Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi.

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

aleyh (A

) [ عليه ] karşı, karşıt; üzerine

aleyhdar (A

-F

) [ عليه دار ] karşıt, zıt

aleyhisselâm (A

) [ عليه السلام ] selam onun üzerine olsun

âlî (A

) [ عالی ] yüce; yüksek

âlîcâh (A

-F

) [ عالی جاه ] yüksek dereceli

âlîcenâb (A

) [ 1 [عالی جناب

cömert

2

haysiyetli

âlihe (A

) [ آلهه ] ilahlar

âlîhimmet (A

) [ عالی همت ] yüce himmetli

âlîkadr (A

) [ عالی قدر ] saygıdeğer

alîl (A

) [ 1 [عليل

hasta, hastalıklı, illetli

2

sakat

âlim (A

) [ عالم ] bilgin

alîm (A

) [ عليم ] çok bilen

âlîmakâm (A

) [ عالی مقام ] yüksek makamlı

âlînazar (A

) [ عالی نظر ] yüksek görüşlü

âlîşan (A

) [ عالی شان ] şanı yüce

âliye (A

) [ عاليه ] yüce, yüksek

aliyyülâlâ (A

) [ علی الاعلا ] en iyisi

Allâh (A

) [ الله ] Tanrı, Allah

allâme (A

) [ علامه ] büyük bilgin

âlû (F

) [ آلو ] erik

âlûbâlu (F

) [ آلوبالو ] vişne

âlûd (F

) [ آلود ] bulanmış, bulaşmış

âlûde (F

) [ آلوده ] bulanmış, bulaşmış

âlûdedâmen (F

) [ آلوده دامن ] iffetsiz

âlûdegî (F

) [ آلودگی ] bulaşma, bulaşıklık

âlüfte (F

) [ 1 [آلفته

iffetsiz, ******

2

alışık

âmâc (F

) [ 1 [آماج

hedef

2

nişan tahtası

âmâcgâh (F

) [ آماجگاه ] nişan alınan yer

âmâde (F

) [ آماده ] hazır

âmâdegî (F

) [ آمادگی ] hazırlık

a'mâl (A

) [ اعمال ] davranışlar, ameller

âmâl (A

) [ آمال ] emeller

âmâl (A

) [ آمال ] emeller

âmâr (F

) [ 1 [آمار

sayım

2

hesap

amd (A

) [ عمد ] kasıt

amden (A

) [ عمدا ] kasıtlı olarak

âmed (F

) [ آمد ] gelme, geliş

âmedşüd (F

) [ آمدشد ] geliş gidiş

âmedüreft (F

) [ آمدورفت ] geliş gidiş

âmedüşüd (F

) [ آمدوشد ] geliş gidiş

amel (A

) [ 1 [عمل

iş

2

ishal

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

amele (A

) [ عمله ] işçi

amelen (A

) [ عملا ] bilfiil, işleyerek

amelî (A

) [ عملی ] pratik, uygulamalı

ameliyât (A

) [ 1 [عمليات

işlemler, uygulamalar

2

ameliyat

ameliye(A

) [ عمليه ] işlem, uygulama

âmennâ (A

) [ آمنا ] diyecek bir şey yok, inandık

âmîhte (A

) [ آميخته ] karışık, karışmış

amîk (A

) [ عميق ] derin

âmil (A

) [ 1 [عامل

yapan, işleyen

2

faktör, etken

3

vergi memuru

4

vali

amîm (A

) [ عميم ] yaygın

âmîn (A

) [ آمن ] amin

âminen (A

) [ آمنا ] emin olarak

âmir (A

) [ آمر ] emreden

âmirâne (A

-F

) [ آمرانه ] emredercesine

âmiyâne (A

-F

) [ عاميانه ] bayağı, avamca

âmm (A

) [ عام ] genel, yaygın

âmm (A

) [ عام ] yıl

amm (A

) [ عم ] amca

ammâ (A

) [ اما ] ama

ammâba’d (A

) [( امابعد ] maksada gelince

amme (A

) [ عمه ] hala

amûd (A

) [ عمود ] direk

amûden (A

) [ عمودا ] dikine

amûdî (A

) [ عمودی ] dikey

âmurziş (F

) [ 1 [آمرزش

bağışlama, affetme

âmûz (F

) [ 1 [آموز

öğrenen

2

öğreten

âmûzgâr (F

) [ آموزگار ] öğretmen

âmürzgâr (F

) [ آمرزگار ] bağışlayıcı, Tanrı

âmürziş (F

) [ آمرزش ] bağışlama

ân (A

) [ آن ] an

an (A

) [ عن ] –den, -dan

ân (F

) [ 1 [ان

çoğul eki -ler, -lar

2

zarf yapan ek -erek, -arak

ân (F

) [ آن ] alım, cazibe, hava

an’anât (A

) [ عنعنات ] gelenekler

an’ane (A

) [ عنعنه ] gelenek

an’anevî (A

) [ عنعنوی ] geleneksel

ânân (F

) [ آنان ] onlar

anâsır (A

) [ عناصر ] unsurlar, elemanlar

anâsır-ı erba’a [ عناصر اربعه ] dört unsur ateş, hava, su, toprak

ânât (A

) [ آنات ] anlar

anbean (A

-F

) [ آن به آن ] her an, gittikçe

anber (A

) [ عنبر ] amber

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

anberbû (A

-F

) [ عنبربو ] amber kokulu

andelîb (A

) [ عندليب ] bülbül

âne (F

) [ انه ] gibi anlamını verecek şekilde sıfat ve zarf yapan son ek

anh (A

) [ عنه ] ondan

anhâ (A

) [ عنها ] ondan

anhâ (F

) [ آنها ] onlar

ânî (A

-F

) [ 1 [آنی

bir an

2

derhal

ânifen (A

) [ 1 [آنفا

az önce, demin

2

yukarıda

âniyen (A

) [ آنيا ] bir anda, der hal, o anda

ankâ (A

) [ عنقا ] zümrütüanka,
ankarîb (A

) [ عن قریب ] yakında, yakından, çok geçmeden

ankasdin (A

) [ عن قصد ] kasıtlı olarak, bile bile

ankebût (A

) [ عنکبوت ] örümcek

ansamîmilkalb (A

) [ عن صميم القلب ] içtenlikle, canügönülden

anûd (A

) [ عنود ] inatçı

âr (A

) [ عار ] utanma, ar

ar’ar (A

) [ 1 [عرعر

anırma

2

dikenli ardıç

ârâ (F

) [ آرا ] süsleyen

ârâ’ (A

) [ آراء ] oylar

arâ’is (A

) [ عرائس ] gelinler

arab (A

) [ عرب ] arap
arabî (A

) [ عربی ] arapça

arak (A

) [ 1 [عرق

ter

2

rakı

arakçîn (A

-F

) [ عرقچين ] takke kavuk altı takkesi

arakdâr (A

-F

) [ عرقدار ] terli

arakıyye (A

) [ عرقيه ] derviş külahı

ârâm (F

) [ 1 [آرام

dinlenme

2

yerleşme

ârâm etmek yerleşmek
ârâmbahş (F

) [ آرام بخش ] dinlendiren, huzur veren

ârâmgâh (F

) [ 1 [آرامگاه

dinlenme yeri

2

mezar

ârâmiş (F

) [ 1 [آرامش

dinlenme

2

huzur

ârâste (F

) [ آراسته ] süslenmiş, süslü

ârâyiş (F

) [ 1 [آرایش

süs

2

süslenme

araz (A

) [ 1 [عرض

işaret, belirti

2

tesadüf

arâzî (A

) [ اراضی ] yerler, arazi

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

arbede (A

) [ عربده ] kavga

arbedecû (A

-F

) [ عربده جو ] kavgacı

ard (F

) [ آرد ] un

ardbîz (F

) [ آردبيز ] elek

arefe (A

) [ عرفه ] arife, bayramdan önceki gün

ârız (A

) [ 1 [عارض

yanak

2

gelen

3

engel

ârızî (A

) [ عارضی ] geçici

ârî (A

) [ 1 [عاری

çıplak

2

uzak, uzakta, soyutlanmış

ârî (F

) [ آری ] evet

ârif (A

) [ عارف ] bilen, arif, irfan sahibi

âriyyet (A

) [ عاریت ] ödünç

arîz (A

) [ عریض ] geniş, genişlemesine

arman (F

) [ 1 [آرمان

özlem

sıkıntı

arsa (A

) [ عرصه ] yer, meydan

arş (A

) [ 1 [عرش

gök

2

taht

3

çardak

arşa (A

) [ عرشه ] güverte

arûs (A

) [ ] gelin

arz (A

) [ 1 [ارض

yer

2

dünya, yeryüzü

arz (A

) [ 1 [عرض

genişlik, en

2

enlem

arz (A

) [ عرض ] sunma, arzetme

arzan (A

) [ ارضا ] enine, genişliğine

arzıhâl (A

) [ ارض حال ] dilekçe

ârzû (F

) [ آرزو ] istek, heves

asâ (A

) [ 1 [عصا

değnek, sopa

2

derviş değneği

âsâ (F

) [ آسا ] gibi

asab (A

) [ عصب ] sinir

asabî (A

) [ عصبی ] sinirli

asabiyülmizac (A

) [ عصبی المزاج ] asabî mizaçlı

asabiyyet (A

) [ عصبيت ] sinirlilik

âsaf (A

) [ 1 [آصف

vezir

Hz

Süleyman’ın veziri

asâkir (A

) [ عساکر ] askerler

asalet (A

) [ اصالت ] asillik

asamm (A

) [ اصم ] sağır

âsân (F

) [ آسان ] kolay

âsâr (A

) [ 1 [آثار

izler

2

eserler

âsâyiş (F

) [ 1 [آسایش

huzur

2

güvenlik

âsâyiş berkemâl [ آسایش برکمال ] her yerde huzur hakim

asdika (A

) [ اصدقا ] gerçek dostlar

asel (A

) [ عسل ] bal

ases (A

) [ عسس ] gece bekçisi

asfer (A

) [ 1 [اصفر

sarı

2

soluk benizli

asgar (A

) [ اصغر ] en küçük

asgarî (A

) [ اصغری ] en az

ashâb (A

) [ 1 [اصحاب

dostlar, arkadaşlar

2

sahipler

âsım (A

) [ 1 [عاصم

günahtan sakınan

2

iffetli

asır ba’de asır (A

) [ عصر بعد عصر ] asırlarca, yüzyıllarca

âsî (A

) [ 1 [عاصی

isyancı

2

günahkâr

âsîb (F

) [ آسيب ] felaket, bela, zarar

asîl (A

) [ 1 [اصيل

sağlam

2

soylu

asîlzâde (A

-F

) [ اصيل زاده ] soylu çocuğu, asilzade

asîr (A

) [ عصير ] özsuyu, usare

âsitan (F

) [ آستان ] eşik

âsiyâ (F

) [ آسيا ] değirmen

âsiyâb (F

) [ آسياب ] değirmen

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

asker (A

) [ عسکر ] asker, er

asl (A

) [ 1 [اصل

asıl

2

kök

3

gerçek

asla (A

) [ اصلا ] hiçbir zaman

aslî (A

) [ اصلی ] asıl

aslünesl (A

-F

) [ اصل و نسل ] soy sop

âsmân (F

) [ آسمان ] gök, gökyüzü

âsmânî (F

) [ 1 [آسمانی

gökyüzüne ait

2

melek

3

açık mavi

asnâm (A

) [ 1 [اصنام

putlar

2

dilberler

asr (A

) [ 1 [عصر

yüzyıl

2

ikindi vakti

asrî (A

) [ عصری ] modern

âstân (F

) [ 1 [آستان

eşik

2

tekke

âstâne (F

) [ 1 [آستانه

eşik

2

başkent

3

tekke

4

İstanbul

âster (F

) [ آستر ] astar

âstîn (F

) [ آستين ] yen

âsûde (F

) [ آسوده ] rahat, huzurlu

âsûdegî (F

) [ آسودگی ] huzur

âsûdehâtır (F

-A

) [ آسوده خاطر ] gönlü rahat, huzurlu

âsüman (F

) [ آسمان ] gökyüzü

âş (F

) [ 1 [آش

yemek

2

aşûre

âşâm (F

) [ آشام ] içen

aşer (A

) [ عشر ] on

aşere (A

) [ عشره ] onlar

aşhâne (F

) [ آشخانه ] mutfak

âşık (A

) [ عاشق ] aşık

âşıkân (A

-F

) [ عاشقان ] aşıklar

âşifte (F

) [ 1 [آشفته

perişan

2

iffetsiz kadın

âşikâr (F

) [ آشکار ] açık, belli, aşikâr

âşikâr etmek ortaya çıkarmak, belli etmek

âşikâr olmak ortaya çıkmak, belli olmak

âşikâre (F

) [ آشکاره ] açık, belli

âşina (F

) [ 1 [آشنا

tanıdık, bildik

2

bilen

âşir (A

) [ عاشر ] onuncu

aşîr (A

) [ عشير ] onda bir

âşiren (A

) [ عاشرا ] onuncusu

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

âşiyân (F

) [ 1 [آشيان

yuva

2

ev

aşk (A

) [ عشق] [عشق ] aşk

âşkâr (F

) [ 1 [آشکار

açık, belli, aşikâr

âşkârâ (F

) [ آشکارا ] açık, belli, aşikâr

âşnâ (F

) [ آشنا ] tanıdık, dost, aşina

âşnâyân (F

) [ آشنایان ] tanıdıklar, dostlar

âşnâyî (F

) [ 1 [آشنایی

dostluk

2

bilme, haberdarlık

âşpez (F

) [ آشپز ] aşçı

aşre (A

) [ عشره ] on

âşûb (F

) [ 1 [آشوب

kargaşa

2

karıştırıcı

âşûbengîz (F

) [ آشوب انگيز ] kargaşa çıkaran

âşûrâ (A

) [ عاشورا ] aşûre

âşüfte (F

) [ 1 [آشفته

iffetsiz kadın

2

perişan

âşüftedil (F

) [ آشفته دل ] gönlü perişan

ât (A

) [ ات ] çoğul eki -ler, -lar

at’ime (A

) [ اطعمه ] taamlar, yiyecekler

atâ (A

) [ عطاء ] bağış, ihsan, bahşiş

atâbahş (A

-F

) [ عطا بخش ] bahşiş veren, ihsanda bulunan

atâlet (A

) [ 1 [عطالت

durgunluk

2

tembellik

ataş (A

) [ عطش ] susuzluk

atâyâ (A

) [ عطایا ] bağışlar, ihsanlar, bahşişler

atebât (A

) [ 1 [عتبات

eşikler

2

şiîlerin ziyaret yerleri Necef, Kerbela, Kâzımiye

atebe (A

) [ عتبه ] eşik

ateh (A

) [ عته ] bunama

ateh getirmek bunamak

âteş (F

) [ آتش ] ateş

âteşbâr (F

) [ آتش بار ] ateş yağdıran

âteşbâz (F

) [ آتشباز ] fişekçi

âteşdân (F

) [ 1 [آتشدان

mangal

2

ocak

âteşdem (F

) [ آتش دم ] acı sözlü

âteşefrûz (F

) [ آتش افروز ] ateş yakan

âteşfâm (F

) [ 1 [آتش فام

ateş rengi

2

kırmızı

âteşfeşân (F

) [ آتش فشان ] ateş saçan

âteşgâh (F

) [ آتشگاه ] ateşkede, ateşperest tapınağı

âteşgede (F

) [ آتشگده ] ateşkede, ateşperest tapınağı

âteşgîre (F

) [ 1 [آتش گيره

maşa

2

çıra

âteşgûn (F

) [ آتش گون ] ateş rengi, kırmızı

âteşî (F

) [ 1 [آتشی

ateşli

2

öfkeli, kızgın

3

acı, dokunaklı

4

cehennemlik

âteşîn (F

) [ 1 [آتشين

ateşli

2

hararetli

âteşkâr (F

) [ آتش کار ] külhancı, ateşçi

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

âteşmizâc (F

-A

) [ آتش مزاج ] sert mizaçlı

âteşpâre (F

) [ آتش پاره ] kıvılcım

âteşperest (F

) [ آتش پرست ] ateşe tapan, ateşperest

atf (A

) [ 1 [عطف

eğme

2

bağlaç

3

çevirme,yöneltme

atfen (A

) [ عطفا ] atıfta bulunarak,
atfetmek yöneltmek, vermek

âtıf (A

) [ 1 [عاطف

şefkatli

2

meyleden

3

bağlayan

âtıfet (A

) [ عاطفت ] şefkat gösterme

âtıfetkâr (A

-F) [ عاطفتکار ] şefkat gösteren, gözeten

âtıl (A

) [ 1 [عاطل

yararsız

2

tembel

âtî (A

) [ 1 [آتی

gelecek

âtîdeki (A

-T

) [ ] ilerideki, aşağıdaki, gelecek olan

atîk (A

) [ 1 [عتيق

eski, antik

2

asil

3

özgür

atîka (A

) [ 1 [عتيقه

eski, antik

2

asil

3

özgür

atîkiyyât (A

) [ عتيقيات ] arkeoloji

âtiye (A

) [ آتيه ] gelecek

âtiyen (A

) [ 1 [آتيا

gelecekte

2

aşağıda görüleceği gibi

âtiyülbeyân (A

) [ آتی البيان ] aşağıda açıklanacak olan

âtiyüzzikr (A

) [ آتی الذکر ] aşağıda zikredilecek olan

atiyyât (A

) [ عطيات ] bağışlar, ihsanlar

atiyye-i seniyye [ عطيهء سنيه ] padişah tarafından verilen hediye

atlas (A

) [ 1 [اطلس

atlas kumaş

2

büyük harita, dünya haritası

atnâb (A

) [ 1 [اطناب

ipler

2

çadır ipleri

3

ağaç kökleri

ats (A

) [ عطس ] hapşırma, aksırma

atse (A

) [ عطسه ] hapşırık, aksırık

atş (A

) [ عطش ] susuzluk

atşân (A

) [ عطشان ] susuz, susamış

attar (A

) [ عطار ] attar, baharatçı

attârî (A

-F

) [ 1 [عطاری

attarlık

2

attar dükkanı

atûfet (A

) [ عطوفت ] şefkat

avâid (A

) [ عوائد ] gelirler

avâkıb (A

) [ 1 [عواقب

sonuçlar

2

sonlar

avâlim (A

) [ عوالم ] âlemler, dünyalar

avâm (A

) [ عوام ] halk tabakası

avâmil (A

) [ 1 [عوامل

etkenler, faktörler

avâmpesend (A

-F

) [ عوام پسند ] halkın beğendiği

avân (A

) [ اوان ] zaman

âvâre (F

) [ آواره ] aylak

âvâreser (F

) [ آواره سر ] aylak

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

avârız (A

) [ 1 [عوارض

belalar

2

engeller

3

geçici vergi

avârif (A

) [ عوارف ] bilginler, arifler

âvâz (F

) [ آواز ] ses

âvâze (F

) [ 1 [آوازه

bağırma

2

ün

avdet (A

) [ عودت ] geri dönüş

avdet etmek dönmek

avene (A

) [ عونه ] yardakçılar, avene

âvîze (F

) [ آویزه ] asılı

avn (A

) [ عون ] yardım

avrât (A

) [ عورات ] kadınlar

avret (A

) [ عورت ] kadın

âyâ (F

) [ آیا ] acaba

ayân (A

) [ عيان ] açık, belli, aşikâr

ayâr (A

) [ عيار ] ayar

âyât (A

) [ آیات ] ayetler

ayb (A

) [ عيب ] ayıp

âyet (A

) [ 1 [آیت

ayet

2

işaret

âyîn (F

) [ 1 [آیين

tören

2

ayin

3

din

âyine (F

) [ آینه ] ayna

âyînhân (F

) [ آیين خوان ] ayin okuyan

ayn (A

) [ 1 [عين

göz

2

tıpkı

3

ayın harfi

aynen (A

) [ عينا ] tıpkı, aynen, olduğu gibi

ayniyye (A

) [ 1 [عينيه

taşınabilir değerli eşya

2

göz hastalıkları bölümü

ayniyyet (A

) [ عينيت ] aynılık

aynülyakîn (A

) [ عين اليقين ] kesin, kesin bilgi

ayş (A

) [ عيش ] yaşama, keyif alma, gününü gün etme

ayyâr (A

) [ 1 [عيار

kurnaz

2

düzenbaz

ayyârî (A

-F

) [ 1 [عياری

kurnazlık

2

düzenbazlık

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-06-2012

azâb (A

) [ عذاب ] azap

azab (A

) [ عزب ] bekar

azâbengiz (A

-F

) [ عذاب انگيز ] azap veren

âzâd (F

) [ آزاد ] özgür

âzâde (F

) [ آزاده ] özgür

âzâdî (F

) [ آزادی ] özgürlük

azamet (A

) [ 1 [عظمت

büyüklük, ululuk

2

çalım

âzâr (F

) [ 1 [آزار

incitme

2

inciten

azdâd (A

) [ اضداد ] zıtlar, karşıtlar

âzer (F

) [ 1 [آذر

ateş

2

Âzer ayı

âzerâsâ (F

) [ 1 [آذرآسا

ateş gibi

2

ateş rengi

azil (A

) [ عزل ] görevden alma

âzim (A

) [ عازم ] kararlı

azîm (A

) [ عظيم ] büyük

azîmet (A

) [ عزیمت ] gitme, yola çıkma

azimet etmek gitmek

aziz (A

) [ عزیز ] değerli, saygın

azîzan (A

-F

) [ عزیزان ] değerliler

azîze (A

) [ 1 [عزیزه

sevgili

2

saygın

azl (A

) [ عزل ] görevden alma

azm (A

) [ 1 [عزم

azim

2

niyet

azm (A

) [ عظم ] kemik

âzmâyiş (F

) [ آزمایش ] deneme, sınama

âzmend (F

) [ آزمند ] hırslı

azrâ (A

) [ عذرا ] bâkire

azrâil (A

) [ عزدائيل ] Azrail

azrar (A

) [ اضرار ] zararlar

azulât (A

) [ عضلات ] adaleler

âzürde (F

) [ آزرده ] incinmiş, gücenmiş

10-06-2012	#16
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. aleyh (A) [ عليه ] karşı, karşıt; üzerine aleyhdar (A-F) [ عليه دار ] karşıt, zıt aleyhisselâm (A) [ عليه السلام ] selam onun üzerine olsun âlî (A) [ عالی ] yüce; yüksek âlîcâh (A-F) [ عالی جاه ] yüksek dereceli âlîcenâb (A) [ 1 [عالی جناب cömert 2haysiyetli âlihe (A) [ آلهه ] ilahlar âlîhimmet (A) [ عالی همت ] yüce himmetli âlîkadr (A) [ عالی قدر ] saygıdeğer alîl (A) [ 1 [عليل hasta, hastalıklı, illetli 2sakat âlim (A) [ عالم ] bilgin alîm (A) [ عليم ] çok bilen âlîmakâm (A) [ عالی مقام ] yüksek makamlı âlînazar (A) [ عالی نظر ] yüksek görüşlü âlîşan (A) [ عالی شان ] şanı yüce âliye (A) [ عاليه ] yüce, yüksek aliyyülâlâ (A) [ علی الاعلا ] en iyisi Allâh (A) [ الله ] Tanrı, Allah allâme (A) [ علامه ] büyük bilgin âlû (F) [ آلو ] erik âlûbâlu (F) [ آلوبالو ] vişne âlûd (F) [ آلود ] bulanmış, bulaşmış âlûde (F) [ آلوده ] bulanmış, bulaşmış âlûdedâmen (F) [ آلوده دامن ] iffetsiz âlûdegî (F) [ آلودگی ] bulaşma, bulaşıklık âlüfte (F) [ 1 [آلفته iffetsiz, ****** 2alışık âmâc (F) [ 1 [آماج hedef 2nişan tahtası âmâcgâh (F) [ آماجگاه ] nişan alınan yer âmâde (F) [ آماده ] hazır âmâdegî (F) [ آمادگی ] hazırlık a'mâl (A) [ اعمال ] davranışlar, ameller âmâl (A) [ آمال ] emeller âmâl (A) [ آمال ] emeller âmâr (F) [ 1 [آمار sayım 2hesap amd (A) [ عمد ] kasıt amden (A) [ عمدا ] kasıtlı olarak âmed (F) [ آمد ] gelme, geliş âmedşüd (F) [ آمدشد ] geliş gidiş âmedüreft (F) [ آمدورفت ] geliş gidiş âmedüşüd (F) [ آمدوشد ] geliş gidiş amel (A) [ 1 [عمل iş 2ishal

10-06-2012	#17
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. amele (A) [ عمله ] işçi amelen (A) [ عملا ] bilfiil, işleyerek amelî (A) [ عملی ] pratik, uygulamalı ameliyât (A) [ 1 [عمليات işlemler, uygulamalar 2ameliyat ameliye(A) [ عمليه ] işlem, uygulama âmennâ (A) [ آمنا ] diyecek bir şey yok, inandık âmîhte (A) [ آميخته ] karışık, karışmış amîk (A) [ عميق ] derin âmil (A) [ 1 [عامل yapan, işleyen 2faktör, etken 3vergi memuru 4vali amîm (A) [ عميم ] yaygın âmîn (A) [ آمن ] amin âminen (A) [ آمنا ] emin olarak âmir (A) [ آمر ] emreden âmirâne (A-F) [ آمرانه ] emredercesine âmiyâne (A-F) [ عاميانه ] bayağı, avamca âmm (A) [ عام ] genel, yaygın âmm (A) [ عام ] yıl amm (A) [ عم ] amca ammâ (A) [ اما ] ama ammâba’d (A) [( امابعد ] maksada gelince amme (A) [ عمه ] hala amûd (A) [ عمود ] direk amûden (A) [ عمودا ] dikine amûdî (A) [ عمودی ] dikey âmurziş (F) [ 1 [آمرزش bağışlama, affetme âmûz (F) [ 1 [آموز öğrenen 2öğreten âmûzgâr (F) [ آموزگار ] öğretmen âmürzgâr (F) [ آمرزگار ] bağışlayıcı, Tanrı âmürziş (F) [ آمرزش ] bağışlama ân (A) [ آن ] an an (A) [ عن ] –den, -dan ân (F) [ 1 [ان çoğul eki -ler, -lar 2zarf yapan ek -erek, -arak ân (F) [ آن ] alım, cazibe, hava an’anât (A) [ عنعنات ] gelenekler an’ane (A) [ عنعنه ] gelenek an’anevî (A) [ عنعنوی ] geleneksel ânân (F) [ آنان ] onlar anâsır (A) [ عناصر ] unsurlar, elemanlar anâsır-ı erba’a [ عناصر اربعه ] dört unsur ateş, hava, su, toprak ânât (A) [ آنات ] anlar anbean (A-F) [ آن به آن ] her an, gittikçe anber (A) [ عنبر ] amber

10-06-2012	#18
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. anberbû (A-F) [ عنبربو ] amber kokulu andelîb (A) [ عندليب ] bülbül âne (F) [ انه ] gibi anlamını verecek şekilde sıfat ve zarf yapan son ek anh (A) [ عنه ] ondan anhâ (A) [ عنها ] ondan anhâ (F) [ آنها ] onlar ânî (A-F) [ 1 [آنی bir an 2derhal ânifen (A) [ 1 [آنفا az önce, demin 2yukarıda âniyen (A) [ آنيا ] bir anda, der hal, o anda ankâ (A) [ عنقا ] zümrütüanka, ankarîb (A) [ عن قریب ] yakında, yakından, çok geçmeden ankasdin (A) [ عن قصد ] kasıtlı olarak, bile bile ankebût (A) [ عنکبوت ] örümcek ansamîmilkalb (A) [ عن صميم القلب ] içtenlikle, canügönülden anûd (A) [ عنود ] inatçı âr (A) [ عار ] utanma, ar ar’ar (A) [ 1 [عرعر anırma 2dikenli ardıç ârâ (F) [ آرا ] süsleyen ârâ’ (A) [ آراء ] oylar arâ’is (A) [ عرائس ] gelinler arab (A) [ عرب ] arap arabî (A) [ عربی ] arapça arak (A) [ 1 [عرق ter 2rakı arakçîn (A-F) [ عرقچين ] takke kavuk altı takkesi arakdâr (A-F) [ عرقدار ] terli arakıyye (A) [ عرقيه ] derviş külahı ârâm (F) [ 1 [آرام dinlenme 2yerleşme ârâm etmek yerleşmek ârâmbahş (F) [ آرام بخش ] dinlendiren, huzur veren ârâmgâh (F) [ 1 [آرامگاه dinlenme yeri 2mezar ârâmiş (F) [ 1 [آرامش dinlenme 2huzur ârâste (F) [ آراسته ] süslenmiş, süslü ârâyiş (F) [ 1 [آرایش süs 2süslenme araz (A) [ 1 [عرض işaret, belirti 2tesadüf arâzî (A) [ اراضی ] yerler, arazi

10-06-2012	#19
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. arbede (A) [ عربده ] kavga arbedecû (A-F) [ عربده جو ] kavgacı ard (F) [ آرد ] un ardbîz (F) [ آردبيز ] elek arefe (A) [ عرفه ] arife, bayramdan önceki gün ârız (A) [ 1 [عارض yanak 2gelen 3engel ârızî (A) [ عارضی ] geçici ârî (A) [ 1 [عاری çıplak 2uzak, uzakta, soyutlanmış ârî (F) [ آری ] evet ârif (A) [ عارف ] bilen, arif, irfan sahibi âriyyet (A) [ عاریت ] ödünç arîz (A) [ عریض ] geniş, genişlemesine arman (F) [ 1 [آرمان özlem sıkıntı arsa (A) [ عرصه ] yer, meydan arş (A) [ 1 [عرش gök 2taht 3çardak arşa (A) [ عرشه ] güverte arûs (A) [ ] gelin arz (A) [ 1 [ارض yer 2dünya, yeryüzü arz (A) [ 1 [عرض genişlik, en 2enlem arz (A) [ عرض ] sunma, arzetme arzan (A) [ ارضا ] enine, genişliğine arzıhâl (A) [ ارض حال ] dilekçe ârzû (F) [ آرزو ] istek, heves asâ (A) [ 1 [عصا değnek, sopa 2derviş değneği âsâ (F) [ آسا ] gibi asab (A) [ عصب ] sinir asabî (A) [ عصبی ] sinirli asabiyülmizac (A) [ عصبی المزاج ] asabî mizaçlı asabiyyet (A) [ عصبيت ] sinirlilik âsaf (A) [ 1 [آصف vezir Hz Süleyman’ın veziri asâkir (A) [ عساکر ] askerler asalet (A) [ اصالت ] asillik asamm (A) [ اصم ] sağır âsân (F) [ آسان ] kolay âsâr (A) [ 1 [آثار izler 2eserler âsâyiş (F) [ 1 [آسایش huzur 2güvenlik âsâyiş berkemâl [ آسایش برکمال ] her yerde huzur hakim asdika (A) [ اصدقا ] gerçek dostlar asel (A) [ عسل ] bal ases (A) [ عسس ] gece bekçisi asfer (A) [ 1 [اصفر sarı 2soluk benizli asgar (A) [ اصغر ] en küçük asgarî (A) [ اصغری ] en az ashâb (A) [ 1 [اصحاب dostlar, arkadaşlar 2sahipler âsım (A) [ 1 [عاصم günahtan sakınan 2iffetli asır ba’de asır (A) [ عصر بعد عصر ] asırlarca, yüzyıllarca âsî (A) [ 1 [عاصی isyancı 2günahkâr âsîb (F) [ آسيب ] felaket, bela, zarar asîl (A) [ 1 [اصيل sağlam 2soylu asîlzâde (A-F) [ اصيل زاده ] soylu çocuğu, asilzade asîr (A) [ عصير ] özsuyu, usare âsitan (F) [ آستان ] eşik âsiyâ (F) [ آسيا ] değirmen âsiyâb (F) [ آسياب ] değirmen

10-06-2012	#20
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. asker (A) [ عسکر ] asker, er asl (A) [ 1 [اصل asıl 2kök 3gerçek asla (A) [ اصلا ] hiçbir zaman aslî (A) [ اصلی ] asıl aslünesl (A-F) [ اصل و نسل ] soy sop âsmân (F) [ آسمان ] gök, gökyüzü âsmânî (F) [ 1 [آسمانی gökyüzüne ait 2melek 3açık mavi asnâm (A) [ 1 [اصنام putlar 2dilberler asr (A) [ 1 [عصر yüzyıl 2ikindi vakti asrî (A) [ عصری ] modern âstân (F) [ 1 [آستان eşik 2tekke âstâne (F) [ 1 [آستانه eşik 2başkent 3tekke 4İstanbul âster (F) [ آستر ] astar âstîn (F) [ آستين ] yen âsûde (F) [ آسوده ] rahat, huzurlu âsûdegî (F) [ آسودگی ] huzur âsûdehâtır (F-A) [ آسوده خاطر ] gönlü rahat, huzurlu âsüman (F) [ آسمان ] gökyüzü âş (F) [ 1 [آش yemek 2aşûre âşâm (F) [ آشام ] içen aşer (A) [ عشر ] on aşere (A) [ عشره ] onlar aşhâne (F) [ آشخانه ] mutfak âşık (A) [ عاشق ] aşık âşıkân (A-F) [ عاشقان ] aşıklar âşifte (F) [ 1 [آشفته perişan 2iffetsiz kadın âşikâr (F) [ آشکار ] açık, belli, aşikâr âşikâr etmek ortaya çıkarmak, belli etmek âşikâr olmak ortaya çıkmak, belli olmak âşikâre (F) [ آشکاره ] açık, belli âşina (F) [ 1 [آشنا tanıdık, bildik 2bilen âşir (A) [ عاشر ] onuncu aşîr (A) [ عشير ] onda bir âşiren (A) [ عاشرا ] onuncusu

10-06-2012	#21
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. âşiyân (F) [ 1 [آشيان yuva 2ev aşk (A) [ عشق] [عشق ] aşk âşkâr (F) [ 1 [آشکار açık, belli, aşikâr âşkârâ (F) [ آشکارا ] açık, belli, aşikâr âşnâ (F) [ آشنا ] tanıdık, dost, aşina âşnâyân (F) [ آشنایان ] tanıdıklar, dostlar âşnâyî (F) [ 1 [آشنایی dostluk 2bilme, haberdarlık âşpez (F) [ آشپز ] aşçı aşre (A) [ عشره ] on âşûb (F) [ 1 [آشوب kargaşa 2karıştırıcı âşûbengîz (F) [ آشوب انگيز ] kargaşa çıkaran âşûrâ (A) [ عاشورا ] aşûre âşüfte (F) [ 1 [آشفته iffetsiz kadın 2perişan âşüftedil (F) [ آشفته دل ] gönlü perişan ât (A) [ ات ] çoğul eki -ler, -lar at’ime (A) [ اطعمه ] taamlar, yiyecekler atâ (A) [ عطاء ] bağış, ihsan, bahşiş atâbahş (A-F) [ عطا بخش ] bahşiş veren, ihsanda bulunan atâlet (A) [ 1 [عطالت durgunluk 2tembellik ataş (A) [ عطش ] susuzluk atâyâ (A) [ عطایا ] bağışlar, ihsanlar, bahşişler atebât (A) [ 1 [عتبات eşikler 2şiîlerin ziyaret yerleri Necef, Kerbela, Kâzımiye atebe (A) [ عتبه ] eşik ateh (A) [ عته ] bunama ateh getirmek bunamak âteş (F) [ آتش ] ateş âteşbâr (F) [ آتش بار ] ateş yağdıran âteşbâz (F) [ آتشباز ] fişekçi âteşdân (F) [ 1 [آتشدان mangal 2ocak âteşdem (F) [ آتش دم ] acı sözlü âteşefrûz (F) [ آتش افروز ] ateş yakan âteşfâm (F) [ 1 [آتش فام ateş rengi 2kırmızı âteşfeşân (F) [ آتش فشان ] ateş saçan âteşgâh (F) [ آتشگاه ] ateşkede, ateşperest tapınağı âteşgede (F) [ آتشگده ] ateşkede, ateşperest tapınağı âteşgîre (F) [ 1 [آتش گيره maşa 2çıra âteşgûn (F) [ آتش گون ] ateş rengi, kırmızı âteşî (F) [ 1 [آتشی ateşli 2öfkeli, kızgın 3acı, dokunaklı 4cehennemlik âteşîn (F) [ 1 [آتشين ateşli 2hararetli âteşkâr (F) [ آتش کار ] külhancı, ateşçi

10-06-2012	#22
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. âteşmizâc (F-A) [ آتش مزاج ] sert mizaçlı âteşpâre (F) [ آتش پاره ] kıvılcım âteşperest (F) [ آتش پرست ] ateşe tapan, ateşperest atf (A) [ 1 [عطف eğme 2bağlaç 3çevirme,yöneltme atfen (A) [ عطفا ] atıfta bulunarak, atfetmek yöneltmek, vermek âtıf (A) [ 1 [عاطف şefkatli 2meyleden 3bağlayan âtıfet (A) [ عاطفت ] şefkat gösterme âtıfetkâr (A-F) [ عاطفتکار ] şefkat gösteren, gözeten âtıl (A) [ 1 [عاطل yararsız 2tembel âtî (A) [ 1 [آتی gelecek âtîdeki (A-T) [ ] ilerideki, aşağıdaki, gelecek olan atîk (A) [ 1 [عتيق eski, antik 2asil 3özgür atîka (A) [ 1 [عتيقه eski, antik 2asil 3özgür atîkiyyât (A) [ عتيقيات ] arkeoloji âtiye (A) [ آتيه ] gelecek âtiyen (A) [ 1 [آتيا gelecekte 2aşağıda görüleceği gibi âtiyülbeyân (A) [ آتی البيان ] aşağıda açıklanacak olan âtiyüzzikr (A) [ آتی الذکر ] aşağıda zikredilecek olan atiyyât (A) [ عطيات ] bağışlar, ihsanlar atiyye-i seniyye [ عطيهء سنيه ] padişah tarafından verilen hediye atlas (A) [ 1 [اطلس atlas kumaş 2büyük harita, dünya haritası atnâb (A) [ 1 [اطناب ipler 2çadır ipleri 3ağaç kökleri ats (A) [ عطس ] hapşırma, aksırma atse (A) [ عطسه ] hapşırık, aksırık atş (A) [ عطش ] susuzluk atşân (A) [ عطشان ] susuz, susamış attar (A) [ عطار ] attar, baharatçı attârî (A-F) [ 1 [عطاری attarlık 2attar dükkanı atûfet (A) [ عطوفت ] şefkat avâid (A) [ عوائد ] gelirler avâkıb (A) [ 1 [عواقب sonuçlar 2sonlar avâlim (A) [ عوالم ] âlemler, dünyalar avâm (A) [ عوام ] halk tabakası avâmil (A) [ 1 [عوامل etkenler, faktörler avâmpesend (A-F) [ عوام پسند ] halkın beğendiği avân (A) [ اوان ] zaman âvâre (F) [ آواره ] aylak âvâreser (F) [ آواره سر ] aylak

10-06-2012	#23
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. avârız (A) [ 1 [عوارض belalar 2engeller 3geçici vergi avârif (A) [ عوارف ] bilginler, arifler âvâz (F) [ آواز ] ses âvâze (F) [ 1 [آوازه bağırma 2ün avdet (A) [ عودت ] geri dönüş avdet etmek dönmek avene (A) [ عونه ] yardakçılar, avene âvîze (F) [ آویزه ] asılı avn (A) [ عون ] yardım avrât (A) [ عورات ] kadınlar avret (A) [ عورت ] kadın âyâ (F) [ آیا ] acaba ayân (A) [ عيان ] açık, belli, aşikâr ayâr (A) [ عيار ] ayar âyât (A) [ آیات ] ayetler ayb (A) [ عيب ] ayıp âyet (A) [ 1 [آیت ayet 2işaret âyîn (F) [ 1 [آیين tören 2ayin 3din âyine (F) [ آینه ] ayna âyînhân (F) [ آیين خوان ] ayin okuyan ayn (A) [ 1 [عين göz 2tıpkı 3ayın harfi aynen (A) [ عينا ] tıpkı, aynen, olduğu gibi ayniyye (A) [ 1 [عينيه taşınabilir değerli eşya 2göz hastalıkları bölümü ayniyyet (A) [ عينيت ] aynılık aynülyakîn (A) [ عين اليقين ] kesin, kesin bilgi ayş (A) [ عيش ] yaşama, keyif alma, gününü gün etme ayyâr (A) [ 1 [عيار kurnaz 2düzenbaz ayyârî (A-F) [ 1 [عياری kurnazlık 2düzenbazlık

10-06-2012	#24
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı - Türkçe Sözlük A Harfi. azâb (A) [ عذاب ] azap azab (A) [ عزب ] bekar azâbengiz (A-F) [ عذاب انگيز ] azap veren âzâd (F) [ آزاد ] özgür âzâde (F) [ آزاده ] özgür âzâdî (F) [ آزادی ] özgürlük azamet (A) [ 1 [عظمت büyüklük, ululuk 2çalım âzâr (F) [ 1 [آزار incitme 2inciten azdâd (A) [ اضداد ] zıtlar, karşıtlar âzer (F) [ 1 [آذر ateş 2Âzer ayı âzerâsâ (F) [ 1 [آذرآسا ateş gibi 2ateş rengi azil (A) [ عزل ] görevden alma âzim (A) [ عازم ] kararlı azîm (A) [ عظيم ] büyük azîmet (A) [ عزیمت ] gitme, yola çıkma azimet etmek gitmek aziz (A) [ عزیز ] değerli, saygın azîzan (A-F) [ عزیزان ] değerliler azîze (A) [ 1 [عزیزه sevgili 2saygın azl (A) [ عزل ] görevden alma azm (A) [ 1 [عزم azim 2niyet azm (A) [ عظم ] kemik âzmâyiş (F) [ آزمایش ] deneme, sınama âzmend (F) [ آزمند ] hırslı azrâ (A) [ عذرا ] bâkire azrâil (A) [ عزدائيل ] Azrail azrar (A) [ اضرار ] zararlar azulât (A) [ عضلات ] adaleler âzürde (F) [ آزرده ] incinmiş, gücenmiş