Hesâb (Hisâb):

HESÂB (Hisâb):

Öldükten sonra, dünyâda yaptıkları işlerden dolayı insanların sorguya çekilmesi

Allahü teâlâ, âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki:

(Ona şöyle diyeceğiz): Oku kitâbını, bugün üzerine hesâb görücü olarak nefsin sana yeter (İsrâ sûresi: 14)

Âhirette hesâba çekilmeden önce, dünyâda iken hesâbınızı görünüz ve amelleriniz tartılmadan önce, kendinizi tartınız (Hadîs-i şerîf-Risâle-i Münîre)

Kıyâmet günü herkes, dört suâle cevâb vermedikçe hesâbdan kurtulamıyacaktır: Ömrünü nasıl geçirdin İlmin ile nasıl amel ettin Malını nereden nasıl kazandın ve nerelere sarfettin Cismini, bedenini nerede yordun, hırpaladın? (Hadîs-i şerîf-İmâm-ı Tirmizî)

Dünyâyı helâldan kazanana, âhirette hesâb vardır Haramdan kazanana, azâb vardır (Hadîs-i şerîf-Berîka)

Hesâb, mîzân (amellerin tartılması) ve cehennem üzerine kurulacak olan ve nasıl olduğunu bilmediğimiz sırat köprüsü haktır Muhbir-i sâdık (her sözü doğru olan Resûlullah efendimiz) bunları haber vermiştir (İmâm-ı Rabbânî)

Riyâzet çekmenin yâni nefsin isteklerini yapmamanın ve mübâhları yâni yapılması emrolunmayan ve yasak da edilmeyen şeyleri zarûret miktârı kullanmanın, büyük bir faydası da; kıyâmet günü hesâbın kısa ve kolay olmasıdır Âhiretteki derecelerin yükselm esine de sebeb olur (İmâm-ı Rabbânî)

Bir insan, alış-veriş yaptığı kimse ile olan sözlerini, hareketlerini, aldığını, verdiğini iyi ve doğru yapmalıdır Kıyâmette, bunların hepsinden hesâb vereceğini bilmelidir Bir kuruş hîle yapan, bir kuruş hak yiyen, cezâsını çekecektir (İmâm-ı Gazâlî)