İc Anadolu...

İç Anadolu Bölgesi



Kuzeyinden Kuzey Anadolu güneyinden Toros Dağları ile çevrili olan bölge topoğrafik yönden Anadolu’nun ortasında bir çanak şeklindedir Yer şekilleri ölçüt alınarak bölge 4 bölüme ayrılmıştır Bunlar Konya Bölümü Yukarı Sakarya Bölümü Orta Kızılırmak Bölümü ve Yukarı Kızılırmak Bölümü’dür



Yer şekilleri



Yüzölçümü bakımından 2 büyük bölge olan İç Anadolu’da yüksek ve uzun dağ sıraları bulunmaz Ortalama yüksekliği 1000 m olan platolarla ovalar yaygındır Bölgenin yüksekliği doğuya doğru artar



UYARI : İç Anadolu Bölgesi’nde yağışların yetersiz olmasının nedeni çevresindeki yüksek dağlardır



Dağlar : Bölgede orojenik ve volkanik dağ sıraları bulunur Bunlar Akdağlar Hınzır ve Tecer Dağları’dır Elmadağı ve Sündiken gibi dağ kuşaklarının yükseltisi fazla değildir Erciyes Hasan Dağı Melendiz Dağı Karacadağ ve Karadağ bölgenin sönmüş volkanlarıdır



Ovalar : Ankara Eskişehir Kayseri ve Konya bölgenin önemli ovalarıdır



Platolar : Yer şekilleri sade olan bölgede Haymana Cihanbeyli Obruk Orta Kızılırmak Bozok ve Yazılıkaya platolarının yüksekliği 1000 metreyi bulur Kireçtaşlarından oluşmuş bu platolarda karstik şekillerden obruk yaygın olarak görülür



Akarsular ve Göller



Akarsular : Kızılırmak ve Sakarya Nehri ile Zamantı Çayı denize ulaşan önemli akarsulardır İç Anadolu’nun güneyinde Tuz Gölü Konya Develi ve Afyon kapalı havzalarında çok sayıda kısa boylu akarsu boşalır



Göller : Tuz Gölü Eber Akşehir Çavuşçu Seyfe Gölleri tektonik oluşumlu başlıca göllerdir Acıgöl ve Meke Tuzlası Gölleri volkanik oluşumludur Bölgedeki en büyük baraj gölü Kızılırmak üzerindeki Hirfanlı’dır



İklim



Çevresindeki yüksek dağların etkisi ile deniz etkilerine kapalı olan bölgede iklim karasallaştığından ılıman karasal (step) iklim özellikleri görülür Kış mevsimi Doğu Anadolu’daki kadar sert geçmez Ancak doğuya doğru iklim sertleşir Yaz mevsimi odlukça sıcak geçer Yağış miktarı en az olan bölgedir Tuz Gölü ve çevresi Türkiye’nin en az yağış düşen yöresidir Bölgenin kuzeyine doğru yağışlar biraz artar



Doğal Bitki Örtüsü



Doğal bitki örtüsü yazın kuruyan ot topluluklarının oluşturduğu bozkırdır Yağışların azlığı ve ormanların çok tahrip edilmiş olması nedeniyle antropojen bozkırlar geniş yer kaplar Akarsu kıyılarında kavak ve söğüt ağaçları yoğunlaşır Yozgat Akdağlar’da ve Sündiken Dağları’nda bölgenin en geniş ormanları yer alır Ancak mevcut ormanlar bölgenin sadece %7’lik bir bölümünü kaplar



Nüfus ver Yerleşme



Marmara’dan sonra en kalabalık bölgedir Genişliğine oranla az nüfusludur Nüfusun büyük bölümü su kaynaklarının daha bol olduğu bölge kenarındaki dağ eteklerinde toplanmıştır En yoğun nüfuslanan bölüm ulaşım yollarının kavşağında olan ve endüstrinin geliştiği Yukarı Sakarya’dır En az nüfuslanan bölüm ise yüksek engebeli ve iklimi sert olan Yukarı Kızılırmak’tır Tuz Gölü çevresi Türkiye’nin en tenha yeridir Kırsal kesimde evlerin bir arada olduğu toplu yerleşmeler yaygındır



İller



Aksaray Ankara Çankırı Eskişehir Karaman Sivas Kayseri Kırıkkale Kırşehir Konya Nevşehir Niğde Yozgat



Ekonomik Özellikler



Tarım



Bölgenin ekonomisi tarıma dayanır Ekili-dikili arazi bölgenin yaklaşık üçte birini kaplar Nadasa bırakılan arazi fazladır Yaz kuraklığı tarımsal faaliyetleri sınırlandırır Erozyon nedeniyle tarımsal faaliyetler olumsuz etkilenir Bölgenin iklimi tahıl tarımını yaygınlaştırır Sulama yapılamayan alanlarda tahıl tarımı ön plandadır Arpanın %39’u buğdayın %31’i bu bölgede üretilir



Tarım Ürünleri



Tahıllar : En önemli buğday ve arpa üretim alanı Konya Ovası’dır Burayı Ankara Yozgat ve Kayseri takip eder



Baklagiller : Nohut fasulye yeşil mercimek gibi baklagillerin üretimi önemlidir Bu ürünler üretimde ilk sırayı alır Konya ve Yozgat mercimek üretiminde birinci sırada gelir



Patates : Üretiminde bölge ilk sırayı alır Niğde ve Nevşehir’de üretilir Buralardaki volkanik arazi patatesin büyümesi açısından çok elverişlidir



Şekerpancarı : Sulama yapılan yerlerde özellikle Konya Eskişehir ve Aksaray’daki tarım alanlarının büyük bölümü şekerpancarına ayrılmıştır



Sebze : Sulamanın yaygın olmayışı sebze tarımını olumsuz etkilemiştir Sulanabilen yerlerdeki sebze üretimi yetersiz kalmaktadır



Meyve : Volkanik alanlarda bağcılık gelişmiştir Kayısı gibi meyve üretimi yaygındır



Hayvancılık



Kurak iklimi bitki örtüsünün bozkır olması ve düzlüklerin geniş yer kaplaması küçükbaş hayvancılığı yaygınlaştırır Tiftik keçisinin %78’i bu bölgede beslenir Torosların İç Anadolu’ya bakan yamaçlarında yaygındır: Özellikle Konya başta olmak üzere Karaman Kayseri ve Sivas’ta karaman ırkı koyun beslenir En çok koyun beslenen bölge olan İç Anadolu’da mera hayvancılığı yaygındır Kırsal kesimde ailenin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik beslenen büyükbaş hayvanların sayısında son yıllarda artış olmuştur Bölgede kümes hayvancılığı ile arıcılık (Toros yamaçlarında) da gelişmiştir



Ormancılık



Yağışların çok az olduğu ve ormanların tahrip edildiği İç Anadolu Bölgesi’nde ormanlar çok dar bir alanda görülür Ormanlar daha çok Sündiken Dağları ve Akdağlar’da bulunur ve bölgenin sadece %7’lik bölümünü kaplar Bu nedenle bölgede ormancılık gelişmemiştir



Madenler ve Enerji Kaynakları



Madenler : Eskişehir’de bor ve borasit Ankara’da manganez Kayseri’de demir çıkarılır Tuz Gölü Çankırı Kırşehir ve Sivas’ta tuz üretimi yapılır



Enerji Kaynakları : Ankara’da linyit çıkarılır



Enerji Üretim Tesisleri : Enerji üretimi fazla değildir Ankara Çayırhan ve Sivas Kangal’da linyitle çalışan termik santraller kuruludur Sarıyar Gökçekaya Hirfanlı ve Kesikköprü önemli hidroelektrik santralleridir



Endüstri



Başlıca endüstri tesisleri şunlardır :



Şeker : Eskişehir Ankara Konya kayseri Sivas Niğde



İçki : Ankara Nevşehir Yozgat



Lokomotif : Eskişehir



Vagon – Demiryolu Malzemesi : Sivas



Uçak : Eskişehir Ankara



Silah : Kırıkkale



Çelik : Kırıkkale



Petrol Rafinerisi : Kırıkkale



Pamuklu Dokuma : Eskişehir Ereğli Karaman Kayseri ve Nevşehir



Madeni Eşya : Kayseri



Ulaşım



Topoğrafyasının fazla engebeli olmaması nedeniyle kara ve demiryolu ağının en çok geliştiği bölgedir Demiryolu ağı tüm bölgelerle bağlantıyı sağlayacak durumdadır Ankara Eskişehir Kayseri ve Sivas önemli yolların kavşağı durumundadır Ayrıca bölgede Ankara Eskişehir Konya ve Sivas’ta havaalanı bulunmaktadır



Turizm



Bölgenin çok çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış olması nedeniyle tarihi turizm açısından zengindir Neolitik döneme ait yerleşmeler Hititler’den kalma çeşitli eserler önemli turizm çekicilikleridir Kayseri Nevşehir Niğde arasındaki Kapadokya Yöresi’nde peribacası oluşumları yer altı kentleri ve kiliseler turizm bakımından önem taşıyan yerlerdir Konya Selçuklu eserleri ve Mevlana Müzesi ile turizmin geliştiği bir merkezdir Ayrıca Eskişehir Ankara Konya Niğde ve Kayseri’de kaplıca turizmi önem taşımaktadır



Bölgenin Ülke Ekonomisindeki Yeri



İç Anadolu Türkiye’nin gelişmişlik açısından 3 büyük bölgesidir Aşağıda bölge ekonomisinde önemli yer tutan ürün ve ekonomik faaliyet türlerinin listesi verilmiştir



Arpa

Şekerpancarı

Baklagiller

Buğday

Yapağı

Hayvancılık