Tibet Budizmi Geshe |
08-20-2012 | #1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
Tibet Budizmi GesheGeshe Geshe, Tibet Budizmi'nde Budist bilginlerinin kullandığı unvanlardan birinin adıdır Budist bilginlere (Geshe) Tibet manastır üniversitelerinde eğitim verilir Bir Geshe, Budizm bilgisinin öğrenimini görür ve mantık, metin, tören ve doğru bir başlangıç konusunda uzmanlaşır Geshe'ler Budist bilgisinin koruyucularıdır Geshe öğrenimi 4 Geshe derecesi kazanılmış olarak sona erer Bu dereceler Dorampa, Lingte, Tsorampa ve Lharampa'dır ve en üst seviyedeki de Lharampa'dır Bu en üst seviyedeki derece için gerekli olan eğitim yaklaşık 20 yıl sürer ve bu süre zarfında yıllık girdikleri sınavları sırasına göre geçerler Bu sınavlar, Budist teoloji ve felsefesinin bütün alanları hakkındaki karşılıklı tartışmalarda aydın yetilerini sınama olanağı sunar Öğrenimin geleneksel 6 bölümü bu sınamanın sonucuna bağlı olarak gerçekleşir: Duyular üstü bilgeliğin öğretileri Prajnamarita (Prajnamarita: Mahayana Budizm'inde mükemmel bilgelik olarak tanımlanır) Orta yol öğretileri Madhyamika (Madhyamika: Mahayana Budizm'inde felsefe okullarından biridir) Budist mantık Pramana Disiplin (Bilimsel alan öğretileri) Vinaya (Vinayapitaka: Budist tarikat kurallarının bir derlemesidir) Yüce Bilgi öğretileri Abhidharma (Abhidharma: Buda öğretilerine ve baş talebelerine psikolojik ve felsefi gerekçe ve formüller sağlar) Geshe bir bilgindir, manevi bir üstat (Lama) değildir Bir Lama öğrencilerinin ruhsal gelişimlerini destekleyerek manevi deneyime sahip olur Esas itibariyle Lama tanımı için hiçbir resmi unvan ayrımı yoktur Keşişlerin belirli niteliklerine bakılmaksızın (Geshe olsun ya da olmasın) manastır üniversitelerinde Lama olarak adlandırılırlar (Lama Tongo) Lamalar ve Rinpocheler (Rinpoche: Vajrayana'da rütbeli bir kişi ya da bir Lama için onur unvanı) genellikle Geshe'liğin geleneksel eğitimini almış olarak mezun olurlar (Örneğin; 14 Dalai Lama aynı zamanda bir Lama Lharampa'dır); ancak Lama olarak kabul edilme konusunda bu seviyede mezun olmanın hiçbir etkisi yoktur Kültür devrimi süresince devam eden din yasakları nedeniyle Tibet'te Tulkular'a örnekler bulabiliriz Tulkular Vajrayana Budizm'inde eski üstadın selefi olarak bilinen Budist üstadıdır Tulkular Lama olarak çok saygındırlar ve bunun yanı sıra bu yaşamın içinde hiçbir eğitim görmemişlerdir Kaynak Kaynak : Wikipedia |
|