Alfred Joseph Hitchcock

Uzmanlara göre, sinemanın ilk yüzyılı, Alfred Hitchcock'la kıyaslanabilecek başka bir şahsiyet yaratamadı Film çektiği yaklaşık altmış yıl, yani üç kuşak boyunca ve ölümünden 20 yıl sonra filmleri hala çok popüler Büyük halk kitleleri filmlerini hala beğeniyle izliyor Hitchcock ayrıca eleştirmenlerin de saygısını kazanmış bir yönetmen Bunun yanı sıra pek çok sinemacıya nasip olmadığı kadar akademisyenler, sineması üzerine ciddi bir biçimde eğildi Brian De Palma'dan Spielberg'e modern film yönetmenlerinin hiçbiri bu yaşlı ustanın etkisinden kaçamadı Onun sinema dünyasında yaptığı yenilikler, deneyler, sinema diline yaklaşımı film yönetmenlerinin ortak dilinin bir parçası haline gelmiştir

ÇOCUKLUK YILLARI VE SORUNLAR
13 Ağustos 1899 yılında, Doğu Londra'da, Leytonstone'da doğan Hitchcock, çocukluk yıllarını ailesinin bakkal dükkanında geçirdi Koyu bir Katolik olarak yetiştirilen ve Cizvit okuluna giden Hitchcock'un okul arkadaşlarınca takılan ismi "Cocky" yani "Burnu Havada" idi Hitchcock okul arkadaşlarınca da kendinden zayıfları ezen, zorba biri olarak hatırlanıyor Kendinden küçük bir çocuğu bağlayarak rehin alması ve pantolonunun içine çatapat atması böyle bir üne neden sahip olduğunu gösteriyor herhalde

Koyu Katolik eğitiminin sebep olduğu "Katolik Sanatçı" damgasını her zaman yalanladı ve işlerinde dini yönlendirmelerin olduğunu inkar etti "Benim için filmlerim ahlak hakkında herhangi bir değerlendirmeden daha önemlidir" diyordu Tüm bu sözlere rağmen günah, suçluluk, ceza ve pişmanlık temaları filmlerinin içine işlemiştir adeta

15 yaşındayken babasını kaybeden Hitchcock, evlenene kadar annesiyle birlikte yaşadı Ölene kadar oğlunun üzerinde müthiş bir baskı uygulayan anne, ünlü yönetmeni ve karısını tatillerde bile yalnız bırakmadı

REKLAMCILIKTAN YÖNETMENLİĞE
Babasını kaybettikten sonra çalışmak zorunda kalan Hitchcock, 1920'lerin başında işe reklamcılıkla başladı Sonrasında Islington'da ünlü Players-Lasky Film Stüdyosu'nda prodüktör yardımcısı olarak çalışmaya başlayan Hitchcock, bir süre sonra sessiz filmlerin yönetmeni oldu Bu çıraklık döneminde tüm yönetmenlik kariyeri boyunca koruyacağı fikirler oluşturan Hitchcock "Eğer iyi bir filmse, ses yok olduğunda da izleyici hala ne olup bittiğiyle ilgili bir fikre sahip olur Filmin uzunluğu ise tamamen insanın mesanesinin dayanma gücüyle ilişkilidir" diyordu

Kendini "şişman, hırslı, çekici olmayan genç bir adam" olarak tanımlayan Hitchcock'u, fiziği her zaman rahatsız etti Gerek aldığı dini eğitim, gerekse görünüşünden duyduğu utanç ve rahatsızlık yönetmenin cinsel hayatını da etkiledi Tutkun olduğu kadınlar ise bastırılmış cinselliği ve öfkesiyle yönetmeni her zaman tiksindirici buldular Böylesine bir komplekse yol açmasına ve doktorların diyet yapmazsan ölürsün uyarılarına rağmen Hitchcock yaşadığı sürece pisboğazlığına gem vuramadı

Hitchcock 23 yaşında stüdyoda editör olarak çalışan Alma Reville'e evlenme teklif eder ve dört yıl sonra da evlenirler

Bir çok kadına tutulmasına rağmen son nefesine kadar birlikte olduğu kadın Alma'dır Joan Fontaine, Maureen O'Hara, Ingrid Bergman, Marlene Dietrich, Grace Kelly, Doris Day, Kim Novak, Tippi Hedren Hitchcock'un gözde oyuncularıydı Filmlerinde kadın oyuncuları üst üste pek fazla kullanmayan yönetmen Ingrid Bergman ve Grace Kelly'ye olan zaafıyla onları üçer filmde oynattı

HİTCHCOCK VE CİNSELLİK
Sinemada cinsellik konusuyla ilgili "Sinemada cinsellik konusuna yaklaştığımda, burada da gerilimin egemen olmasına önem veririm Cinsellik çok açık, çok bağırgan olursa gerilim kalmaz Niye hep sarışın ve sofistike kadınlar seçiyorum filmlerimde? Çünkü kibar kadınlara, gerçek hanımefendilere bayılıyorum Zavallı Marilyn, cinselliğini bir afiş gibi suratında taşıyordu Tıpkı Brigitte Bardot gibi İngiliz ve Kuzeyli kadınlar bu açıdan Latinlerden daha ilginçtirler" diyordu

Manie'nin senaryo yazarı Jay Allen Presson, "Hitch fantezi düşkünü bir adamdı Alma'nın ise öyle bir fantezi dünyası yoktu Fantezilerini dışarıda yaşardı Hitch Alma ise bunu anlamaz fakat bununla başa çıkardı" diye anlatıyordu

Kocasının filmlerinde dikkate değer etkisi olan Alma, Hitchcock'un adeta bir danışmanı ve duygusal dayanağıydı Tüm evlilik hayatları boyunca Alma evi sadece bir kere terk edip gitti Birkaç gün gibi kısa bir sürede geri dönmesine rağmen bu Hitchcock'u yardıma muhtaç bir sinir hastasına çevirdi

1972'de karısının üzerindeki etkisini "Belki karım beni düşündüğümden daha fazla yönetiyor" diye itiraf ediyordu 1925 ve 1926 yılları Hitchcock'un ilk filmlerini çektiği yıllardı ve basında, İngiliz tarihinde ilk kez bir yönetmen, yıldız oyunculardan daha fazla ilgi görüyordu Hitchcock filmlerine kendi görüntüsüyle görsel bir damga vurmaya o yıllarda başladı ve bunu 50 yıl sürecek bir Hitchcock geleneğine dönüştürdü Tamamı deniz ortasında geçen 1943'de çektiği "Lifeboat-Yaşamak İstiyoruz" filminde bile gazetedeki bir reklamda görünerek bu geleneği bozmadı

HİTCHCOCK VE SENARYOLAR
Hitchcock'un senaryo yazılışına farklı bir yaklaşımı vardı Bir yazarı eve çağırır, en hafif kıyafetleriyle votka içerek, filmle hiç alakası olmayan konuları tartışırdı Sonunda lafı senaryoya getirir, yazarın bu çerçevede bir iş yapmasını isterdi

Hitchcock senaryo hakkında bakın neler diyor: "Ben biliyorsunuz yazar değilim Bir senaryo yazabilirim ama hem tembel olduğumdan hem de zihnim dağınık olduğundan hep yazarları çağırırım yardıma Buna karşın atmosfer ve gerilime dayalı filmlerimin kendi yarattığım şeyler olduğuna inanıyorum Birinin yazdığı senaryoyu alıp resimlemek bana göre bir iş değil Onu bir şekilde benim öyküm haline getiririm Bir öyküyü yalnızca bir kez okurum Temelde bana uyarsa alırım, kitabı tümüyle unutup sinema yapmaya girişirim Söz gelişi Daphne du Maurier'nin "Kuşlar" öyküsünü anlat deseniz, yapamam Bir kez okudum ve unuttum gitti"

Görsel hikaye oluşturmakta usta yönetmene hayran olan yazar Raymond Chandler ise "Hitchcock'da beni eğlendiren bir yan var O da, filmlerini öyküyü bilmeden yönetiyor olması Ayrıca bunu tartışacak kadar da nazik" diyordu onun için

İlk sesli filmi "Blackmail-şantaj"ın aldığı olumlu tepkilerden sonra çektiği "The Man Who Knew Too Much-Çok şey Bilen Adam" Hitchcock'un ilk uluslararası övgü alan filmi oldu 1937'de "The Lady Vanishes-Bir Kadın Kayboldu"yu çektikten sonra İngiltere'yi terk edip Hollywood'a yerleşen Hitchcock böylece büyük bütçe ve büyük yıldızlarla tanışma imkanı buldu "Bir sinemacının söyleyeceği hiç bir şey yoktur, göstereceği şeyler vardır" diyen Hitchcock, kariyerinin başlangıcından beri kendisini görsel açıdan ilgilendiren, görsel olarak göz önünde canlanan filmler yaptı

AŞKLARI VE FANTEZİLERİ
Ingrid Bergman, Grace Kelly, Vera Miles ve en fazla da Tippi Hedren'a aşık olan Hitchcock onları yönetiyor ve kendi fantezilerini ekrana yansıtmalarını sağlıyordu "Marnie-Hırsız Kız"dan sonra Hitchcock'un kariyeri yokuş aşağı inmeye başladı Daha açık ve korku dolu filmler çekmek için stüdyo patronlarıyla tartışan Hitchcock'un bu önerileri kabul görmeyince, projelerine olan ilgisi kayboldu

1966 yılındaki "Torn Curtain-Yırtık Perde", 1968'deki Topaz ve 1975 yılında çektiği "Family Plot-Aile Oyunu" çok az ilgi gördü Bunu pek dert ediyor görünmeyen Hitchcock "Yaptığım kötü işler bile para ediyor ve ben onları çektikten bir yıl sonra klasik oluyor" diyordu

Bu dönemde Hitchcock ve karısı Alma'nın sağlık problemleri baş göstermeye başladı 1975'de kalp atışlarını düzenleyici bir alet taktırdı Hitchcock Eski hayatındaki hareketi arayan Hitchcock, hayatındaki bu boşluğu içerek doldurmaya çalıştı

HİTCHCOCK'UN SON PERDESİ
Sanatının tüm hayatı olması gibi, tüm arkadaşları da meslektaşlarıydı Film dünyasından uzaklaşınca kendini yapayalnız bulan Hitchcock 1980 yılının 29 Nisanında karısı yanı başındayken kendi hayatının son sahnesini oynadı ve hayata veda etti Tüm hayatı boyunca ölümden korkan ve bu korkuyu da filmlerinde dışa vuran Hitchcock'un ölüme geçişi çok yumuşak oldu

FİLMLERİ

Family Plot 1976
Frenzy 1972
Topaz 1969
Torn Curtain 1966
Marnie 1964
The Birds (Kuşlar) 1963
Psycho (Sapık) 1960
North by Northwest 1959
Vertigo 1958
The Wrong Man 1957
The Man Who Knew Too Much (Çok Şey Bilen Adam) 1956
The Trouble with Harry 1956
To Catch a Thief 1955
Rear Window (Arka Pencere) 1954
Dial M for Murder 1954
I Confess 1952
Strangers on a Train 1951
Stage Fright 1949
Under Capricorn 1949
Rope 1948
The Paradine Case 1947
Notorious 1946
Spellbound 1945
Concentration -Tamamlanmamış- 1945
Bon Voyage 1944
Lifeboat 1944
Aventure Malagache 1944
Shadow of a Doubt 1943
Saboteur 1942
Suspicion 1941
Mr and Mrs Smith 1941
Foreign Correspondent 1940
Rebecca 1940
Jamaica Inn 1939
The Lady Vanishes 1938
Young and Innocent 1937
Sabotage 1936
The Secret Agent 1936
The Thirty-Nine Steps 1935
The Man Who Knew Too Much 1934
Waltzes from Vienna 1933
Lord Camber's Ladies 1932
Number Seventeen 1932
Rich and Strange 1932
The Skin Game 1931
Mary/Sir John Grieft Ein! 1930
An Elastic Affair -Kısa Film- 1930
Murder 1930
Elstree Calling 1930
Juno and the Paycock 1930
Blackmail 1929
The Manxman 1928
Champagne 1928
The Farmer's Wife 1928
The Ring 1927
Easy Virtue 1927
Downhill 1927
The Lodger 1926
The Mountain Eagle 1926
The Pleasure Garden 1925
Always Tell Your Husband -Kısa Film- 1923
Number Thirteen -Tamamlanmamış- 1922