjisine ait ilk yazılı kayıtlar MÖ 2641 yılında Mısır Firavunu Menses' in yaban arısı tarafından sokulup ölmesine aittir Dünyada yapılan çalışmalar sonucunda arı alerjisin görülme sıklığına ait değişik rakamlar vardır (% 05-5 gibi) Amerika Birleşik Devletleri' nde her yıl 40, Avrupa' da 20, Asya' da ise 10 civarında arı sokması sonucu ölüm vakası bildirilmektedir Buna rağmen bir çok vakanın ise tanı alamadığı bilinmektedir Ülkemizde yapılan çalışmalara göre ise arı alerjisi % 2-3 oranında görülmektedir Arı alerjisi özellikle arıcılık ile uğraşan kişileri tehdit ediyor gibi gözükse de toplumun diğer bireyleri de bu durumdan nasibini alabilir Arı alerjisi ile ilgili ciddi reaksiyonlar hemen her yaşta görülebilmekle birlikte sıklıkla ölümcül reaksiyonlar 20 yaş altında görülmektedir Arı alerjisine ait ciddi reaksiyonlar erkeklerde iki kat daha sıklıkla görülmektedir
Dünya üzerinde bir çok arı çeşidi bulunmaktadır En sık alerji sebebi olan arılar; bal arısı (Honey bee), sarı arı (Yellow jacket), ve eşek arıları (Wasp, Hornet)' dır

Klinik Bulgular:
Arı sokması sonucu en sık görülen, lokal reaksiyonlardır Arı soktuğu anda iğne yerinde ani ve keskin bir ağrı duyulur, daha sonra bu bölge kızarır ve şişer Genellikle herhangi bir müdahaleye gerek kalmaksızın bir-iki saatte, bazen bir gün içinde geriler Daha nadir olarak bu reaksiyon 1 haftaya kadar uzayabilir Bu kişilerde arıya ait alerji antikoru (IgE) saptanırsa tedavi gereksinimi doğar Ağrı kesiciler ve buz kompresler, bazen de ağızdan anti-alerjikler yeterli olabilir Arı alerjisi olmasa da çok fazla sayıda arı tarafından aynı anda sokulan kişilerde alerji dışında toksik reaksiyon oluşabilir Bu hastalarda tansiyon düşmesi, şiddetli ağrılar, bulantı ve kusma gibi bulgular meydana gelebilir Alerjik reaksiyonlar ise çok daha ciddi lokal ve genel reaksiyonlara neden olur Reaksiyonlar arının sokması ile bulguların ortaya çıkkması arasında geçen zamana göre erken ve gecikmiş olarak ikiye ayrılır Erken reaksiyonlar; arı soktuktan sonra genellikle 15 dakika içinde başlar ve bu süre ne kadar kısaysa, şiddeti de o derece fazladır Sistemik reaksiyonlarda lokal reaksiyonlardan çok daha ciddi olan izole kurdeşen ve anjiyodemden anafilaksi, hatta ölüme kadar değişen reaksiyonlar görülebilir
Arı alerjisi özellikle arı tarafından birkaç kez sokulan ve genetik olarak yatkın kişilerde ortaya çıkar Arı alerjisinin ortaya çıkması için genetik olarak alerjiye yatkın bireyin birden fazla kez aynı arı türü tarafından sokulması gerekmektedir Yani ilk arı sokmasında alerjiye ait herhangi bir reaksiyon oluşmaz Sadece arının soktuğu yerde arı zehirine ait şişlik, ağrı ve kızarıklık gibi bölgesel belirtiler olur Ancak ilk defa alınan bu arı zehirine karşı, alerjik hastalığa yatkın kişilerde immünglobulin E dediğimiz alerji antikoru oluşur Daha sonraki sokmalar sonucunda arı zehiri ile bu antikor arasındaki etkileşim sonucunda ölümcül sonuçlar doğurabilecek olan anafilaksi tablosu (arı alerjisi) ortaya çıkabilir Arı alerjisi, ülkemizde özellikle arı yetiştiriciliğinin çok olduğu bölgelerde rastlanmakla birlikte diğer insanlarda da görülebilir Örneğin; piknik yapılan yerlerde arı sokması sık rastlanılan durumlardan biridir ve maalesef dramatik sonuçlarla karşılaşmamıza sebep olabilir Az önce de belirtildiği gibi arı alerjisinin gelişmesi için de kişinin daha önceden arı tarafından sokulmuş yani "duyarlılanmış" olması gerekir Şu da bilinmlidir ki arı tarafından her tekrar sokulma maalesef reaksiyonun daha büyük boyutlarda karşımıza çıkmansa sebep olabilmektedir Yani önceleri arı sokması sonucu sadece bölgesel kızarıklık, kaşıntı gibi şikayetleri olan hastalarda daha sonraki arı sokmaları sonucunda çok daha büyük reaksiyonlar oluşabilir Bu nedenle arı alerjisi bulgusu veren hastaların en yakın zamanda bir alerji ve immünoloji uzmanı ile görüşmesi "hayat sigortası" anlamı taşır

Tanı ve Tedavi:
Arı alerjisi varlığı deri testleri ve kan testleri (RAST) ile saptanabilir Daha önceden arı tarafından sokulup ciddi reaksiyon görülen kişilere arı alerjisi aşısı uygulamak gereklidir Bu tür tedaviler mutlaka bir alerji ve immünoloji uzmanı tarafından özel şartlar altında uygulanmalıdır Arı alerjisi olduğu kanıtlanan ve daha önceden ciddi reaksiyon hikayesi olan kişilere uygulanan arı alerji aşısı (immünoterapi) neredeyse % 100 tedavi sağlayan bir yöntemdir Bunun dışında arı alerjisi olan kişiler mutlaka yanlarında bu durumu belirtir bir künye taşımalıdır Ayrıca kendi kendilerine uygulayabilecekleri adrenalin enjektörlerini mutlaka yanlarında taşımalıdırlar Arı sokmasından hemen sonra elbise üzerinden dahi yapılabilen bu enjeksiyon hastaya bir hastaneye gidinceye kadar zaman kazandırır ve hatta hayat kurtarıcı olabilir Tüm bunların yanında arı alerjisi olan hastalar yanlarında anti-alerjik ilaçlar ve kortizon iğneleri bulundurmalıdırlar Bunların hepsi hızlı bir şekilde alınacak profesyonel yardıma kadar hastaya yaşam desteği şansı sağlar
Özellikle yaz aylarını yaşamaya başladığımız şu dönemlerde arı sokması açısından en riskli zamanları yaşamaktayız Bu nedenle arı alerjisi olan kişilerin, hatta alerji riski taşıyan kişilerin arı sokmalarından korunmak için alabileceği çok basit önemleler bulunmaktadır Bunlar aşağıda belirilmiştir

Arı Alerjisi Olanlara Öneriler
" Yazın pazar alışverişi yapmayın, bahçede dolaşmayın,
" Açık yerlerde yemek veya meyva yemeyin, hoş kokulu meyva suyu, gazoz içmeyin,
" Piknik yapmayın,
" Parfüm, deodorant, kolonya sürmeyin,
" Güzel kokulu sabun, şampuan kullanmayın,
" Parlak renkli, çiçekli elbise giymeyin,
" Çiçek toplamayın, çiçek takmayın,
" Tatile gittiğinizde etrafta arı kovanı olup olmadığını araştırın,
" Yaban arısını kovanı civarında öldürmeyin, bu arıdan salınan kokular diğer arıları üzerinize çeker,
" Çıplak ayakla yürümeyin, mümkünse dışarıda uzun kollu ve paçalı giyisiler giyin ve kahverengi giyisileri tercih edin, arılar kahverengini sevmez Bahçe ile uğraşmanız gerekiyorsa şapka ve eldiven kullanın,
" Terli olmak bütün böcekler için çekicidir, riskli bölgelerde terli olmamaya özen gösterin,
" Eşek arısı saldırgan, bal arısı sakindir; ancak, sıcak havalarda her ikisi de saldırgan olacağı için bu havalarda dikkatli olun,
" Sizi bal arısı sokarsa iğnesini büyüteç ve çımbızla almaya çalışın, veya başka birinden yardım isteyin
" Antialerjik ilaçları devamlı yanınızda bulundurun
" Daha önceden şiddetli arı alerjisi geçirmiş kişilerin yanında her zaman EpiPen® taşıması gereklidir Epipen® kendi kendinize uyluk üst kısmından uygulayabileceğiniz bir enjeksiyondur Epinerfin içerir Epinefrin anafilaktik şokta kullanılan en önemli ilaçtır
Arı sokması halinde;
" Sokma yerinin üstünden bandaj uygulayın, bu bandajı her 10 dakikada bir 3 dakika kadar gevşetin,
" Sokma yerine soğuk uygulayın,
" Anti alerjik ilaçları uygulayın,
" Elinizde adrenalin veya EpiPen® varsa kullanın,
" EN KISA ZAMANDA DOKTORA ULAŞIN

Çocuklarda görülen alerjik hastalıklar


Çocuklarda görülen alerjik hastalıklar 10 başlık altında toplanabilir Bunlar başlıkla halinde aşağıda verilmiştir Ayrıntılı bilgiye ilgili anabaşlık altında ulaşabilrisiniz

Alerjik bronşiyal astım (yada güncel deyimiyle sadece astım) en önemlisi hastalıkdır Solunum sıkınıtısı ile gitmesi hastalığın bilinen en önemli dramatik yönüdür Çocukluk çağında en sık kronik solunum yolu hastalığıdır Çocukların % 1-7 sinde görülür



ii Alerjik rinit (AR) çocukların alerjik hastalıklar içinde en sık görülenidir Astım ikinci sıklıktadır En sık nedeni bahar mevsiminde görülen tipidir mevsimsel AR ye neden olan polen alerjisidir Buna intermittent AR denir Hastalarda sıklıkla ilkbahar ayında göz ve burun alerji bulguları görülür Bunun nedeni bahar ile birlikte açan ot, ağaç vb çiçeklerinin erkek gametleri olan polenlerin doğaya yayılmasıdır



iii Atopik dermatit (bebeklik egzeması) çocukluk çağında hayatın en erken döneminde görülen alerjik hastalıklardandır Normalden daha sık oranda bu çocuklarda bir besin alerjisi de vardır Bu sıklıkla inek sütü alerjisidir Ancak tüm hastalarda beklenmez Deride yüzde, boyunda, kollarda kaşıntılı, kuru lezyonlar tipiktir



iv Besin (gıda) alerjisi çocuk alerjik hastalıklar arasında en erken görülenidir En sık nedeni inek sütüdür Ayrıca yumurta, daha sonra ise tahıl, çerez, balık en sık görülen diğer besinlerdir

v İlaç alerjileri çocuklarda erişkinlere oranla son derece az görülürler Bunun nedeni çocuk organizmasının denge yanıtlarının daha güçlü olması, alerjenle karşılaşma miktarının azlığı, henüz gelişimini tamamlayamamış bağışıklık sisteminin olmasıdır

vi Hayvan alerjisi de çocuklarda sıkça görülen bir durumdur En sık görülen hayvan alerjisi kedidir

vii Böcek alerjileri arasında çocuklarda en sık görüleni arı ve sivrisinektir

viii Ürtiker (kurdeşen) sanıldığının aksine pek az oranda çocuklarda alerjiktir



ix Anaflaksi çocukda acil sınıfında ve ölüme neden olan bir alerjik hastalıktır En sık nedeni alerjik ilaç alınması (penisilin ), arı veya sinek sokması, alerjik besin alınması vs dir

x Diğer çocuk alerjik hastalıkları arasında çocuklarda çok daha az görülen birkaç hastalık sayılabilir Örneğin plastik madde (lateks alerjisi) ve gelişmiş ülkelerde daha sık görülen hamamböceği alerjisi ülkemizde çok azdır

Alerjik Hastaların Uyması Gereken Kurallar

Küfler (mantarlar) ve ev tozu akarları nemli ortamlarda kolayca ürediklerinden, eviniz güneş görmeli, rutubetsiz ve aydınlık olmalıdır
Odanızda toz tutulmasına neden olabilecek fazla eşya bulundurmayınız
Yün ve kuş tüyü ile doldurulmuş minder, yastık, yorgan ve yatakları kesinlikle kullanmayınız Battaniyelere çift nevresim kılıf geçiriniz
Temizlik sırasında hasta odada bulunmamalıdır
Sadece hastanın yanında değil, evin hiçbir yerinde sigara içmeyiniz Yatak odasında süs bitkisi bulundurmayın
Çamaşır suyu ve yağlı boya kokusu olan yerlerden hemen uzaklaşınız Parfüm, oda ve saç spreylerini, sprey deodorantlarını kullanmayınız
Boyalı ve katkılı maddeli gıdaların şikayetlerinizi arttırabileceğini unutmayınız
Grip, sinüzit gibi üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında şikayetleriniz artabileceğinden, önceden tedbirinizi alınız
Aspirin, Apanax (Aprol, Naprosyn, İnaprol) gibi ilaçları kullanmayınız
Havalandırma cihazı (air condition) ve buhar makineleri kullanmayınız

Alerjik hastaların tedavisinde alınacak en iyi sonuçların uzun süreli dikkatli bir takip, sabır, titizlik ve iyi bir hasta - hekim ilişkisi sonucunda gerçekleşeceğini unutmayınız