Baltacı Mehmet Paşa Kimdir? |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Baltacı Mehmet Paşa Kimdir?Baltacı Mehmet Paşa Kimdir? Çorum'un Osmancık kasabasından olan Mehmet Paşa Mehmet Ağa daha sonra Darüssaade ağası yazıcılığı halifeliği (ağa yazıcısı muavinliği) ile terakki ederek şehzadeliğinde kendisini tanıdığı Üçüncü Ahmet hükümdar olunca birinci imrahorluğa tâyin olunmuştur Mehmet Ağa bir sene sonra yani 8 Receb 1116 da Küçük Osman Paşa'nın yerine vezirlikle kaptan Paşa olmuştur Kalaylıkoz Ahmet Paşa'nın sadaretten azlinde görüldüğü üzere Baltacı Mehmet Paşa Boş boğazlığı ve sevmediği kimseleri türlü türlü hilelerle kirletmek âdeti olduğundan Baltacı Mehmet Paşa İşte yukarıda adı geçen hasımlarının haklarından gelememesi ve bunların sadrâzam aleyhinde çalışmaları neticesinde ortada makul bir sebep yokken 18 Muharrem 1118 -12 Mayıs 1706 da saraya davet olunarak pâdişâh kendisiyle buluşmayıp bostancılar mektebinde tevkif edilmiş ve Darüssaade ağası vasıtasıyla mühr-i hümâyun alınarak üçüncü vezir Çorlulu Ali Paşa'ya verilmiştir Baltacı Mehmet Paşa Baltacı Mehmet Paşa 1119 Rebiulevvel - 1707 Haziran başlarına kadar Erzurum'da kaldıktan sonra Sakız adası muhafızlığına tâyin edilmiştir Bundan sonra 1120 Zilhicce -1709 Martta Haleb valisi olan Baltacı iki buçuk sene burada kaldı Rusların Karlofça ahidnamesi'ne mugayir hareketleri sebebiyle neticenin bir harbe neden olacağı anlaşıldığından "—Kendi adamımızdır ve taşradan tâyin edilen ve umur-i ha-riciyesi olmayan vezirlerden iyidir" diye Baltacı Mehmet Paşa Prut muzafferiyetini ve müsalehasını müteakib dönüp Edirne'ye gelmiş İşte bu suretle sadrâzam aleyhindeki Silahtar Ali Ağ Baltacı Mehmet Paşa azlini müteakib Şevval sonlarında (Aralık) Trablusşam valiliğine tâyin edilmiş ise de aleyhtarlarının fesatçılığı devam ettiğinden kendisini tamamen kötürüm bir hale getirmek için kalebend olarak Midilli adasında ikamete memur ettirmişler ve bu hususta Edirne bostancı başısına bir ferman göndertmeğe muvaffak olmuşlardır (1123 Zilkade -1711 Aralık ayı sonları) Baltacı'nın Midilli'deki kalebendliği 1124 Safer ayı sonuna (1712 Nisan) kadar sürmüş ve sonra bu kalebendlik Cezirebendliğe tahvil olunarak kaleden kasabaya çıkıp oturmasına müsaade olunmuştur Baltacı'nın hasımları onun bir gün olup affedilmesinden korkarak hazineye olan borcu için baskı yaptırdılar; filhakika zimmetinde olan yüz iki kese akçeyi ne suretle olursa olsun göndermesi ve bahane gösterirse özrünün kabul olunmayacağı ve iğbirar-ı hümâyunun artacağı hakkında kendisine bir ferman yollandı ve daha sonra da kalebend olarak Limni adasına gönderildi (1124 Cemaziyelâhır -1712 Temmuz) ve iki ay sonra da Limni'de vefat etti Kabri Limni'de Mısrî Niyazî'nin kabri yanındadır Vefatında elli yaşını geçkin olup bir oğlu ve bir kızı vardı iki defaki sadareti müddeti iki buçuk seneden ziyadedir Baltacı Mehmet Paşa orta derecede tahsil görmüş olup güzel söz söyler ve iyi yazardı Tab'an cesur vakur ve gayretli ise de boşboğaz dostu ve düşmanı hakkında iyi kötü sözünü esirgemezdi; bu pervasızlığı sebebiyle epey aleyhdarı vardı Kendisi aldatıcı ve hilekâr olduğundan hakkında söylenen her söze inanır küçük bir vak'a veya uydurma bir söz üzerine yıllarca olan dostluğu bir anda yıkardı; bundan dolayı dostluğuna güvenilemezdi Kendisini birinci sadaretinde azlettirenlerin bu ikinci sadaretinde de ittifaklarından dolayı kuşkulanarak aleyhlerinde bulunması kendisinin eski intikam alma hırsının sönmediğine delil olduğundan bunlar Baltacı'nın muzaffer olmasına rağmen kendisine galebe etmişlerdir Üçüncü Ahmet'in Baltacı'ya itimadı ve iş bildiğine kanaati olduğu anlaşılmaktadır Prut Antlaşması esnasında büyük Petro'nun zevcesi Katerina ile olan münasebatına dair çıkarılan sözler aleyhdarları tarafından uydurulmuş ve bu suretle muvaffakiyeti hiçe indirilmek istenmiştir sadareti esnasında da aynı yolu takib etti ve tâyinlerden aldığı rüşvetlerin bir kısmını "pâdişâha veriyorum" diye imalarda bulunmakta idi "Sadarette her işime karışıyorlar" diye istiğna gösterip "ben bu işin ehli değilim
|
|
|
|