Prof. Dr. Sinsi
|
Sindirim Problemleri
SINDIRIM PROBLEMLERI
Sindirim süreci düzgün giderse besinler parçalanıp moleküllere bölünerek kan damarlarınıza geçebilir hale gelir Zaman zaman bazı nedenlerle bu parçalanma doğru gerçekleşmez ve sindirim ve özümleme işlemleri tamamlanamaz Bu durumda vücudunuza yarayacak besinlerin çoğu sindirilemez ve büyük abdest çıkar Bu sindirim bozukluğu sonucu bozuk ve eksik beslenme ortaya çıkar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Belirtiler
- Kilo kaybı,
- İshal,
- Karın ağrısı, gaz ve şişkinlik,
- Genel halsizlik,
- Kötü kokulu ve gri-siyah büyük abdest![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Sindirim bozukluğunun nedenleri çok farklı olabilir Pankreasta bir hastalık varsa, sindirim için gereken enzimler eksik olabilir Buna bozuk sindirim diyoruz Sindirimin büyük bir kısmı ince bağırsakta olduğu için, buradaki bir hastalık önemli besinlerin sindirilmeden dışarı atılmasına neden olur Bu durumda büyük abdest yağlı görünümlüdür Gri veya solgun renkte ve normalden fazladır Kötü kokuludur ve köpüklüdür Büyük abdestle yağ ve protein kaybı olur Besinlerin sindirilememesi A, Bi 2, D, E ve K vitaminleriyle folik asit kaybına neden olur Kanda B12 ve folik asit düşüklüğü besinlerin sindirilemediğinin başlıca göstergesidir Sürekli yağ kaybıyla birlikte kalsiyum da vücuttan atılır ve istenmeyen sorunlar doğar:
Böbrek taşları (kalsiyum oksitli) ve kemiklerde osteomalacia adı verilen kemik erimesi denilen hastalık ortaya çıkar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
ÇÖLYAK (TROPİK OLMAYAN) SPRU
Çölyak (tropik olmayan) spru, emilim bozukluğunun yaygın bir nedenidir Bu hastalığa, buğday, çavdar, yulaf ve arpada bulunan bir protein olan glütene karşı duyarlılık yol açar Glütene tahammülsüzlük, barsağın içini döşeyen tabakanın besinlerin emilmesini sağlayan ince kıvrımlarını (vilüsler) yitirmesine neden olur Ayrıca, barsak enzimleri yeterli miktarda üretilmemeye başlar Sık görülen belirtiler, kötü kokulu ishal, şişkin karın ve anemidir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Çölyak spru çocuklarda sık sık görülür Bu çocuklarda, en çarpıcı belirtiler kilo kaybı ve büyüyememedir Çocuklarda raşitizmin kemik değişiklikleri görülebilir; yetişkinlerde kemik ağrısı ve aşırı hassasiyetiyle birlikte osteomalasi ortaya çıkabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Aşırı miktarlarda yağ ve protein içerip içermedlgini anlamak için dışkınızı incelemenin yanısıra, doktorunuz çölyak spru hastalığından kuşkulanırsa, ince barsağın baryumlu röntgenini (bkz Yemek Borusu, Mide ve Barsağın Baryumlu Röntgeni) isteyebilir Ağızdan sokulan bir aletle incebarsağın iç yüzeyinden biyopsi de alınır Numune tropik olmayan spruya özgü değişiklikler açısından mikroskop altında incelenir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Çölyak hastalığı, genellikle yemeklerden glüten içeren gıdaların kaldırılmasıyla tedavi edilir Bazı besin eksikliklerini karşılamak için, başlangıçta vitamin ve mineral ilaveleri verilebilir Doktorunuz ya da diet uzmanınız, uygun bir glütensiz diyet konusunda size yol gösterecektir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Glütensiz bir diyet dikkatli bir şekilde uygulanırsa, birkaç aylık bir dönem içinde ince barsağın vilüsleri normal biçimlerine ve emme kabiliyetlerine ulaşırlar Dışkınız normale döner ve kilo kaybı sona erer Glütensiz diyet hayat boyu izlenmelidir, yoksa belirtiler tekrar ortaya çıkar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
TROPİK SPRU
Bu, emilim bozukluğuna neden olan başka bir hastalıktır Dünyanın tropik bölgelerine giden ziyaretçileri etkiler Belirtiler tropik bölgeden dönüldükten aylar, hatta yıllar sonra ortaya çıkabilir Bu hastalığın nedeni belirsizdir, ama bulaşıcı bir mikroorganizma olabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Tropik sprusu olan kişiler ishal, kilo kaybı, anemi ve kilo alamama sorunlarıyla karşılaşırlar Teşhis testleri temel olarak çölyak sprunun testleriyle aynıdır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Tropik sprunun tedavisi genellikle bir folik asit ve vitamin ilavesi ile tetrasiklin gibi bir antibiyotikten oluşur Genellikle, özel bir diyet gerekmez Hastalığın şiddetine bağlı olarak, 6 ay kadar antibiyotik kullanmanız gerekebilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
AŞIRI BAKTERİ ARTMASI
Normal olarak,bakterilerin ince barsakta aşırı artması bir sorun değildir, çünkü barsağın sürekli hareketi (peristaltizm) bakterileri dışarı atar Ancak, bazı koşullar altında, barsak bakterileri emilim bozukluğuna yol açacak bir düzeye kadar artabilirler Bu durum, barsağın da tutulduğu şeker hastalarında ishale katkıda bulunan bir faktör olabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Bakterilerin aşırı artmasının nedeni genellikle peristaltizmin (barsağın kas hareketi) zayıflamasıdır, bu da bakterilerin birikmesine olanak sağlar Bakterilerin aşırı artması, ince barsağın bazı kısımlarına uygulanan baypas ameliyatlarından sonra da görülür Teşhis ince barsaktan kültür için alınan örneklerle ya da bazen kan ya da idrar alınmasını içeren dolaylı testlerle yapılır Tedavi, her ay 1 hafta gibi periyodik biçimde verilen antibiyotiklerle yapılır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
SKLERODERMA
Skleroderma barsağı etkilediğinde, kas duvarlarının incelmesine yol açar, bu da hem besinlerin emilimini hem de barsağın hareketini zayıflatır Skleroderma yemek borusunun kas tabakasını da da etkileyebilir ve mide yanmasına neden olabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Hastalık ilerlediği ve başka organlara yayılabileceği için, klinik olarak ilerleyici sistemik skleroz (F SS) olarak bilinir Bu kronik hastalığın nedeni bilinmemektedir Bakterilerin aşırı büyümesinin yol açtığı şiddetli ishalle ilişkili olabilir Periyodik olarak (her ay bir hafta gibi) verilen antibiyotikler yararlı olabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
AİDS
Emilim bozukluğu sorunları yaratan başka bir hastalık kazanılmış bağışıklık yetmezliği sendromudur (AIDS) Başlıca belirtiler olan ishal ve kilo kaybının AIDS hastalarında ince barsak ve kolondaki enfeksiyonların sonucu olduğu düşünülmektedir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
WHİPPLE HASTALIĞI
Bu emilim bozukluğu hastalığı esas olarak 45 yaşın üzerindeki erkekleri etkilemektedir Hastalığa henüz kesin olarak tanımlanamamış bir enfeksiyon etkeninin yol açtığı düşünülmektedir lshal, karın ağrısı, ilerleyen kilo kaybı ve derinin koyulaşması gibi belirtiler ortaya çıkabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Bakteri enfeksiyonu da düşük dereceli ateşe yol açabilir Teşhis ince barsaktan alınan bir biyopsiyle yapılır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Uzun dönemli antibiyotik kullanımı, tipik olarak Whipple hastalığına bağlı emilim bozukluğunu düzeltmekte etkilidir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
AMİLOİDOZ
Nişastaya benzer özellikleri olan amiloid denilen bir proteinin varlığı bu hastalığı ortaya çıkarır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Bu proteinin istenmeyen birikimlerinin vücudun neresinde görüldüğüne bağlı olarak, sonuçlar önemsiz ya da ciddi olabilir Örneğin, amiloidin ince barsakta birikmesi içini döşeyen tabakayı lastiksi, sert ve yapışkan hale getirir ve sonuç olarak ciddi bir emilim bozukluğu ortaya çıkar Bu durumun teşhisi ince barsak biyopsisiyle yapılır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Amiloid birikintilerinin oluşmasını önlemenin bilinen bir yöntemi yoktur Tedavi, belirtileri azaltmaya ya da amiloidozdan sorumlu olabilecek temeldeki bir hastalığı tedavi etmeye yöneliktir Bu tür hastalıklar tüberküloz, Hodgkm hastalığı ve romatizmaya bağlı eklem iltihabıdır![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
LAKTOZ TAHAMMÜLSÜZLÜĞÜ
İnek sütündeki başlıca şeker olan ve yalnızca sütte ve süt ürünlerinde bulunan laktozun sindirilmesi için laktaz enzimi gereklidir Laktoz tahammülsüzlüğü, ince barsak duvarlarının iç tabakası bu enzimi normal miktarlarda üretmediği zaman ortaya çıkar![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Laktoz tahammülsüzlüğü, belirli bir miktarın üzerinde süt alındığında, karın kramplarına, şişkinliğe, ishale ve aşırı gaza yol açar Az miktarda süt genellikle belirtilere yol açmaz ince barsağın içini döşeyen tabakadaki düşük bir laktaz düzeyi ya da laktaz eksikliği, etkilenen kişilerin yüzde 70 kadarında sorun yaratmayabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Kuzey ve Batı Avrupalı beyazlarda ve onların Amerika Birleşik Devletleri ndeki torunlarında, düşük laktaz düzeyi görece az görülür Bu nedenle, laktoz tahammülsüzlüğüne bu insanlarda çok sık rastlanmaz Düşük laktoz düzeyleri , Akdeniz, Afrika ya da Asya kökenli insanlarda daha sık olarak görülmektedir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Düşük laktoz düzeyleri, tropik olmayan ya da tropik spru, ince barsaktaki virüs ya da bakteri enfeksiyonu ve kistik fibroz gibi başka emilim bozukluğu rahatsızlıklarında ortaya çıkabilir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Laktoz tahammülsüzlüğü varsa, süt ürünlerini diyetinizden tamamen çıkarmanız gerekmez![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Sadece süt ürünleri tüketiminizi azaltın, sütü yalnızca yemek sırasında için ve kalsiyumu, laktozun süte göre düşük olduğu süt ürünleri olan peynir ve yoğurttan almaya çalışın Başka bir seçenek, sütünüze karıştırabileceğiniz ticari bir laktaz preparatı almaktır Bu preparatlar laktozu kolayca sindirilebilen basit şekerlere dönüştürür![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
KISA-BARSAK SENDROMU
Barsağın büyükçe bir kısmının ameliyatla alınmasından sonra, bazı insanlarda emilim bozukluğu sorunları ortaya çıkabilir Bu duruma kısa-barsak sendromu adı verilir ince barsağın farklı bölgelerinde farklı besinler emildiği için, cerrahi müdahalenin besin emilimi üzerindeki etkisi, barsağın ne kadar büyük bir parçasının ve hangi parçasının alındığına bağlıdır Barsağın önemli bir kısmı alınmadıkça, kalan kısım genellikle daha fazla emilime uyum sağlamakta ve böylelikle besinlerin emilim yetersizliğini önlemektedir
|